Μια σειρά από πολύχρωμες προσόψεις —ώχρα, κόκκινο, λουλακί, κίτρινο— στοιχισμένες στην όχθη του Γουαδαλκιβίρ, με όλη τη Σεβίλλη απέναντι: τον Πύργο του Χρυσού, τη Μαεστράνθα και τη Χιραλδά να ξεπροβάλλει από πίσω. Είναι η καρτ ποστάλ της πόλης και, με διαφορά, η καλύτερη βεράντα της Σεβίλλης. Το όνομα είναι ένα ταξίδι δύο χιλιάδων ετών: Βαίτις έλεγαν οι Ρωμαίοι το ποτάμι, και από εκεί βγήκαν επίσης η Βαιτική και, πολύ αργότερα, το όνομα μιας ποδοσφαιρικής ομάδας.
Ένας δρόμος κερδισμένος από το ποτάμι
Αυτή η όχθη δεν ήταν πάντα κατοικήσιμη. Ως τον 19ο αιώνα ο Γουαδαλκιβίρ ξεχείλιζε τακτικά και πλημμύριζε την Τριάνα, και τα σπίτια που ήταν πιο κοντά στο νερό ήταν τα πρώτα που βούλιαζαν. Το να ζεις εδώ σήμαινε να ζεις στην πρώτη γραμμή του κινδύνου, όχι στην καλύτερη θέα της γειτονιάς.
Αυτό που άλλαξε τα πράγματα ήταν η κατασκευή του αντιπλημμυρικού τοίχου του 19ου αιώνα, που ανύψωσε και σταθεροποίησε όλη την όχθη. Πάνω του στοιχίστηκαν τα σπίτια που βλέπεις σήμερα. Στα ισόγεια των παλαιότερων διακρίνονται ακόμη σημάδια από ιστορικές πλημμύρες, σε ύψη που δύσκολα πιστεύεις.
Η ολοκλήρωση ήρθε τον 20ό αιώνα, όταν τα μεγάλα υδραυλικά έργα εκτροπής πήραν αλλού την κύρια κοίτη του ποταμού και μετέτρεψαν αυτό το κομμάτι σε ελεγχόμενη λεκάνη. Μόνο τότε η οδός Μπέτις πέρασε από το πιο εκτεθειμένο σημείο της Τριάνα στο πιο περιζήτητο.
Η Μπέτις, ο Ροδρίγο δε Τριάνα και άλλες ιστορίες της όχθης
Το ρωμαϊκό όνομα του ποταμού, Βαίτις, έδωσε το όνομά του στην επαρχία της Βαιτικής και επέζησε στην τοπική ομιλία επί είκοσι αιώνες. Όταν το 1907 ιδρύθηκε ένας ποδοσφαιρικός σύλλογος στην πόλη, ονομάστηκε Ρεάλ Μπέτις Μπαλομπιέ από την ίδια ακριβώς λέξη. Η μισή Σεβίλλη φωνάζει στις κερκίδες, χωρίς να το ξέρει, πώς λεγόταν αυτό το ποτάμι στα χρόνια της Ρώμης.
Από αυτή την όχθη βγήκε επίσης, κατά την παράδοση, ο ναύτης που φώναξε «Στεριά!» από την Πίντα τα ξημερώματα της 12ης Οκτωβρίου του 1492: ο Ροδρίγο δε Τριάνα. Οι Καθολικοί Μονάρχες είχαν υποσχεθεί ισόβια σύνταξη σε όποιον έβλεπε πρώτος στεριά, αλλά ο Κολόμβος δήλωσε ότι είχε δει ένα φως το προηγούμενο βράδυ και κράτησε το βραβείο για τον εαυτό του.
Σήμερα ο δρόμος είναι κυρίως νυχτερινή ζωή: μπαρ με βεράντα πάνω από το νερό, κωπηλάτες που προπονούνται από κάτω και, στις μεγάλες μέρες, η μισή γειτονιά σκυμμένη στο στηθαίο. Οι τιμές είναι τιμές προνομιακής θέας· αν προτιμάς να πληρώσεις μόνο την μπίρα, ένα τετράγωνο πιο μέσα, στην οδό Πουρέθα, το ίδιο κοστίζει αρκετά λιγότερο.
Μη χάσεις
Η θέα όλου του κέντρου
Πύργος του Χρυσού, Μαεστράνθα και Χιραλδά με μια ματιά. Δεν υπάρχει άλλο τέτοιο σημείο στην πόλη.
Βαίτις, το ποτάμι των Ρωμαίων
Από εκεί η Βαιτική και, είκοσι αιώνες αργότερα, το όνομα μιας ποδοσφαιρικής ομάδας.
Τα σημάδια των πλημμυρών
Στα παλιά ισόγεια, σε ύψη που δύσκολα πιστεύεις. Αυτός ο δρόμος ήταν η πρώτη γραμμή του κινδύνου.
Ο Ροδρίγο δε Τριάνα
Ο σκοπός που φώναξε «Στεριά!» το 1492 και έμεινε χωρίς την υποσχεμένη σύνταξη.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Σεβίλλη
Ξεκινά από την Πλάθα δελ Αλτοθάνο, δίπλα στη γέφυρα της Ισαβέλλας Β΄, και ακολουθεί το ποτάμι προς τα νότια. Τη διατρέχεις ολόκληρη σε δέκα λεπτά με τα πόδια, αν και το λογικό σχέδιο είναι να μην τη διατρέξεις: να καθίσεις.
Είναι το καλύτερο αστικό μπαλκόνι της Σεβίλλης και το μόνο από το οποίο βλέπεις ολόκληρο το μνημειακό κέντρο με μια ματιά. Το σούρουπο, με το φως να πέφτει στις απέναντι προσόψεις και την αντανάκλαση στο νερό, είναι η εικόνα που θυμάται ο κόσμος από την πόλη.
Για την επιστροφή, ξαναπέρασε τη γέφυρα και συνέχισε από τον Πάσεο Αλκάλδε Μαρκές δελ Κονταδέρο ως τον Πύργο του Χρυσού: την ίδια διαδρομή ιδωμένη από την άλλη όχθη, και τη νύχτα, με όλα φωτισμένα, είναι ακόμη καλύτερη.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι αλήθεια ότι ένας άνθρωπος της Τριάνα ήταν ο πρώτος που είδε την Αμερική;
Έτσι λέει η ιστορία. Τα ξημερώματα της 12 Οκτωβρίου 1492, ο σκοπός που φώναξε «Στεριά!» από την Πίντα έμεινε στην ιστορία ως Ροντρίγο δε Τριάνα. Είχε κερδίσει μια ισόβια σύνταξη, που την είχαν υποσχεθεί οι Μονάρχες σε όποιον έβλεπε πρώτος στεριά. Όμως ο Κολόμβος δήλωσε ότι ο ίδιος είχε ήδη δει ένα φωτάκι το προηγούμενο βράδυ, και κράτησε το βραβείο. Λένε ότι ο Ροντρίγο, πληγωμένος, κατέληξε να φύγει μακριά. Ο πρώτος που είδε τον Νέο Κόσμο, και έμεινε χωρίς ανταμοιβή.
Η ποδοσφαιρική ομάδα, η Μπέτις, λέγεται έτσι από αυτόν τον δρόμο;
Όχι από τον δρόμο, αλλά από την ίδια λέξη, ναι. Η Ρεάλ Μπέτις Μπαλομπιέ, ο σύλλογος που ιδρύθηκε το 1907, πήρε το όνομά της ακριβώς από εκείνη την αρχαία προσωνυμία του ποταμού. Οπότε, όταν ακούσεις τη μισή Σεβίλλη να φωνάζει «Μπέτις!», θυμήσου ότι ψάλλουν, χωρίς να το ξέρουν, πώς λεγόταν αυτό το ίδιο ποτάμι πριν από δύο χιλιάδες χρόνια. Από τα λατινικά των Ρωμαίων στο σημερινό ποδόσφαιρο, η λέξη δεν πέθανε: ζει ακόμη στις όχθες του νερού που έχεις μπροστά σου.
