Μια λιθόστρωτη ανηφόρα, στενή, με έναν μακρύ τοίχο στη μία πλευρά. Αυτό είναι το ακριβές σημείο όπου, κάθε πρωί από τις 7 ως τις 14 Ιουλίου, ξεκινά το ενθιέρρο: πίσω, η μεγάλη πόρτα που ανοίγει στις οκτώ· μπροστά, η ανηφόρα. Και είναι ένα από τα πιο επικίνδυνα κομμάτια όλης της διαδρομής.
Οκτώ παρά πέντε
Φαντάσου την τεταμένη σιωπή εκείνων των λεπτών πριν: χιλιάδες άνθρωποι στριμωγμένοι και σιωπηλοί, να περιμένουν. Στις οκτώ ακριβώς σκάει μια φωτοβολίδα, ανοίγει η πόρτα και έξι ταύροι αρένας, μαζί με τα βόδια-οδηγούς που τους καθοδηγούν, ορμούν στην ανηφόρα ανάμεσα στους δρομείς.
Μια δεύτερη φωτοβολίδα αναγγέλλει ότι όλο το κοπάδι έχει βγει από το μαντρί και ότι δεν έχει μείνει πίσω ούτε ένα ζώο. Αυτή η λεπτομέρεια μετράει: ένας ταύρος μόνος και καθυστερημένος είναι η πιο επικίνδυνη κατάσταση που μπορεί να συμβεί σε ένα ενθιέρρο.
Είναι σχεδόν τριακόσια μέτρα με μια κλίση που σε σπρώχνει, το έδαφος γλιστράει, οι ταύροι έρχονται μαζί, γρήγοροι και ακόμη ξεκούραστοι. Εδώ οι πτώσεις πληρώνονται ακριβά και δεν υπάρχει περιθώριο για λάθος.
Οι έμπειροι δρομείς το έχουν ξεκάθαρο: στο Σάντο Δομίνγκο δεν τρέχεις μπροστά από τον ταύρο, επιβιώνεις. Το αληθινό τρέξιμο, αυτό που ψάχνουν, έρχεται μετά, στην οδό Εσταφέτα.
Οκτακόσια πενήντα μέτρα, δύο λεπτά
Ολόκληρη η διαδρομή είναι λίγο πάνω από οκτακόσια πενήντα μέτρα, από αυτή την πόρτα ως τον στίβο της αρένας. Καλύπτεται σε περίπου δύο με τρία λεπτά.
Αυτή η δυσαναλογία είναι που κάνει το ενθιέρρο τόσο μοναδικό: δύο λεπτά που η πόλη περιμένει έναν ολόκληρο χρόνο και που συγκεντρώνουν όλη την ένταση μιας γιορτής εννέα ημερών.
Στην κορυφή της ανηφόρας βρίσκεται η κόγχη του Σαν Φερμίν, μπροστά στην οποία οι δρομείς τραγουδούν τρεις φορές, στις οκτώ παρά πέντε, οκτώ παρά τρία και οκτώ παρά ένα, ζητώντας την ευλογία του αγίου. Είναι η πιο συγκινητική στιγμή του πρωινού.
Πριν από όλα αυτά, οι ταύροι φτάνουν το απόγευμα της παραμονής με το ενθιερρίγιο, μια μεταφορά σιωπηλή και στα σκοτεινά από τα μαντριά του Γκας ως εκείνα του Σάντο Δομίνγκο, χωρίς κοινό που φωνάζει και με τους δρόμους άδειους. Είναι το αντίθετο του ενθιέρρο και πολύ λίγοι το ξέρουν.
Μη χάσεις
Εδώ ξεκινά το ενθιέρρο
Στις οκτώ ακριβώς, από τις 7 ως τις 14 Ιουλίου, σκάει η φωτοβολίδα και ανοίγει η πόρτα.
Το πιο επικίνδυνο κομμάτι
Σχεδόν τριακόσια μέτρα ανηφόρας, με τους ταύρους μαζί, γρήγορους και ακόμη ξεκούραστους.
Δύο φωτοβολίδες
Η πρώτη ανοίγει την πόρτα· η δεύτερη ειδοποιεί ότι δεν έχει μείνει πίσω κανένας ταύρος.
850 μέτρα σε δύο λεπτά
Όλη η διαδρομή, ως τον στίβο. Είναι αυτό που η πόλη περιμένει έναν ολόκληρο χρόνο.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στην Παμπλόνα
Βρίσκεται στη βόρεια άκρη της παλιάς πόλης, δίπλα στην Αγορά του Σάντο Δομίνγκο και λίγα λεπτά από το Δημαρχείο.
Εκτός γιορτής η στάση κρατά δέκα λεπτά, και αξίζει να την κάνεις στην αρχή της διαδρομής του ενθιέρρο: από εδώ περπατάς την ακριβή χάραξη που τρέχουν οι ταύροι, δρόμο δρόμο, ως την αρένα.
Η διαδρομή συνεχίζει από την ανηφόρα ως την πλατεία του Δημαρχείου, ύστερα την οδό Μερκαδέρες με την κακόφημη στροφή της, την Εσταφέτα, το στενό περάσμα και την αρένα.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο είναι στην πραγματικότητα όλη η διαδρομή;
Λίγο παραπάνω από οκτακόσια πενήντα μέτρα, από αυτή την πόρτα ως τον στίβο της αρένας ταυρομαχιών. Τα διανύουν σε περίπου δύο με τρία λεπτά: λιγότερο απ' όσο σου παίρνει να ακούσεις αυτή την εξήγηση, και είναι αυτό που η πόλη περιμένει έναν ολόκληρο χρόνο.
