Casa Consistorial
Chupinazo'nun balkonu; üst üste üç klasik düzenin bulunduğu 1752 tarihli barok bir cephede. Ayın 14'ünün gece yarısı “Pobre de mí”nin söylendiği yer de burasıdır.

Sekiz yüz elli metre, iki dakika ve bir yıllık bekleyiş. 6 Temmuz ile 14 Temmuz arasında her gün neler olur ve bayram neden aslında ekimde kutlanırdı.
🎧 Boğa koşusu, San Fermín ve Plaza del Castillo rotasındaSanfermines bir koşu değil, dokuz gündür. Ama onları açıklayan koşudur: iki üç dakikada koşulan ve şehrin koca bir yıl boyunca beklediği sekiz yüz elli metre. Bu rehber her şeyin nasıl işlediğini bölüm bölüm ve gün gün anlatır.
Her şey 6 Temmuz'da öğle vakti, Casa Consistorial'ın balkonundan başlar: aşağıda mendillerini havaya kaldırmış bir insan seli kükrerken patlayan bir roket. Sözcük, roketin halk arasındaki adı olan “chupín”den gelir.
Söylenen cümle şehir gibi iki dillidir: “Pamploneses, pamplonesas, ¡Viva San Fermín!, Iruindarrak, iruindarrok, gora San Fermin!”. Ve o anda, o zamana kadar bileğe bağlı taşınan on binlerce kırmızı mendil aynı anda boyna çıkar.
Aziz, San Lorenzo Kilisesi'nde, yalnızca onu korumak için 1696 ile 1717 arasında yükseltilmiş sekizgen barok bir şapelde yaşar. Her 7 Temmuz'da omuzlarda taşınarak Calle Mayor boyunca alayla çıkar.
Bir de şaşırtan bir bilgi: azizin bayramı yağmurlu ve soğuk bir gün olan 10 Ekim'e düşüyordu, hayvan panayırı ve boğa güreşleri ise yazın yapılıyordu. 1591'de şehir hepsini birleştirmeye ve güzel hava için kutlamayı 7 Temmuz'a almaya karar verdi. Tamamen pratik olan bu değişiklik Sanfermines'i icat etti.
Chupinazo'nun balkonu; üst üste üç klasik düzenin bulunduğu 1752 tarihli barok bir cephede. Ayın 14'ünün gece yarısı “Pobre de mí”nin söylendiği yer de burasıdır.
Azizin yaşadığı yer; yalnızca onun için inşa edilmiş sekizgen bir şapelde. 7 Temmuz alayı buradan çıkar; encierro da birkaç dakika ötede, Cuesta de Santo Domingo'da başlar.
Uygulamayı indir ve Pamplona şehrini istediğin zaman çevrimdışı keşfet. Kulağında yerel bir rehberle Boğa koşusu, San Fermín ve Plaza del Castillo yürüyüş rotasını tamamla.
Viavoy hakkında daha fazlası →Cuesta de Santo Domingo'da başlar. Saat tam sekizde bir roket patlar, büyük kapı açılır ve altı boğa ile onlara yol gösteren kılavuz öküzler yokuş yukarı atılır. İkinci bir roket geride hiçbir hayvan kalmadığını haber verir; çünkü geride kalan bir hayvan olabilecek en tehlikeli durumdur.
Bu ilk bölüm en zorlarındandır: kaygan zemin ve bir arada, dinç boğalarla, insanı iten neredeyse üç yüz metrelik bir yokuş. Kıdemliler bunu şöyle özetler: burada boğanın önünde koşulmaz, hayatta kalınır.
Ardından Belediye meydanı ve Mercaderes virajı gelir: boğaların kaydığı ve çoğu zaman bariyere çarparak düştüğü, sağa doğru keskin bir dönüş. En çok fotoğraflanan ve en öngörülemez noktalardan biridir.
Sonra Calle Estafeta: saklanacak virajı olmayan üç yüz metrelik bir düzlük. Pek çok koşucu için gerçek encierro budur; en zor şeyin yapıldığı bölüm: kaçmak değil, boğanın önüne geçip adımını ölçerek birkaç metre onun hizasında koşmak.
Ve son: Telefónica bölümü, birden daralan dar geçit —yığılmaların olduğu yer— ve boğa arenasının pistine giriş. Toplamda yaklaşık sekiz yüz elli metre ve iki üç dakika.
Koşmak ücretsizdir ve kayıt gerekmez, ama kurallar vardır ve cezası kesilir: reşit olmak, sarhoş olmamak, ters yönde koşmamak, sırt çantası ya da eşya taşımamak ve koşarken fotoğraf ya da video çekmemek. Polis, kurallara uymayanları roketten önce güzergâhtan çıkarır.
Beyaz ve kırmızı Orta Çağ'dan gelmez: XX. yüzyılın otuzlu yıllarında, ilk peñalar (eğlence kulüpleri) onu benimseyip bütün şehir fikri kopyalayınca yaygınlaştı. Gelenek, kırmızının boğazı kesilen San Fermín'in şehitliğini hatırlattığını da ekler.
Kadınlar 1974'ten beri hiçbir kısıtlama olmadan koşabilir: o yıla kadar bir belediye yönetmeliği bunu açıkça yasaklıyordu. Bu yüzden on dokuz figürlü Encierro Anıtı'nda hiç kadın yoktur.
Neredeyse kimsenin bilmediği şey encierrillo'dur: bir önceki akşam boğalar, bağıran bir kalabalık olmadan ve boş sokaklarda, sessizce ve karanlıkta Gas ağıllarından Santo Domingo ağıllarına taşınır. Encierro'nun tam tersidir.
Bayram koşuyla da bitmez: öğleden sonraları aynı arenada boğa güreşleri vardır —saat sekizde koşan boğa sonra güreşilen boğadır—, sabahları gigantes y cabezudos (devler ve koca kafalar), bütün gün peñalar ve charanga bandoları, bir de hepsinin en tartışmalısı ve en çok askıya alınanı olan Riau-Riau.
Her şeyin başladığı yer: saat tam sekizde roket patlar ve büyük kapı açılır. Bir arada, dinç boğalarla neredeyse üç yüz metrelik yokuş.
Encierro'nun bittiği yer. Kapasitesiyle dünyanın en büyüklerinden: iki yüz bin nüfuslu bir şehirde yirmi bin kişi. Yanında Hemingway'in büstüyle.
6 Temmuz ile 14 Temmuz arası, her zaman aynı tarihlerde. Ayın 6'sında öğle vakti Belediye Binası'nın balkonundan atılan chupinazo ile başlar ve 14'ünün gece yarısı aynı meydanda mumlarla söylenen “Pobre de mí” ile biter. Encierro ayın 7'sinden 14'üne kadar her sabah saat sekizde koşulur.
İki ile üç dakika arası. Cuesta de Santo Domingo'daki büyük kapıdan boğa arenasının pistine kadar yaklaşık sekiz yüz elli metredir. Bu rehberi okumanın sürdüğünden daha az; şehrin koca bir yıl boyunca beklediği de budur.
Baştaki Cuesta de Santo Domingo; çünkü kaygan zemin ve bir arada, dinç boğalarla, insanı iten neredeyse üç yüz metrelik bir yokuştur. Bir de boğaların kaydığı ve çoğu zaman bariyere çarparak düştüğü Mercaderes virajı. Oluşan yığılmalar yüzünden sondaki dar geçit de öyle.
Evet, ücretsizdir ve kayıt gerekmez, ama cezası kesilen kurallar vardır: reşit olmak, sarhoş olmamak, ters yönde koşmamak, sırt çantası ya da eşya taşımamak ve koşarken fotoğraf ya da video çekmemek. Polis, kurallara uymayanları roket patlamadan önce güzergâhtan çıkarır.
Resmî bir üniforma değildir, Orta Çağ'dan da gelmez: XX. yüzyılın otuzlu yıllarında, ilk peñalar kırmızı kuşak ve mendille beyazı benimseyip bütün şehir fikri kopyalayınca yaygınlaştı. Gelenek, kırmızının boğazı kesilerek ölen San Fermín'in şehitliğini hatırlattığını da ekler.
Bunu açıkça yasaklayan belediye yönetmeliğinin kaldırıldığı 1974'ten beri. O zamandan beri kısıtlamasız koşarlar, ama hâlâ azınlıktırlar. Bu yüzden gerçek boyutlu on dokuz figürüyle Encierro Anıtı'nda hiç kadın yoktur: heykel bir dönemi de resmeder.
Her encierro'dan önceki akşam boğaların Gas ağıllarından Santo Domingo ağıllarına taşınması. Sessizce, neredeyse karanlıkta, bağıran bir kalabalık olmadan ve boş sokaklarda yapılır: encierro'nun tam tersidir ve dışarıdan çok az kişi onu bilir.
Çünkü 1591'de şehir onu hava yüzünden değiştirdi. San Fermín yortusu yağmurlu ve soğuk bir gün olan 10 Ekim'e düşüyordu, hayvan panayırı ve boğa güreşleri ise yazın yapılıyordu. Hepsinin 7 Temmuz'da birleştirilmesine karar verildi ve tamamen pratik olan bu taşıma, istemeden Sanfermines'i icat etti.
Viavoy'u indir ve Pamplona şehrini istediğin zaman çevrimdışı gez.

Okumaya devam et



