Kerst in Madrid: lichtjes, markten en tradities
Feesten en tradities · Madrid

Kerst in Madrid: lichtjes, markten en tradities

Van het ontsteken van de verlichting tot de druiven op de Puerta del Sol: wat je ziet, wanneer je gaat en hoe je de drukte ontwijkt.

Leestijd 10 min · Bijgewerkt voor het seizoen
🎧 In de route Historisch en Koninklijk Madrid (de Habsburgen)

Zes weken per jaar verandert Madrid van huid. Eind november gaan er meer dan een miljoen lampjes aan, verspreid over zo'n tweehonderd straten, loopt de Plaza Mayor vol met kraampjes met mos en kerstbeeldjes, en verandert het centrum in een trage optocht van mensen die met hun blik omhoog lopen. De Madrileense kerst is niet de oudste van Europa en ook niet de meest ingetogen, maar wel een van de meest straatgerichte: hier vier je het feest buitenshuis, tussen chocolate con churros, repetities van kerstliederen en rijen om op de foto te gaan onder een kerstboom van licht bij Cibeles.

Richtdata: de verlichting gaat aan in het laatste weekend van november en uit op 6 januari, na de Driekoningenoptocht. De precieze data maakt de gemeente elk najaar bekend.

De verlichting: wanneer ze aangaat en waar je haar ziet

Het ontsteken is het officiële startschot en vindt plaats op een zaterdagavond eind november, meestal met een openbare ceremonie en muziek op de Plaza de Cibeles of de Puerta del Sol. Het is een mooi moment en een flinke mensenmassa: houd je niet van drukte, ga dan op een andere dag; de lichtjes blijven zes weken hangen.

Het klassieke rondje is zo'n tweeënhalve kilometer en duurt ruim anderhalf uur: je begint bij Cibeles, loopt via de Alcalá omhoog naar de Gran Vía, steekt Callao over en loopt via Preciados naar beneden tot Sol, om te eindigen op de Plaza Mayor. Elk jaar zijn er installaties van ontwerpers — de lichtbomen van Cibeles en Sol zijn beroemd geworden — en sommige winkelstraten, zoals Fuencarral of Serrano, hangen hun eigen verlichting op.

De truc die niemand je vertelt: de lichtjes gaan aan als het donker wordt en het centrum is van vrijdag tot en met zondag tussen 18:00 en 21:00 onbegaanbaar. Ga op een dinsdag of woensdag, of na 21:30, en je ziet hetzelfde terwijl je gewoon rechtdoor loopt. Een andere optie is de kerstbus voor toeristen, die een vaste route door de verlichte straten rijdt met de binnenverlichting uit; de kaartjes zijn weg zodra de verkoop opengaat, dus houd eind november de gemeentelijke website in de gaten.

1Plaza de Cibeles

Plaza de Cibeles

📍 Paseo del Prado

Het beginpunt en de vaakst herhaalde ansichtkaart: de godin in haar door leeuwen getrokken wagen, het witte paleis erachter verlicht als een bruidstaart en ervoor de grote lichtinstallatie van het jaar. Op de gevel van het stadhuis is meestal een projectie te zien of hij wordt in lichtjes gehuld, en vanaf het uitkijkpunt in de toren — open voor zo'n € 3 — zie je de Paseo del Prado van begin tot eind verlicht. Het is de drukste plek van het rondje: kom voor zessen of na tienen.

2Gran Vía en het Edificio Carrión

Gran Vía en het Edificio Carrión

📍 Gran Vía

De laan die werd aangelegd om te verblinden, doet dat in december beter dan ooit: lichtreclames, theaterluifels, etalages en lichtbogen boven de rijbaan. Op de meest gefotografeerde hoek van Spanje voegt het Edificio Carrión zijn neonreclame van Schweppes, die sinds 1972 brandt, toe aan de kerstverlichting. Tip: loop over de stoep met de even huisnummers richting Callao, want van daaruit zie je het perspectief van de bogen het best.

3Plaza del Callao en Cortylandia

Plaza del Callao en Cortylandia

📍 Callao

Het knooppunt van het rondje, waar de reusachtige schermen wedijveren met de lichtjes. Hier vindt bovendien een heel Madrileense traditie plaats: Cortylandia, het mechanische decor met reuzenpoppen dat El Corte Inglés sinds 1979 op zijn gevel aan de calle Preciados opbouwt en dat meerdere voorstellingen per dag geeft, liedje inbegrepen. Kinderen kijken hun ogen uit en de opa's en oma's ook, want die komen al veertig jaar. De voorstellingen zijn meestal rond het middaguur en halverwege de middag.

4Puerta del Sol

Puerta del Sol

📍 Sol

Het hart van het geheel, met als blikvanger de grote lichtboom en de klok van de Real Casa de Correos, die de klokslagen geeft waar half Spanje op 31 december naar kijkt. In december is het plein van 's ochtends tot 's avonds bezet en zijn de voetgangersstraten die erop uitkomen — Preciados, Carmen, Montera — een onafgebroken rivier van winkelend publiek. Ben je met kinderen of een kinderwagen, ga dan via de zijstraten in en uit; het midden van het plein is onbegaanbaar.

De kerstmarkt op de Plaza Mayor
De markt van altijd

De kerstmarkt op de Plaza Mayor

Het is de oudste kerstmarkt van Madrid: hij wordt al sinds de 19e eeuw onder de arcaden opgebouwd en heeft een heel eigen karakter, want je koopt er geen Scandinavisch handwerk of glühwein, maar kerstbeeldjes, mos, kurk, lichtjes en — de specialiteit van het huis — pruiken, clownsneuzen en fopartikelen voor oudejaarsavond en voor de Día de los Santos Inocentes, de Spaanse grappendag. Hij is van eind november tot kerstavond of oudjaar elke dag open, en 's avonds is het er veel minder druk dan rond lunchtijd.

🎧 In de tour Historisch en Koninklijk Madrid (de Habsburgen)📍 Bekijk op Google Maps
🎧 Met Viavoy

Ontdek Madrid in je eigen tempo

Download de app en ontdek Madrid offline, wanneer je wilt. Loop de wandelroute Historisch en Koninklijk Madrid (de Habsburgen) met een lokale gids in je oor.

Meer over Viavoy →

Kerststallen, chocolade en tradities die je alleen hier ziet

Wat Madrilenen doen als ze niet naar de lichtjes kijken.

Madrid is een stad van kerststallen. De gemeentelijke wordt elk jaar opgebouwd in de Casa de la Panadería aan de Plaza Mayor of in het Palacio de Cibeles, met gratis toegang en doordeweeks redelijke rijen; die van het Real Monasterio de la Encarnación en die van de Almudenakathedraal zijn de mooiste van de kerkelijke, en tientallen parochies zetten hun eigen kerststal op. Er is zelfs een gemeentelijke kerststallenroute die elke december wordt gepubliceerd.

De andere heilige traditie is dikke warme chocolade met churros of porras. Chocolatería San Ginés schenkt die sinds 1894 in haar steegje en is bijna de klok rond open, dus in december is het er op elk uur van de dag vol. En ben je in de buurt van de Paseo del Prado, dan doen het dakcafé van het Círculo of de historische cafés aan de Alcalá het net zo goed, met een kortere rij.

5Chocolate con churros bij San Ginés

Chocolate con churros bij San Ginés

📍 Pasadizo de San Ginés, 5

De Madrileense kathedraal van de chocolade: marmer, spiegels en obers in wit jasje die sinds 1894 hetzelfde serveren. Bestel een kop dikke chocolade — zo dik dat de lepel er bijna rechtop in blijft staan — met een portie churros of porras: de churro is dun en knapperig, de porra dikker en luchtiger omdat er rijsmiddel in zit. Reken op zo'n € 6-8 per persoon. In december staat er bijna altijd een rij; om elf uur 's avonds is die meestal korter dan om zes uur.

6Almudenakathedraal

Almudenakathedraal

📍 Bailén, 10

Met kerst zet de kathedraal een van de verzorgdste kerststallen van de stad op en programmeert ze concerten met kerstliederen en de nachtmis van 24 december. Het is een kerk met een heel vreemde geschiedenis: begonnen in 1883 en in 1993 ingewijd door Johannes Paulus II, met een neoclassicistisch exterieur en een interieur vol felgekleurde glas-in-loodramen. Ga meteen ook naar de neoromaanse crypte beneden, aan de zijstraat, die bijna niemand bezoekt en die in de winter stil en leeg is.

7Plaza de la Villa en het verlichte oude Madrid

Plaza de la Villa en het verlichte oude Madrid

📍 Los Austrias

De oude binnenstad in december, zonder de drukte van Sol: de Plaza de la Villa, met de 17e-eeuwse Casa de la Villa en de 15e-eeuwse Torre de los Lujanes, wordt met bescheiden slingers verlicht en is een van de mooiste hoekjes om bij het vallen van de avond te wandelen. Vanaf hier ben je in tien minuten aan de ene kant bij de Plaza Mayor en aan de andere kant bij het Koninklijk Paleis. In het oude stadhuis wordt vaak de gemeentelijke kerststal opgebouwd, met gratis toegang.

8IJsbaan en reuzenrad op de Plaza de España

IJsbaan en reuzenrad op de Plaza de España

📍 Plaza de España

Sinds de herinrichting biedt het plein elke december seizoensattracties: de overdekte ijsbaan, een reuzenrad en af en toe een marktje, met prijzen tussen € 8 en 12 per schaatssessie. Het is het gezinsuitje bij uitstek en ligt op vijf minuten van de Templo de Debod, die in de winter vanaf zes uur 's avonds verlicht is en weerspiegelt in de vijver: de mooiste gratis zonsondergang van de stad, en in december komt die heel vroeg.

De druiven op de Puerta del Sol
31 december

De druiven op de Puerta del Sol

Twaalf druiven op het ritme van de twaalf klokslagen van de klok van de Real Casa de Correos, die de klokkenmaker José Rodríguez Losada in 1866 aan de stad schonk. Wil je het op het plein meemaken, houd er dan rekening mee dat de toegang beperkt is tot een maximumaantal mensen en dat je uren van tevoren via de aangewezen ingangen naar binnen moet, zonder grote rugzakken of glazen flessen. Het alternatief waar veel Madrilenen voor kiezen, zijn de “preuvas” op de 30e, een generale repetitie om middernacht met veel minder mensen en dezelfde sfeer. Anders kijk je op televisie en ga je daarna de straat op.

🎧 In de tour Historisch en Koninklijk Madrid (de Habsburgen)📍 Bekijk op Google Maps

De Driekoningenoptocht en het einde van het feest

Op de avond van 5 januari viert Madrid de Cabalgata de Reyes, de Driekoningenoptocht die de kersttijd afsluit en die hier heel serieus wordt genomen: monumentale praalwagens, straattheatergezelschappen, livemuziek en tonnen snoep die naar het publiek worden gegooid. De officiële route begint meestal bij Nuevos Ministerios en loopt via de Paseo de la Castellana naar Cibeles, en duurt zo'n twee uur. Elk district organiseert daarnaast een eigen buurtoptocht, kleiner, dichterbij en veel prettiger als je met kleine kinderen bent.

Voor een goede plek bij de grote optocht moet je twee à drie uur van tevoren bij het hek staan; voor die in de buurt is twintig minuten genoeg. De andere optie, die veel gezinnen kiezen, is het vertrek bekijken in de zijstraten aan het begin van de route, waar het minder druk is. De volgende dag, 6 januari, ligt de stad stil: het is in Spanje de grote cadeautjesdag en bijna alles gaat dicht, behalve bars en restaurants.

De Madrileense kerst eindigt met de roscón de Reyes, een kroonvormig gebak met gekonfijt fruit waarin een beeldje en een boon verstopt zitten: wie het beeldje vindt, krijgt de kroon, en wie de boon vindt, betaalt de roscón. Bij de historische banketbakkerijen in het centrum staan op de 5e en 6e rijen van een uur, dus bestel de jouwe op tijd.

Veelgestelde vragen

Wanneer gaan de kerstlichtjes in Madrid aan?

De ontsteking vindt plaats op een zaterdag in het laatste weekend van november, met een openbare ceremonie die meestal op Cibeles of Sol wordt gehouden, en de lichtjes blijven branden tot 6 januari. De data en de precieze dagelijkse aanvangstijd maakt de gemeente halverwege het najaar bekend.

Is de markt op de Plaza Mayor de moeite waard?

Ja, vooral om de traditie: hij wordt al sinds de 19e eeuw opgebouwd en verkoopt heel specifieke dingen — kerstbeeldjes, mos, kurk en fopartikelen voor oudejaarsavond — in plaats van het algemene handwerk van andere Europese markten. Ga doordeweeks 's avonds: in het weekend kun je rond het middaguur niet eens tussen de kraampjes door.

Hoe beleef je de klokslagen op de Puerta del Sol?

De toegang tot het plein is beperkt tot een maximumaantal mensen en verloopt via ingangen die uren van tevoren opengaan, zonder grote rugzakken of glas. Veel Madrilenen kiezen liever voor de “preuvas” van 30 december om middernacht, met dezelfde sfeer en veel minder mensen. Kijk elk jaar naar de officiële voorwaarden, want die veranderen.

Wat kun je met kerst gratis doen in Madrid?

Het rondje langs de lichtjes, de kerststallen van de gemeente en de parochies, Cortylandia, de zonsondergang bij de Templo de Debod en een wandeling door het Retiro in de rijp. Voeg daar de gratis tijdvakken van het Prado en het Reina Sofía aan het eind van de middag aan toe en je hebt een hele kerstdag zonder iets uit te geven.

Waar zie je de Driekoningenoptocht zonder gedrang?

Bij de optocht van je eigen district, die bijna elke wijk op dezelfde avond van 5 januari organiseert: die zijn kleiner, dichterbij en je kunt zonder problemen twintig minuten van tevoren aankomen. Wil je de grote zien, ga dan aan het begin van de route staan, bij het vertrekpunt, waar het veel minder druk is dan bij Cibeles.

Kun je Madrid met kerst met een gids en in je eigen tempo bezoeken?

Ja: met Viavoy download je wandelroutes die door lokale gidsen worden verteld en loop je ze wanneer je wilt, met een stop voor chocolade en daarna weer verder. De route “Historisch en Koninklijk Madrid” komt langs Sol, San Ginés, de Plaza Mayor en de Almudena, precies de decors van de Madrileense kerst.

Wat er met kerst in Madrid wordt gegeten

De Madrileense kersttafel begint met zeevruchten en ham en gaat verder met lamsvlees of zeebrasem uit de oven, maar wat het seizoen echt kenmerkt, zijn de zoetigheden: turrón uit Jijona en Alicante, polvorones, marsepein uit Toledo en de roscón. In de historische markthallen — San Miguel, San Antón, San Fernando — is december de drukste maand van het jaar, en de viskramen van de Mercado de la Cebada en de Mercado de Maravillas verkopen op kerstavond in een tempo dat je moet zien om te geloven.

Een praktische tip die je dankbaar zult zijn: op 24 en 31 december zijn bijna alle restaurants 's avonds dicht of serveren ze een vast menu, met reservering vooraf en tegen een hoge prijs. Ben je op die data in Madrid, reserveer dan in november of bewaar je voor de 25e en 1 januari, wanneer veel zaken alleen 's middags open zijn. Op werkdagen in december draait de stad daarentegen gewoon door en is het de beste tijd om een cocido madrileño te proberen, die je 's middags eet, in drie gangen.

En zoek je een goedkoop uitje tussen al dat licht: de Cuesta de Moyano heeft het hele jaar door zijn boekenkraampjes open, het Retiro is prachtig met de rijp van de januariochtenden en de Templo de Debod is nog altijd gratis. In de winter wordt het om zes uur donker: er passen twee zonsondergangen in één dag sightseeing.

Zo plan je het

Laatste week van novemberOfficiële ontsteking van de verlichting en opening van de kerstmarkt op de Plaza Mayor. Het weekend van de ontsteking is het drukste van het jaar.
DecemberRondje langs de lichtjes (Cibeles → Gran Vía → Callao → Sol → Plaza Mayor), Cortylandia, kerststallen, ijsbaan en winkelen. Liefst doordeweeks.
30 en 31 decemberPreuvas op Sol in de nacht van de 30e; de klokslagen op de 31e, met toegang tot een maximumaantal mensen vanaf het begin van de middag.
5 en 6 januariDriekoningenoptocht op de avond van de 5e (Castellana tot Cibeles) en buurtoptochten. Op de 6e roscón en een stad die dicht is.

Praktische informatie

WanneerVan het laatste weekend van november tot 6 januari. De precieze data maakt de gemeente elk najaar bekend.
Waar zie je de lichtjesCibeles, Alcalá, Gran Vía, Callao, Preciados, Sol en Plaza Mayor. Zo'n 2,5 km, te lopen in anderhalf uur.
Beste reistijdDinsdag tot en met donderdag, of na 21:30. Van vrijdag tot en met zondag zit het centrum tussen 18:00 en 21:00 vast.
Met kinderenCortylandia, de ijsbaan op de Plaza de España, de gemeentelijke kerststal en de optocht van je eigen district, veel prettiger dan de grote.
ReserverenDiner op de 24e en de 31e: reserveer weken van tevoren of houd het bij de lunch op de 25e en de 1e.
Warme kledingDecember en januari schommelen tussen 2 en 12 °C, met heel droge en koude nachten. Het wordt rond 18:00 donker.

Op de kaart

🎧 Met Viavoy

Wandel door Madrid en luister in je eigen tempo

Download Viavoy en wandel offline door Madrid, wanneer je wilt.

vanaf 2,99 €· eenmalige betaling
City Pass · 9,99 €3 dagen, alle tours in Madrid
Meer over Viavoy →
Viavoy-app

Lees verder

Andere artikelen

Routes

Madrid in 2 dagen: de perfecte route

Feesten en tradities

San Isidro: de meest Madrileense dag van het jaar

Wat te zien

Het Madrid van de Habsburgers te voet: een route door de oude binnenstad

Wat te zien

De beste uitkijkpunten van Madrid: waar je de stad van bovenaf ziet