Hoi! Ik ben Daan, en ik loop met je mee over de Paseo del Arte, Madrids grote as van musea en tuinen, in het spoor van de watergoden van Cibeles tot het Retiro.
Overzicht
We komen langs de Thyssen, het Prado en het Reina Sofía, de beroemde Kunstdriehoek, langs de verticale tuin van CaixaForum en de verborgen jungle in station Atocha, en we eindigen in een park dat ooit van koningen was, met zijn Kristalpaleis en zijn grote vijver. Een paar uur waarin kunst, steen en schaduw elkaar de hand geven.
Onze wandeling begint hier, op de Plaza de Cibeles. We beginnen.
Route
Je staat op de Plaza de Cibeles, een van de beroemdste kruispunten van Madrid. Sluit even je ogen en luister: motoren, het gezoem van de rode bussen, een verre claxon, en boven alles de waterstraal die in de fontein valt. Dat geluid klinkt hier al sinds 1782.
Kijk omhoog naar dat witte paleis dat op een kathedraal lijkt. Het ruikt naar natte steen als het regent, en 's nachts licht het op als een bruidstaart. Ze bouwden het tussen 1907 en 1919 voor iets zo prozaïsch als de post.
- 3
De "kat" van Madrid
Kijk naar de grond, naast de fontein, naar de gietijzeren lantaarnpalen. En hier is een buurtanekdote: rasechte Madrilenen worden “gatos” genoemd, oftewel katten, en volgens de overlevering ontstond de bijnaam in het middeleeuwse Madrid, toen een soldaat als een kat de stadsmuur beklom.
Loop een paar stappen en merk hoe de lucht verandert: hier is de steen donkerder, strenger. Je staat voor het Banco de España, dat massieve gebouw op de hoek dat lijkt ontworpen om je er nooit binnen te laten.
Steek de straat over en kijk naar dit zalmkleurige paleis, bescheiden naast zijn buren. Binnen hangt een van de meest verbluffende privécollecties kunst die één familie ooit bijeen heeft gebracht.
Loop de boulevard af en laat de schaduw van de platanen je omhullen. Het ruikt naar vochtige aarde en bladeren, het verkeerslawaai wordt zachter, en aan het einde van het perspectief verschijnt weer een fontein, weer een godheid van het water.
Blijf staan. Adem diep in. Voor je staat het gebouw dat de halve reis naar Madrid rechtvaardigt. Het ruikt naar warme steen en pas gemaaid gras, en door de Velázquez-ingang stroomt een constante rivier van mensen uit de hele wereld naar binnen en naar buiten.
- 8
De bronzen deuren van Velázquez
Loop naar de hoofdingang, die van Velázquez, en kijk naar de grote bronzen deuren. En hier is het bijzondere: ze zijn relatief nieuw, in 2007 ingehuldigd, met taferelen uit de geschiedenis van de Spaanse kunst in het metaal gegraveerd. Veel mensen lopen haastig naar binnen en kijken er niet naar. Jij wel.
- 9
La Platería
Hier is het tijd voor een pauze, en ik ken de plek: La Platería, een biercafé van oudsher met een terras tegenover de Jardín Botánico, vol buurtbewoners. Bestel een goed getapt biertje en een pincho, een hapje, van sappige tortilla, of een paar huisgemaakte kroketten, voor heel weinig geld.
- 10
Het gebouw dat zweeft
Blijf nog even naar die basis kijken. En hier is het bijzondere van de truc: het hele gewicht rust op een verborgen centrale kern, dus de baksteen van de gevel hangt, hij steunt niet. Hurk een beetje en kijk naar de schaduw onder het gebouw. Zelden zie je zoveel tonnen er zo licht uitzien.
- 11
CaixaForum
Draai je hoofd en maak je klaar voor een verrassing midden op de Paseo del Prado. Tussen zoveel edele steen en zoveel zuilen verschijnt ineens een hele muur bedekt met levende planten, groen van boven tot onder, vier verdiepingen bladeren die verticaal groeien. Het ruikt naar vegetatie midden in de stad.
Loop verder naar beneden en kijk omhoog: twee liften van glas en staal klimmen langs de gevel van een oud gebouw, glinsterend in de zon als doorzichtige buizen. Dat contrast zegt alles.
- 13
Station Atocha
Loop naar de grote overkapping van ijzer en glas die je in de verte ziet en merk hoe het geluid verandert: omroepberichten, rollende koffers, het geruis van treinen. Je gaat Atocha binnen, het belangrijkste station van Spanje, vanwaar de AVE's naar het zuiden vertrekken.
- 14
Cuesta de Moyano
Loop deze helling af en laat de geur tot je komen: oud papier, stof, droge inkt, dat onmiskenbare aroma van boeken die geleefd hebben.
- 15
Puerta del Ángel Caído
Steek het hek over en ga het Retiropark binnen door een van zijn poorten. De lucht verandert ineens, frisser, met een geur van bomen en parkaarde. Deze tuinen waren eeuwenlang de privébinnenplaats van de koningen, en vandaag zijn ze de long en de woonkamer van Madrid.
- 16
Standbeeld van El Ángel Caído
Volg het pad tot de fontein met een gevleugelde figuur die zich kronkelt, gebeten door slangen: het is de Ángel Caído, Lucifer die uit de hemel valt, een van de weinige standbeelden ter wereld die aan de duivel zijn gewijd.
Volg het pad tussen de bomen tot het bos opengaat en je het ziet: een heel paleis van glas, doorzichtig, weerspiegeld in een kleine vijver aan zijn voeten, met eenden die over het water glijden en soms zwarte zwanen.
- 18
De kiosken van El Retiro
Tussen de bomen van de centrale lanen van El Retiro verschijnen de kiosken van altijd: ijzeren terrastafeltjes, stoelen in de schaduw en Madrilenen die halverwege de ochtend stoppen zonder enige haast. Het is een tafereel dat al generaties niet verandert.
En ineens gaat het park helemaal open. Voor je ligt een grote waterspiegel, de Estanque Grande, met roeiboten die erover varen, stelletjes die lachen terwijl ze proberen niet tegen elkaar op te botsen, en aan de overkant, oprijzend boven het water, een monumentale stenen zuilengang met bovenop een koning te paard.
Steek het hek over en ga staan voor de Puerta de Alcalá. Luister ernaar voordat je ernaar kijkt: het verkeer draait eromheen in een onophoudelijke rotonde, dag en nacht, en zij, in het midden, onverstoorbaar, ziet al meer dan twee eeuwen Madrid voorbijgaan.
