Hoi! Ik ben Sanne, en vandaag laat ik je mijn moderne Madrid zien: de stad die de twintigste eeuw er met hamerslagen heeft neergezet, van Cibeles omhoog over de Gran Vía met haar lichtreclames, om te eindigen met de zonsondergang boven een Egyptische tempel.
Overzicht
We komen langs de Banco de España, het Círculo de Bellas Artes, het Telefónica-gebouw, het Carrión met zijn Schweppes-reclame, de Plaza de España en de Templo de Debod. Een paar uur wolkenkrabbers, bioscopen en architectuur met lef.
En twee monumenten hebben een audiogids voor binnen inbegrepen bij deze wandeling: het Círculo de Bellas Artes en de Templo de Debod; als we bij hun deuren aankomen, tik je en ga je naar binnen. Onze wandeling begint op de Plaza de Cibeles, voor dat witte paleis dat op een kathedraal lijkt.
We beginnen.
Route
Voordat je ergens naar kijkt, luister eerst: het gebulder van het verkeer dat rond het plein draait, het gefluit van een agent, de wieltjes van de koffers van wie uit de Paseo del Prado komt.
- 2
Fuente de Cibeles
Kijk naar het midden van het plein, naar die serene godin op een wagen die door twee leeuwen wordt getrokken, onverschillig voor de chaos van auto's. Dat is Cibeles, godin van de aarde, en ze staat hier al sinds 1782, lang voor het paleis dat je achter je hebt.
Draai je om en kijk naar dat massieve gebouw van steen en ijzer dat de hele hoek inneemt, met zijn ronde rotunda die recht op Cibeles uitkijkt. Bewerkte hekwerken, glas-in-loodramen, een klok die al meer dan een eeuw de tijd aangeeft aan de Madrilenen die haast hebben.
Voor je verheft zich een sober gebouw van lichte steen, met een piepkleine godin Minerva die bovenaan naar buiten kijkt.
- 5
De kilometer nul van de Gran Vía
Kijk naar de grond, precies hier, waar Alcalá samenkomt met het begin van de Gran Vía. Je staat op kilometer nul van het grote werk van het Madrid van de twintigste eeuw. Vóór 1910 was hier geen laan: er was een kluwen van smalle steegjes. De slopershamer veegde ze van de kaart om deze triomfantelijke rechte lijn aan te leggen.
- 6
Edificio Metrópolis
Loop een paar stappen door de Calle de Alcalá en kijk omhoog, want je gaat een van de meest gefotografeerde gebouwen van Spanje zien, die zwart-gouden koepel met bovenop een gevleugelde figuur die schittert als de zon erop valt. Dat is de Metrópolis, die de wacht houdt bij de ingang van de Gran Vía.
- 7
Edificio Grassy
Kijk omhoog naar de hoek waar de Gran Vía echt begint en zoek een rond tempeltje bovenop een smal gebouw, als een stenen taart met een lantaarntje erbovenop. Het is het Edificio Grassy, en onder dat tempeltje woont een van de beroemdste klokken van Madrid.
- 8
Museo Chicote
Zoek op nummer 12 van de Gran Vía een bescheiden uithangbord: Museo Chicote. Het is geen museum, het is de meest legendarische cocktailbar van Spanje, in 1931 geopend door Perico Chicote. Langs deze gebogen bar met art-decolijnen zijn Hemingway, Ava Gardner, Frank Sinatra en de halve filmgeschiedenis gepasseerd.
- 9
De eerste wolkenkrabber van Spanje
En een weetje om vanavond bij het diner mee te pronken. Wanneer in 1929 de Telefónica wordt geopend, is het niet alleen het hoogste gebouw van Spanje: het is het hoogste van Europa, hoger dan welke toren van Parijs of Londen ook.
Blijf omhoog lopen over de Gran Vía en op een gegeven moment zie je dat een gebouw de lucht voor je afsluit.
- 11
Red de San Luis
Blijf hier even staan, op dit kruispunt waar de Gran Vía breder wordt en de drukte zich vermenigvuldigt. Dit is de Red de San Luis, een van de drukste punten van de hele laan, waar Montera, Fuencarral en Hortaleza samenkomen. Sluit je ogen en luister: het is het constante geruis van een stad die nooit stopt.
- 12
De straat die een wijk opat
Hier komt het meest schokkende feit van de hele wandeling. Om de Gran Vía aan te leggen moesten meer dan driehonderd huizen worden gesloopt en veertien hele straten van de kaart worden geveegd. Hele gezinnen werden herhuisvest, een volkswijk werd tot puin herleid. De Madrilenen noemden de laan “de straat die een wijk opat”.
Je komt op een verbreding waar je ineens omringd wordt door gigantische schermen, knipperende lichtreclames en een onophoudelijke rivier van mensen met winkeltassen.
- 14
Chocolatería San Ginés
Verscholen in de Pasadizo de San Ginés ligt de Chocolatería San Ginés, geopend in 1894 en beroemd in heel Madrid. Het is de kathedraal van de chocolade met churros: marmer, spiegels en obers in korte jasjes die al meer dan een eeuw hetzelfde serveren.
- 15
Het lichtreclamebord van Schweppes
En een geheimpje over dat rode bord. De lichtreclame van Schweppes brandt al sinds 1972 en is bijna heilig geworden: hij komt voor in duizenden films, reclames en selfies. Toen hij vernieuwd moest worden, deden ze dat stuk voor stuk, zodat niemand de verandering zou merken.
Draai je hoofd naar die hoek, scherp als de boeg van een schip, dat gebogen witte gebouw met bovenop een rood-witte neonreclame die je kent, ook al ben je hier nooit geweest: Schweppes.
- 17
Historische bioscopen: Capitol en Callao
Kijk om je heen zonder Callao te verlaten en tel de bioscoopluifels. Hier, op nauwelijks honderd meter, was de grootste concentratie bioscoopzalen van heel Spanje te vinden. De Capitol, in het Edificio Carrión zelf, en de Callao-bioscopen, recht aan de overkant, waren de kathedralen van de première.
- 18
Het laatste stuk van de Gran Vía
Loop verder naar het westen en merk hoe de laan van karakter verandert. Hier, in het laatste stuk van de Gran Vía, worden de lichtreclames rustiger, worden de gebouwen woonachtiger en loopt de helling zachtjes af naar de Plaza de España.
Eindelijk kom je op een grote open ruimte, met bomen, fonteinen en een horizon die breder wordt. Adem in, want na alle drukte van de Gran Vía is de Plaza de España een frisse teug lucht.
- 20
Edificio España en Torre de Madrid
Kijk omhoog naar de twee reuzen die het plein bewaken, die twee wolkenkrabbers van roodachtige baksteen met witte bekroningen, die decennialang de hoogste van Spanje waren. Links van je het Edificio España; rechts van je, slanker, de Torre de Madrid.
- 21
Cuartel del Conde Duque
Als je nog energie over hebt, loop dan een paar straten naar het noorden en ga staan voor een ontzettend lange gevel van baksteen en steen, met een spectaculair barok portaal dat nooit lijkt op te houden. Het is de Cuartel del Conde Duque, een van de indrukwekkendste en minst bekende bouwwerken van het centrum.
- 22
Debod, een geschenk van Egypte
Maak je klaar voor het onverwachte. Wat je zo meteen gaat zien, is een echte Egyptische tempel van meer dan tweeduizend jaar oud, midden in Madrid neergezet. Hoe is die hier terechtgekomen?
Voor je, weerspiegeld in een waterspiegel, verheft zich een tempel van goudkleurige steen die hier niet zou moeten staan en die toch een van de magischste hoekjes van Madrid is: de Templo de Debod. Deze stenen zijn meer dan tweeduizend tweehonderd jaar oud.
