Μια χάλκινη κυρία στημένη στη μέση της πλατείας, με φόρεμα των τελών του 19ου αιώνα και το βλέμμα χαμένο προς τον καθεδρικό. Είναι η Άνα Οθόρες, η πρωταγωνίστρια της «Λα Ρεχέντα», του μυθιστορήματος που ο Κλαρίν εξέδωσε ανάμεσα στο 1884 και στο 1885 και που πολλοί θεωρούν το καλύτερο ισπανικό μυθιστόρημα του 19ου αιώνα μετά τον «Δον Κιχώτη».
Βετούστα, ή πώς να ξεγυμνώσεις την ίδια σου την πόλη
Ο Λεοπόλδο Άλας «Κλαρίν» ήταν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Οβιέδο, και στο βιβλίο του ζωγράφισε αυτή την πόλη με ψεύτικο όνομα —την ονόμασε Βετούστα— και την ξεγύμνωσε χωρίς έλεος: τους φιλόδοξους παπάδες της, τα αργόσχολα αρχοντόπουλά της, τα κουτσομπολιά της, την υποκρισία της.
Η Άνα, η Ρεχέντα, είναι μια ευαίσθητη και μοναχική γυναίκα, παντρεμένη με έναν μεγαλύτερο άντρα, παγιδευμένη ανάμεσα στον πνευματικό και στον αποπλανητή, και συντριμμένη από μια πόλη που την παρακολουθεί διαρκώς. Το μυθιστόρημα είναι μια σκληρή μελέτη της κοινωνικής ασφυξίας της επαρχίας.
Όταν κυκλοφόρησε, σκανδάλισε το Οβιέδο: πολλοί αναγνώρισαν τον εαυτό τους και δεν τους άρεσε καθόλου. Επί δεκαετίες έμεινε μισοξεχασμένο, με λίγες εκδόσεις και αρκετή τοπική αμηχανία.
Μόνο στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα η κριτική το τοποθέτησε εκεί όπου βρίσκεται σήμερα. Χρειάστηκαν σχεδόν εκατό χρόνια για να πάψει η πόλη του να το διαβάζει σαν προσβολή και να αρχίσει να το διαβάζει σαν μνημείο.
Πάνω στις ίδιες πλάκες της μυθοπλασίας
Το γλυπτό το έφτιαξε ο Μάουρο Άλβαρεθ το 1997, και το τοποθέτησαν σκόπιμα εδώ, στην πλατεία του Αλφόνσου Β΄, πάνω στις ίδιες πλάκες όπου έκανε τον περίπατό της η Άνα στο μυθιστόρημα, μπροστά στον καθεδρικό που δεσπόζει σε όλη την ιστορία.
Αυτή η θέση δεν είναι διακοσμητική: το μυθιστόρημα αρχίζει ακριβώς στον πύργο του καθεδρικού, με τον κανονικό ιεροκήρυκα δον Φερμίν ντε Πας να κοιτάζει την πόλη με ένα κιάλι, σαν κάποιος που επιβλέπει ένα κοπάδι.
Ο Κλαρίν περιέγραψε εκείνον τον πύργο ως «ρομαντικό ποίημα από πέτρα, λεπτό ύμνο με γλυκές γραμμές βουβής και αιώνιας ομορφιάς». Λίγοι πύργοι έχουν ένα τέτοιο λογοτεχνικό ερωτικό γράμμα.
Ο κόσμος τη φωτογραφίζει και της αγγίζει το χέρι περνώντας, σε σημείο που ο χαλκός του φορέματος έχει φθαρεί. Είναι από τα πιο αγαπημένα γλυπτά μιας πόλης που έχει πάνω από εκατό στον ανοιχτό χώρο.
Μη χάσεις
Η Άνα Οθόρες, η Ρεχέντα
Η πρωταγωνίστρια του μυθιστορήματος που ο Κλαρίν εξέδωσε ανάμεσα στο 1884 και στο 1885, σε χαλκό από το 1997.
Το Οβιέδο λέγεται Βετούστα
Ο Κλαρίν το ζωγράφισε με ψεύτικο όνομα και το ξεγύμνωσε: τους παπάδες του, τα αρχοντόπουλά του, την υποκρισία του.
Η πόλη προσβλήθηκε
Πολλοί αναγνώρισαν τον εαυτό τους. Χρειάστηκαν σχεδόν εκατό χρόνια για να διαβαστεί σαν μνημείο και όχι σαν προσβολή.
Πάνω στις πλάκες της μυθοπλασίας
Τοποθετημένη μπροστά στον καθεδρικό, εκεί όπου έκανε τον περίπατό της η Άνα στο μυθιστόρημα.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στο Οβιέδο
Βρίσκεται στην πλατεία του Αλφόνσου Β΄ του Αγνού, μπροστά στον καθεδρικό, στο ακριβές κέντρο της παλιάς πόλης.
Η στάση είναι πέντε λεπτά. Είναι δημόσιος χώρος, προσβάσιμος οποιαδήποτε ώρα.
Είναι μέρος της διαδρομής των υπαίθριων γλυπτών του Οβιέδο, μαζί με τον Γούντι Άλεν, τη Μαφάλντα και τον θρασύ Κούλις Μονουμενταλίμπους. Η πόλη έχει πάνω από εκατό.
Συχνές ερωτήσεις
Ήταν επιτυχία από την αρχή;
Καθόλου. Για δεκαετίες η «Λα Ρεχέντα» έμεινε μισοξεχασμένη σε μια γωνιά, με λίγες εκδόσεις και κάποια δυσφορία στην πόλη, και μόνο στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα η κριτική την έβαλε εκεί όπου βρίσκεται σήμερα. Χρειάστηκαν σχεδόν εκατό χρόνια για να πάψει η πόλη της να τη διαβάζει ως προσβολή και να αρχίσει να τη διαβάζει ως μνημείο.
