Dziewięć dni, papierowa figura, która na koniec płonie nad ría (estuarium), i święto zaprojektowane przez samych mieszkańców w 1978 roku. Czym jest comparsa, czym txosna i jak się poruszać.
Aste Nagusia nie jest dawnym świętem patronalnym: w obecnej formie narodziła się w 1978 roku i ta data wyjaśnia prawie wszystko. Bilbao wychodziło z czterdziestu lat oficjalnych programów i postanowiło wymyślić swoje święto na nowo, od dołu, w otwartym konkursie pomysłów, który wygrała propozycja mieszkańców. Stąd wzięły się comparsas, txosnas i Marijaia, i stąd to, że święto w dużej mierze prowadzą sami mieszkańcy Bilbao.
Marijaia, papierowa figura z uniesionymi ramionami, która króluje nad świętem, płonie nad ría ostatniej nocy na oczach tysięcy ludzi. Zaprojektowała ją artystka Mari Puri Herrero w 1978 roku i od tamtej pory co roku robi się ją od nowa.
Święto zaprojektowane w konkursie
Rok 1978 i propozycja mieszkańców, która wygrała.
Punkt wyjścia jest nietypowy. Pod koniec lat siedemdziesiątych ratusz ogłosił publiczny konkurs pomysłów na odnowienie święta, które straciło puls, a zwycięska propozycja pochodziła od grupy mieszkańców i zakładała coś dość radykalnego: żeby święto organizowały oddolne stowarzyszenia, a nie administracja.
Tak narodziły się comparsas, sąsiedzkie grupy, które dzielą między siebie program, stawiają własne budki i tworzą federację negocjującą z ratuszem. Dziś jest ich około trzydziestu i każda ma swój charakter, swoją stałą publiczność i swoją txosnę – tak nazywa się te budki.
Główną sceną jest Arenal, obok Teatro Arriaga, gdzie skupiają się txosnas i sceny, ale święto rozlewa się na Casco Viejo i dużą część Ensanche, dzielnicy o szachownicowym układzie ulic. Trwa dziewięć dni, od soboty po 15 sierpnia.
Praktyczna konsekwencja tego modelu jest taka, że Aste Nagusia ma znacznie więcej bezpłatnego programu i znacznie mniejszy podział na przyjezdnych i miejscowych niż inne wielkie hiszpańskie święta. Płacisz za picie i niewiele więcej.
Serce święta: tu skupiają się txosnas poszczególnych comparsas i główne sceny, i stąd zaczyna się prawie wszystko. Nad sceną góruje Arriaga, a na jego placu odczytuje się pregón (mowę inaugurującą) i odpala chupinazo (rakietę), które otwierają dziewięć dni.
W czasie Aste Nagusia dzielnica żyje w innym rytmie: bary na Plaza Nueva i przy calle Somera są przepełnione, a ruch właściwie nie ustaje. To także miejsce, gdzie w nocnych godzinach szczytu najtrudniej się przemieszczać.
Marijaia to figura, która króluje nad wszystkim: kobieta ogromnych rozmiarów z papieru i drewna, z uniesionymi ramionami i szerokim uśmiechem. Zaprojektowała ją w 1978 roku Mari Puri Herrero, artystka z Bilbao, a jej imię znaczy mniej więcej „pani święta”. Pojawia się na balkonie Arriagi na początku i płonie nad ría na koniec.
Codzienny program łączy bardzo różne rzeczy. Prawie co noc nad ría odbywa się międzynarodowy konkurs sztucznych ogni, w którym rywalizują ekipy z kilku krajów, i to on przyciąga najwięcej ludzi: brzegi zapełniają się godzinę wcześniej, a most Ayuntamiento to jedno z najlepszych miejsc.
W dzień jest baskijski sport wiejski – podnoszenie kamieni, rąbanie pni, przeciąganie ciężarów – pokazy bertsolaris, którzy improwizują śpiewane wiersze na zadane tematy, i program dla dzieci. Są też walki byków na arenie Vista Alegre, które w Bilbao wciąż mają swoją publiczność.
Jest też mnóstwo bezpłatnej muzyki na scenach comparsas, z programami, które zwykle skłaniają się ku rockowi, punkowi i muzyce po baskijsku. Każda txosna układa własny program, więc atmosfera bardzo się zmienia od jednej do drugiej.
Jak się poruszać w tym tygodniu
Najpierw przyjmij do wiadomości, że miasto jest pełne. Ceny noclegów mocno idą w górę i warto rezerwować ze sporym wyprzedzeniem; spanie w Casco Viejo albo przy Arenalu oznacza hałas do świtu, więc jeśli szukasz odpoczynku, lepiej wybierz górną część Ensanche albo Indautxu.
Transport publiczny zwiększa liczbę kursów, a metro w czasie święta jeździ całą noc, co rozwiązuje powrót na nocleg bez zdawania się na taksówki. Karta Barik działa jak zwykle i to najwygodniejszy sposób poruszania się.
Na fajerwerki najlepsze miejsca to brzegi ría na wysokości ratusza i promenady Campo Volantín, a być tam trzeba co najmniej pół godziny wcześniej. Widać je też z Artxandy, z lotu ptaka i przy dużo mniejszym tłumie, choć efekt mniej otacza widza.
I przydatna uwaga dla tych, którzy przyjeżdżają w te dni bez zamiaru świętowania: muzea i zabytki są otwarte normalnie, a rano miasto jest spokojne. Aste Nagusia to przede wszystkim święto nocne, więc zwykłe zwiedzanie jest w pełni możliwe.
Alternatywa, żeby oglądać fajerwerki z góry, z całą ría przed oczami i dużo mniejszym tłumem niż na brzegach. Efekt mniej otacza widza, ale panorama to wynagradza, a kolejka linowo-terenowa w czasie święta wydłuża godziny kursowania.
Jedno z kluczowych przejść pieszych w czasie święta i dobre miejsce, żeby przejść z brzegu na brzeg, omijając najbardziej zatłoczone odcinki Arenalu. Nocą jest oświetlony, a widok na ría ze środka mostu należy do najlepszych.
Zaczyna się w sobotę po 15 sierpnia i trwa dziewięć dni, więc dokładne daty co roku są inne. To Semana Grande, „wielki tydzień” miasta, i przypada na moment największego ruchu w lecie, kiedy miasto jest praktycznie pełne, a noclegi wyraźnie droższe.
Kim jest Marijaia?
To figura, która króluje nad świętem: kobieta ogromnych rozmiarów z papieru i drewna, z uniesionymi ramionami, zaprojektowana w 1978 roku przez Mari Puri Herrero, artystkę z Bilbao. Jej imię znaczy mniej więcej „pani święta”. Pojawia się na balkonie Teatro Arriaga pierwszego dnia i płonie nad ría ostatniej nocy.
Czym są comparsas i txosnas?
Comparsas to stowarzyszenia sąsiedzkie, które organizują dużą część programu święta – model zrodzony z otwartego konkursu z 1978 roku. Każda stawia swoją txosnę, czyli budkę z własnym barem i własną sceną na Arenalu. Jest ich około trzydziestu i każda ma swój charakter, swoją publiczność i swój program muzyczny.
Ile kosztuje udział w Aste Nagusia?
Wstęp na święto jest wolny, a duża część programu – koncerty w txosnas, sport wiejski, bertsolaris, fajerwerki, zajęcia dla dzieci – jest bezpłatna. Płacisz za picie, jedzenie i płatne widowiska, takie jak walki byków. Prawdziwy wydatek to zwykle nocleg, którego ceny w te dni szybują w górę.
Skąd najlepiej oglądać fajerwerki?
Z brzegów ría na wysokości ratusza i promenady Campo Volantín, przychodząc co najmniej pół godziny wcześniej, bo się zapełniają. Z Mirador de Artxanda widać je z lotu ptaka i przy dużo mniejszym tłumie, choć efekt otoczenia znika. Kolejka linowo-terenowa wydłuża w te dni godziny kursowania.
Czy da się normalnie zwiedzać Bilbao w czasie święta?
Tak. Aste Nagusia to przede wszystkim święto nocne, a rano miasto jest spokojne, z muzeami i zabytkami otwartymi jak zwykle. Trzeba się liczyć z tym, że od popołudnia trudno się poruszać po Arenalu i Casco Viejo, i z hałasem, jeśli śpisz w tych rejonach.
Informacje praktyczne
KiedyDziewięć dni, od soboty po 15 sierpnia.
GdzieArenal jako epicentrum, a cała reszta rozlana po Casco Viejo i Ensanche.
CenaDuża część programu jest bezpłatna. Płacisz za picie i za płatne widowiska.
FajerwerkiMiędzynarodowy konkurs nad ría prawie co noc. Przyjdź pół godziny wcześniej.
Poruszanie sięNocne metro i więcej kursów przez cały tydzień. Karta Barik.
NoclegZarezerwuj z dużym wyprzedzeniem. Górna część Ensanche i Indautxu są spokojniejsze.
Na mapie
🎧 Z Viavoy
Spaceruj po Bilbao i słuchaj we własnym tempie
Pobierz Viavoy i zwiedzaj Bilbao offline, kiedy chcesz.