Palmen, sinaasappelbomen, banken en in het midden een bronzen koning te paard. De Plaza Nueva is de grote, open salon van het centrum van Sevilla, de plek waar de stad samenkomt als er iets te vieren is en waar de tram langskomt die de oude binnenstad aaneenrijgt. Haar naam is letterlijk: ze werd in de 19e eeuw aangelegd op de grond van een reusachtig klooster, dat van San Francisco, dat dit hele huizenblok besloeg en werd afgebroken om lucht te geven aan een stad die die niet had.
Het klooster dat dit huizenblok vulde
De Casa Grande de San Francisco was eeuwenlang het grootste klooster van Sevilla, met verschillende kloostergangen, moestuinen, een kerk en een gemeenschap van honderden broeders. Het besloeg alles wat nu het plein is en een flink deel van de straten eromheen, en de gevel keek uit op de naburige Plaza de San Francisco, waar het Ayuntamiento staat.
De onteigeningen van kerkelijk bezit in de 19e eeuw maakten het leeg, een brand beschadigde het en het stadsbestuur besloot het af te breken om een openbare ruimte te openen. Het was een van die stedenbouwkundige ingrepen die we nu een erfgoedschandaal zouden vinden en die toen als vooruitgang werden beleefd: precies dezelfde redenering die de stadsmuren en de Caños de Carmona heeft weggevaagd.
Het duurde decennia voordat het plein zijn vorm vond. Het veranderde verschillende keren van naam, naargelang het regime van het moment – de la Infanta, de San Fernando, de la República – tot het bij de eenvoudigste van allemaal bleef. Zijn huidige aanblik, met de lichte bestrating en de rijen palmen, komt van een verbouwing aan het begin van deze eeuw.
Ferdinand III, de heilige van de vier talen
Het ruiterstandbeeld in het midden is Ferdinand III, de Castiliaanse koning die Sevilla in 1248 innam en die de Kerk in 1671 heilig verklaarde. Voor de stad is hij niet zomaar een koning: hij is San Fernando, haar beschermheilige, en zijn lichaam wordt bewaard in een zilveren schrijn in de Koninklijke Kapel van de Kathedraal, waar het een paar keer per jaar wordt getoond.
Het detail dat de reis waard is, zit op dat graf, niet hier: het grafschrift is in vier talen geschreven – Latijn, Castiliaans, Arabisch en Hebreeuws. Midden in de 13e eeuw erkent het graf van de veroveraar dat de stad tegelijk door christenen, moslims en joden is gemaakt.
Het standbeeld is uit 1924 en op het voetstuk staan figuren die met de verovering te maken hebben. Het werd opgericht in dezelfde opwelling die Sevilla de Plaza de España en een groot deel van zijn huidige beeld gaf: de jaren voor de Ibero-Amerikaanse Tentoonstelling van 1929, toen de stad zichzelf helemaal opnieuw uitvond, met het oog op de buitenwereld.
Niet te missen
Het verdwenen klooster
De Casa Grande de San Francisco besloeg het hele huizenblok. De 19e eeuw ruilde het in voor lucht.
San Fernando te paard
De koning die de stad in 1248 innam, in 1671 heilig verklaard en sindsdien beschermheilige van Sevilla.
Het grafschrift in vier talen
Latijn, Castiliaans, Arabisch en Hebreeuws op het graf van de veroveraar, in de Kathedraal.
Het eindpunt van de tram
Hier eindigt de MetroCentro: het handigste punt om je dag te beginnen of af te sluiten.
Hoe het past in je bezoek aan Sevilla
Het is het vervoersknooppunt van het historische centrum: hier eindigt de tram MetroCentro, die via het Archivo General de Indias naar de Puerta de Jerez en San Bernardo rijdt, en hier vertrekken of passeren veel van de stadsbuslijnen.
Het is ook een handig vertrekpunt. De calle Sierpes begint op de noordoosthoek, de Iglesia de la Magdalena ligt op vijf minuten, de Kathedraal op zeven en de Plaza de Toros de la Real Maestranza op acht, naar beneden richting de rivier.
Een opmerking over de kalender: dit plein is het vaste decor van sportfeesten, kerstconcerten en een groot deel van de massale evenementen van de stad. Kom je er op zo'n moment langs, probeer het dan niet over te steken; loop eromheen via de calle Barcelona.
Veelgestelde vragen
Waarom vereert Sevilla deze koning zo?
Omdat hij voor ons niet zomaar een koning is: hij is een heilige. De Kerk verklaarde Ferdinand III in 1671 heilig, eeuwen na zijn dood, en sindsdien is hij de heilige Ferdinand, patroon van de stad. Zijn lichaam wordt bewaard in de Kathedraal, en het verhaal gaat dat het opmerkelijk lang heel bleef, wat zijn faam van heiligheid voedde. Elke mei brengen ze hem naar buiten zodat wij Sevillanen hem kunnen zien. Die bronzen ruiter die het plein beheerst is geen versiering: hij is de man tot wie de stad bidt.
Heeft zijn graf iets unieks?
Ja, en dat lijkt mij de mooiste les van heel Sevilla. Op zijn graftombe in de Kathedraal staat het grafschrift in vier talen: Latijn, Castiliaans, Arabisch en Hebreeuws. Het is de erkenning dat deze stad tegelijk door christenen, moslims en joden is gemaakt, en dat de koning dat wist. Die vorst die haar met wapens veroverde, wilde toch herinnerd worden in de talen van al haar bewoners. Weinig stenen zeggen zoveel in zo weinig woorden.
