Twee straten tegen de muur van het Alcázar aangedrukt, zo smal dat je op sommige stukken beide muren tegelijk kunt aanraken. Aan de ene kant rijst de baksteen van de Almohaden uit de 12e eeuw op; aan de andere kant staan witgekalkte huizen met bloempotten, tralies en patio's die je door de portalen half ziet. De naam van de Callejón del Agua is geen literaire vondst: boven op die muur liep de leiding die het paleis van water voorzag. Je loopt precies over de grens tussen het koninklijke domein en de wijk, en die grens ligt al achthonderd jaar op dezelfde plek.
Het water dat over de muur liep
Het water kwam vanuit Alcalá de Guadaíra naar Sevilla via de Caños de Carmona, een aquaduct van Romeinse oorsprong dat de Almohaden in de 12e eeuw herbouwden en dat de stad bijna achthonderd jaar van water voorzag. Het laatste stuk kwam de oude binnenstad binnen en liep over de muur van het Alcázar tot aan de tuinen en vertrekken van het paleis: boven je hoofd, verborgen in de muur zelf.
De Caños werden in 1912 bijna helemaal gesloopt, toen de stad besloot dat ze het verkeer en de moderne hygiëne in de weg stonden. In de calle Luis Montoto, op een kilometer van hier, staan nog losse resten, maar wat werd afgebroken, was een van de grote waterbouwkundige werken van het middeleeuwse Europa.
De calle Judería, die begint bij de boog naast de Patio de Banderas, herinnert aan de gemeenschap die vanaf de 13e eeuw binnen de muren woonde: de Joodse wijk van Sevilla was de tweede van Castilië na die van Toledo, met drie synagogen en enkele duizenden inwoners. De aanval van 1391 verwoestte haar in een paar dagen.
Waar je naar kijkt terwijl je loopt
Kijk de portalen in. Op nummer 2 van het steegje is een patio met zuilen en bloempotten die tot de mooiste van de wijk hoort en meestal op een kier staat; in deze buurt logeerde Washington Irving, de schrijver van de Verhalen van het Alhambra, tijdens zijn verblijven in Sevilla in 1828 en 1829, op zoek naar precies dit soort plaatje.
Let op het verschil in temperatuur. In de zomer, met veertig graden in de calle Mateos Gago, is het hier merkbaar koeler: de smalte, de ligging en de massa van de muur werken als een passief koelsysteem dat de architectuur van al-Andalus heel bewust inzette.
En kijk naar het metselwerk van de muur. Met het blote oog onderscheid je de stukken stampleem van de Almohaden – aarde aangestampt tussen bekistingen, met de horizontale sporen van de lagen – en de latere oplappingen in baksteen. Het is een handboek middeleeuwse bouwkunst op handhoogte.
Niet te missen
De leiding boven op de muur
Het water van de Caños de Carmona kwam over de bovenkant van de muur het paleis binnen: vandaar de naam.
Het stampleem van de Almohaden
Aangestampte aarde uit de 12e eeuw met de lagen zichtbaar, binnen handbereik.
De patio op nummer 2
Zuilen, bloempotten en een hek op een kier, op het stuk waar Washington Irving liep.
De koelte van augustus
Passieve koeling uit al-Andalus: een paar graden minder dan in de straat ernaast.
Hoe het in je bezoek aan Sevilla past
Deze twee straten zijn de natuurlijke verbinding tussen het Real Alcázar en het hart van Santa Cruz. Als je het complex via de Patio de Banderas verlaat en door de arco de la Judería gaat, kom je hier in minder dan twee minuten uit.
Vanaf het andere eind van het steegje kom je bij de Plaza de Santa Cruz, de Jardines de Murillo en, verder de wijk in, de Plaza de Doña Elvira en de calle Susona.
Een praktische tip: je kunt niet om deze straten heen, en in het hoogseizoen worden ze een trechter vol groepen. Vanaf zeven uur 's avonds neemt de stroom flink af, en 's nachts, met de lantaarns tegen de muur, begrijp je pas echt waarom dit hoekje de romantische reizigers verliefd maakte.
Veelgestelde vragen
Wat waren de Caños de Carmona?
Een indrukwekkend aquaduct dat het water aanvoerde vanuit Alcalá de Guadaíra, enkele kilometers hiervandaan. De Romeinen legden het aan en de Almohaden herbouwden het in de twaalfde eeuw, en het gaf Sevilla en zijn paleizen bijna achthonderd jaar te drinken. Het bleef overeind tot 1912, toen het bijna helemaal werd gesloopt om de stad te moderniseren. Vandaag staan er nog maar een paar losse bogen, verloren tussen drukke verkeerslanen.
Wat werd er van die Joodse gemeenschap?
Ze kreeg een tragisch einde. In de zomer van 1391 viel een menigte, opgehitst door de preken van een aartsdiaken, de Joodse wijk aan: het aantal doden en gedwongen gedoopten loopt in de duizenden, en de Joodse wijk lag in puin. Haar synagogen werden kerken, zoals Santa María la Blanca of San Bartolomé. Het was het begin van het einde, een eeuw vóór de verdrijving van 1492. Daarom blijven er vandaag, als een echo, alleen de straatnamen over.
