Seville · Τι να δεις

Η παλιά Βασιλική Καπνοβιομηχανία

La antigua Real Fábrica de Tabacos

Μοιάζει με παλάτι και ήταν εργοστάσιο: ένα κτίριο από ανοιχτόχρωμη πέτρα που απλώνεται σε ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα, με τάφρο, γέφυρα, παρεκκλήσι, στάβλους και μέχρι δική του φυλακή. Το Βασιλικό Εργοστάσιο Καπνού του 18ου αιώνα ήταν ένα από τα μεγαλύτερα βιομηχανικά κτίρια της Ευρώπης και στις αίθουσές του δούλεψαν χιλιάδες γυναίκες, οι θιγκαρρέρας, οι εργάτριες του καπνού της Σεβίλλης. Από εδώ βγήκε, επιπλέον, ο πιο διάσημος χαρακτήρας που έχει δώσει αυτή η πόλη στον κόσμο: η Κάρμεν. Σήμερα είναι η έδρα του Πανεπιστημίου της Σεβίλλης και μπορείς να μπεις ελεύθερα στις αυλές του.

Ένα εργοστάσιο με τάφρο, σαν κάστρο

Η κατασκευή κράτησε σε όλη τη διάρκεια του 18ου αιώνα, με επικεφαλής τον Ιγνάθιο Σάλα και αργότερα τον Σεμπαστιάν βαν ντερ Μπορχτ, και για πολύ καιρό λεγόταν ότι ήταν το δεύτερο μεγαλύτερο κτίριο της Ισπανίας μετά το Εσκοριάλ. Μέσα υπήρχαν αίθουσες εργασίας, κατοικίες, στάβλοι για τα μουλάρια που κινούσαν τους μύλους του καπνού, παρεκκλήσι, φυλακή και μια πλατεία όπλων.

Η τάφρος και τα φυλάκια δεν είναι διακοσμητικά. Ο καπνός ήταν μονοπώλιο του Στέμματος και μία από τις μεγαλύτερες πηγές εσόδων του, γι' αυτό το εργοστάσιο χτίστηκε σαν φρούριο: γέφυρα, φρουροί και έλεγχος στην έξοδο για να σταματήσουν την κλοπή και το λαθρεμπόριο. Τις εργάτριες τις έψαχναν σωματικά στο τέλος της βάρδιας.

Τον 19ο αιώνα έφτασαν να δουλεύουν εδώ χιλιάδες θιγκαρρέρας, στη μεγάλη τους πλειονότητα γυναίκες, με δικό τους μισθό σε μια εποχή που σχεδόν καμία δεν είχε. Η φήμη τους ότι ήταν θαρραλέες και οργανωμένες δεν ήταν κλισέ: πρωταγωνίστησαν σε απεργίες και ταραχές, και ήταν μία από τις πρώτες γυναικείες εργατικές μάζες της Ισπανίας.

Η Κάρμεν βγήκε από αυτές τις αίθουσες

Το 1845, ο Γάλλος συγγραφέας Προσπέρ Μεριμέ δημοσίευσε μια νουβέλα με σκηνικό τη Σεβίλλη, που πρωταγωνίστρια είχε μια εργάτρια αυτού του εργοστασίου: ελεύθερη, παθιασμένη, χωρίς καμία πρόθεση να υπακούσει σε κανέναν. Τριάντα χρόνια αργότερα, ο Ζορζ Μπιζέ την έκανε όπερα, και σήμερα η «Κάρμεν» είναι μάλλον η πιο παιγμένη όπερα του πλανήτη.

Η πρεμιέρα, στο Παρίσι το 1875, ήταν ηχηρή αποτυχία: το κοινό σκανδαλίστηκε με μια πρωταγωνίστρια που κάπνιζε, διάλεγε και δεν μετάνιωνε. Η κριτική την κατακεραύνωσε. Ο Μπιζέ πέθανε τρεις μήνες αργότερα, χωρίς να προλάβει να δει ότι το έργο του θα γινόταν παγκόσμιο φαινόμενο.

Ο χαρακτήρας είναι μια γαλλική επινόηση φτιαγμένη απ' έξω, με όλα τα κλισέ της ρομαντικής Ισπανίας φορτωμένα πάνω της. Γεννήθηκε όμως εδώ μέσα, και κάθε φορά που σηκώνεται η αυλαία της «Κάρμεν» στο Τόκιο ή στη Νέα Υόρκη, αυτό που ακούγεται στο βάθος είναι αυτό το κτίριο.

Μη χάσεις

Η τάφρος και η γέφυρα

Ένα οχυρωμένο εργοστάσιο, γιατί ο καπνός ήταν βασιλικό μονοπώλιο και άξιζε όσο το χρυσάφι.

Οι θιγκαρρέρας

Χιλιάδες γυναίκες με δικό τους μισθό τον 19ο αιώνα, και μία από τις πρώτες γυναικείες εργατικές μάζες της Ισπανίας.

Η καταγωγή της Κάρμεν

Ο Μεριμέ την επινόησε εδώ το 1845 και ο Μπιζέ την έκανε παγκόσμια το 1875, μετά από μια καταστροφική πρεμιέρα.

Οι ανοιχτές αυλές

Ελεύθερη είσοδος τις ώρες του πανεπιστημίου. Σχεδόν κανείς από όσους περνούν από μπροστά δεν ξέρει ότι μπορεί να μπει.

Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Σεβίλλη

Βρίσκεται ανάμεσα στην Πουέρτα δε Χερέθ και το Πάρκο Μαρία Λουίσα, πέντε λεπτά από την Πλάθα δε Εσπάνια και δέκα από τον καθεδρικό. Είναι η φυσική μετάβαση από το μνημειακό κέντρο στο πάρκο.

Στις αυλές μπαίνεις δωρεάν τις ώρες λειτουργίας του πανεπιστημίου. Η κεντρική αυλή, με την κρήνη και την εσωτερική πρόσοψη, είναι η πιο εντυπωσιακή, και αξίζει να ρίξεις μια ματιά στο παλιό παρεκκλήσι. Να έχεις υπόψη ότι είναι σχολή σε λειτουργία: υπάρχουν μαθήματα, εξετάσεις και φοιτητές, και οι ακαδημαϊκοί χώροι δεν είναι επισκέψιμοι.

Ακριβώς απέναντι βρίσκεται το Παλάτι του Σαν Τέλμο, σήμερα έδρα της Προεδρίας της Αυτόνομης Κυβέρνησης της Ανδαλουσίας, με μια εντυπωσιακή μπαρόκ πύλη του Λεονάρδο δε Φιγκερόα. Συνήθως δεν είναι επισκέψιμο, αλλά φαίνεται από τον δρόμο και είναι μία από τις καλύτερες προσόψεις της πόλης.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί ένα εργοστάσιο είχε τάφρο, σαν κάστρο;

Επειδή εδώ μέσα δεν χειρίζονταν ένα οποιοδήποτε πράγμα: δούλευαν τον καπνό, και ο καπνός ήταν μονοπώλιο του Στέμματος, δηλαδή καθαρό χρυσάφι για τα ταμεία του βασιλιά. Με τόσο πλούτο μαζεμένο, το εργοστάσιο χτίστηκε σαν φρούριο, με τάφρο, γέφυρα και φρουρούς, για να σταματά την κλοπή και το λαθρεμπόριο. Τις εργάτριες των πούρων τις έψαχναν στην έξοδο, μήπως και γλιστρήσει κανένα φύλλο κρυμμένο μέσα στα ρούχα. Ένα παλάτι, ναι, αλλά ένα παλάτι υπό επιτήρηση ως την τελευταία γωνιά.

Η όπερα «Κάρμεν» θριάμβευσε από την αρχή;

Καθόλου, ήταν ακριβώς το αντίθετο. Όταν ο Μπιζέ ανέβασε την «Κάρμεν» στο Παρίσι, το 1875, σκανδάλισε το κοινό: μια πρωταγωνίστρια τόσο ελεύθερη και παθιασμένη, που κάπνιζε και αποφάσιζε μόνη της, ήταν υπερβολικά τολμηρή για την εποχή. Η κριτική τη μεταχειρίστηκε απαίσια. Και το πιο θλιβερό: ο Μπιζέ πέθανε μόλις τρεις μήνες αργότερα, τριάντα έξι χρονών, πεπεισμένος ότι είχε αποτύχει. Δεν έμαθε ποτέ ότι η «Κάρμεν» του θα γινόταν μία από τις όπερες που παίζονται περισσότερο σε ολόκληρο τον κόσμο.

Είναι τόσο τεράστιο όσο φαίνεται;

Ακόμη περισσότερο. Για πολύ καιρό λεγόταν ότι ήταν το δεύτερο μεγαλύτερο κτίριο της Ισπανίας, πίσω μόνο από το μοναστήρι του Εσκοριάλ. Σκέψου ότι εδώ μέσα υπήρχαν πολύ περισσότερα από αίθουσες εργασίας: κατοικίες, στάβλοι για τα μουλάρια που γύριζαν τους μύλους του καπνού και ακόμη και ένας χώρος παρατάξεων. Ήταν σχεδόν μια τειχισμένη πόλη αφιερωμένη σε ένα μόνο πράγμα. Γι' αυτό, όταν κοιτάς σήμερα την αυλή του, δύσκολα πιστεύεις ότι όλο αυτό ήταν, κατά βάθος, ένα εργοστάσιο.

Ανακάλυψε την πόλη Seville και άκουσέ την με τον δικό σου ρυθμό

Γύρισέ την με ντόπιους ξεναγούς, με τον δικό σου ρυθμό και χωρίς σύνδεση.

Εφαρμογή Viavoy

Άλλα μέρη στην πόλη Seville

Η Κρήνη των Λεόντων

Η Χιράλδα

Μετρόπολ Παρασόλ

Τα 48 παγκάκια των επαρχιών

Τα περίπτερα της Έκθεσης του 29

Μνημείο του Ελκάνο και αποχαιρετισμός