Έξι μεγάλες κυματιστές ξύλινες ομπρέλες που αιωρούνται πάνω από μια πλατεία στην καρδιά της παλιάς πόλης: είναι η μεγαλύτερη ξύλινη κατασκευή του κόσμου και, όταν εγκαινιάστηκε το 2011, χώρισε την πόλη σε δύο ασυμφιλίωτα στρατόπεδα. Σήμερα οι Σέτας είναι μία από τις καρτ ποστάλ της Σεβίλλης, έχουν το καλύτερο παρατηρητήριο της πόλης και κρύβουν στο υπόγειο έναν ρωμαϊκό αρχαιολογικό χώρο που εμφανίστηκε τυχαία και παραλίγο να εκτροχιάσει ολόκληρο το έργο.
Τριάντα χρόνια οικόπεδο
Εδώ υπήρχε μια σιδερένια αγορά του προπερασμένου αιώνα, η αγορά της Ενκαρνασιόν, που κατεδαφίστηκε το 1973 με την υπόσχεση να χτιστεί μια καλύτερη. Η υπόσχεση δεν τηρήθηκε: η πλατεία έγινε ένα άδειο οικόπεδο και ένα υπαίθριο πάρκινγκ, μια τρύπα στην καρδιά του ιστορικού κέντρου που κράτησε σχεδόν τρεις δεκαετίες και έγινε τοπικό σύμβολο της δημοτικής αμέλειας.
Το 2004 προκηρύχθηκε διεθνής διαγωνισμός και τον κέρδισε ο Γερμανός αρχιτέκτονας Γιούργκεν Μάγιερ με μια πρόταση που λεγόταν Metropol Parasol: μια κατασκευή από επικολλητή ξυλεία, σε σχήμα κυματιστών ομπρελών, που θα σκέπαζε την πλατεία χωρίς να την κλείνει. Τα έργα ξεκίνησαν και τότε εμφανίστηκε το πρόβλημα.
Σκάβοντας για τα θεμέλια βγήκε από κάτω μια ολόκληρη πόλη: ρωμαϊκά σπίτια με ψηφιδωτά, μια κατοικία των Αλμοχάδων, κατάλοιπα πολλών αιώνων. Χρειάστηκε να ξανασχεδιαστεί η θεμελίωση, ο προϋπολογισμός εκτινάχθηκε και το έργο καθυστέρησε χρόνια. Η διαμάχη ήταν μνημειώδης, και το αποτέλεσμα επίσης.
Το Αντικουάριουμ, το παρατηρητήριο και η πλατεία
Κάτω βρίσκεται το Αντικουάριουμ, το μουσείο που διατηρεί στη θέση τους όσα βρέθηκαν. Το διασχίζεις πάνω σε διαδρόμους που περνούν πάνω από ρωμαϊκά σπίτια του 1ου έως του 6ου αιώνα με τα πολύχρωμα ψηφιδωτά τους, ένα πηγάδι, και από πάνω τα κατάλοιπα μιας κατοικίας της εποχής των Αλμοχάδων. Είναι κυριολεκτικά μια κατάβαση στα στρώματα της πόλης, ένας αιώνας ανά επίπεδο.
Πάνω, το παρατηρητήριο είναι ένας κυματιστός περίπατος στο ψηλότερο σημείο της κατασκευής, με τη Χιραλδά στο βάθος, τις στέγες της παλιάς πόλης από κάτω και ολόκληρη την πόλη γύρω γύρω. Δεν είναι η πιο ψηλή θέα της Σεβίλλης, είναι όμως η πιο πλήρης: από εδώ βλέπεις το σχήμα του ιστορικού κέντρου, κάτι που από το έδαφος είναι αδύνατο.
Και στη μέση μένει η σκεπαστή πλατεία, το κομμάτι που αναφέρεται λιγότερο και χρησιμοποιείται περισσότερο: ένας χώρος στη σκιά σε μια πόλη όπου η σκιά είναι είδος πρώτης ανάγκης. Στις πέντε το απόγευμα μιας μέρας του Αυγούστου, εκεί κάτω έχει κόσμο. Αυτό, στη Σεβίλλη, είναι η καλύτερη δυνατή αρχιτεκτονική κριτική.
Μη χάσεις
Η μεγαλύτερη ξύλινη κατασκευή του κόσμου
Χιλιάδες κομμάτια κολλημένα και ενωμένα για να σκεπάσουν μια πλατεία χωρίς να την κλείσουν.
Το Αντικουάριουμ
Ρωμαϊκά σπίτια με ψηφιδωτά και από πάνω μια κατοικία των Αλμοχάδων, διατηρημένα στο υπόγειο όπου βρέθηκαν.
Το κυματιστό παρατηρητήριο
Δεν είναι το ψηλότερο σημείο της Σεβίλλης, είναι όμως αυτό από όπου καταλαβαίνεις καλύτερα το σχήμα της παλιάς πόλης.
Η σκιά της πλατείας
Στις πέντε το απόγευμα τον Αύγουστο, εκεί κάτω έχει κόσμο. Στη Σεβίλλη αυτό τα λέει όλα.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Σεβίλλη
Βρίσκεται στην Πλάθα δε λα Ενκαρνασιόν, δέκα λεπτά από την οδό Σιέρπες, από τον Συλλογικό Ναό του Σαλβαδόρ και από την Αλαμέδα δε Έρκουλες. Κάτω από την πλατεία λειτουργεί επιπλέον μια δημοτική αγορά τροφίμων.
Το εισιτήριο για το παρατηρητήριο περιλαμβάνει σήμερα μια οπτικοακουστική εμπειρία και η τιμή έχει ανέβει αρκετά σε σχέση με τα πρώτα χρόνια. Το Αντικουάριουμ πληρώνεται χωριστά. Αν ο προϋπολογισμός σου είναι σφιχτός και πρέπει να διαλέξεις, το παρατηρητήριο το σούρουπο είναι αυτό που θυμάσαι περισσότερο· αν σε ενδιαφέρει η αρχαιολογία, το υπόγειο είναι πιο μοναδικό.
Ανέβα την τελευταία ζώνη της μέρας. Η ξύλινη κατασκευή γίνεται χρυσαφένια με τον χαμηλό ήλιο, η Χιραλδά διαγράφεται στον ουρανό και η πόλη ανάβει ενώ είσαι εκεί πάνω. Είναι η στιγμή που η ουρά είναι πιο μεγάλη, και αξίζει παρ' όλα αυτά.
Συχνές ερωτήσεις
Τι υπήρχε εδώ πριν από τις Σέτας;
Ένα ωραίο μπέρδεμα, η αλήθεια είναι. Εδώ υπήρχε μια σιδερένια αγορά του 19ου αιώνα, η αγορά της Ενκαρναθιόν, που την γκρέμισαν το 1973. Και μετά, για σχεδόν τριάντα χρόνια, αυτό εδώ ήταν ένα οικόπεδο και ένα πάρκινγκ στην καρδιά του ιστορικού κέντρου, μια τρύπα που κανείς δεν ήξερε πώς να γεμίσει. Προκηρύχθηκε ένας διεθνής διαγωνισμός, τον κέρδισε ο Γερμανός το 2004… και πήρε ακόμη επτά χρόνια για να ανοίξει. Αυτό που σήμερα είναι καρτ ποστάλ ήταν δεκαετίες πονοκέφαλου.
Τι βλέπεις ακριβώς εκεί κάτω;
Μια ολόκληρη θαμμένη πόλη. Στο υπόγειο περπατάς σε διαδρόμους πάνω από ρωμαϊκά σπίτια με τα πολύχρωμα ψηφιδωτά τους, σχεδόν δύο χιλιάδων χρόνων, και επίσης ανάμεσα στα ερείπια μιας κατοικίας ήδη μεσαιωνικής, της εποχής των Αλμοχάδων. Είναι σαν να κατεβαίνεις με ένα ασανσέρ του χρόνου: κάθε επίπεδο, ένας διαφορετικός αιώνας. Εμένα μου αρέσει να το βλέπω λίγο πριν ανέβω επάνω, για να διασχίσω την πόλη από κάτω προς τα πάνω.
