Οι κάτοικοι της Τριάνα την αποκαλούν «ο καθεδρικός της Τριάνα» και το λένε εντελώς σοβαρά. Είναι η αρχαιότερη εκκλησία της Σεβίλλης —η πρώτη που χτίστηκε μετά την κατάκτηση του 1248— και εδώ και πάνω από επτά αιώνες είναι το μέρος όπου η συνοικία βαφτίζεται, παντρεύεται και αποχαιρετά. Απέξω είναι στιβαρή και λιτή, από τούβλο και πέτρα, με έναν πύργο που θυμίζει μιναρέ. Μέσα φυλάει μερικά από τα πιο πολύτιμα κομμάτια της σεβιλλιάνικης τέχνης, και η είσοδος είναι δωρεάν.
Το τάμα ενός άρρωστου βασιλιά
Την έβαλε να χτιστεί ο Αλφόνσος Ι΄ ο Σοφός γύρω στο 1280. Η παράδοση λέει ότι ο βασιλιάς υπέφερε από μια σοβαρή πάθηση στο ένα μάτι, παρακάλεσε την Αγία Άννα, μητέρα της Παναγίας, και όταν γιατρεύτηκε διέταξε να χτιστεί αυτός ο ναός ως ευχαριστία. Είτε ισχύει είτε όχι, η βασιλική ίδρυση είναι τεκμηριωμένη και εξηγεί το μέγεθος: δεν είναι ένα παρεκκλήσι προαστίου, είναι μια εκκλησία κατά βασιλική παραγγελία.
Αρχιτεκτονικά είναι μια ευτυχής σπανιότητα: γοτθικό-μουδέχαρ, τρία κλίτη, οξυκόρυφα τόξα και ένας πύργος-καμπαναριό με σαφή κληρονομιά των Αλμοχάδων. Χτίστηκε όταν δούλευαν ακόμη στη Σεβίλλη μάστορες χτίστες εκπαιδευμένοι στην ισλαμική παράδοση, και το αποτέλεσμα είναι ένα χριστιανικό κτίριο φτιαγμένο με ανδαλουσιανά χέρια και τεχνικές της μουσουλμανικής εποχής.
Ο ναός έχει ανακαινιστεί και επισκευαστεί πολλές φορές —ο σεισμός της Λισαβόνας του 1755 τον άφησε τραυματισμένο—, αλλά διατηρεί την αρχική δομή. Ο Αλφόνσος Ι΄, που αγάπησε τη Σεβίλλη περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη πόλη του βασιλείου του, είναι θαμμένος στην άλλη όχθη του ποταμού, στον καθεδρικό.
Τι να ψάξεις μέσα
Η κολυμπήθρα των τσιγγάνων είναι το πιο αγαπημένο κομμάτι και αυτό που ψάχνουν οι περισσότεροι. Η παράδοση λέει ότι όποιος βαφτίζεται σε αυτήν παίρνει φωνή και τέχνη για το τραγούδι, και σε μια συνοικία σαν αυτή η πίστη αυτή δεν είναι φολκλόρ: υπάρχουν ολόκληρες οικογένειες του φλαμένκο που βαφτίστηκαν εδώ γενιά με γενιά.
Η επιτύμβια πλάκα του Ίνιγο Λόπεθ, του 1503, είναι έργο του Νικουλόζο Πιζάνο, ενός Ιταλού κεραμίστα εγκατεστημένου στην Τριάνα που άλλαξε την ιστορία του ισπανικού πλακιδίου. Ως τότε, τα κεραμικά φτιάχνονταν χωρίζοντας τα χρώματα με ανάγλυφα και με την τεχνική «κουέρδα σέκα» (στεγνό κορδόνι)· ο Πιζάνο δίδαξε να ζωγραφίζεις πάνω στο λείο πλακάκι όπως πάνω σε καμβά. Όλα τα ζωγραφιστά πλακάκια που θα δεις στη Σεβίλλη ξεκινούν από εδώ.
Και μετά το κεντρικό ρετάμπλο (το γλυπτό τέμπλο του ιερού), του 16ου αιώνα, και η Παναγία του Ρόδου, ένας πίνακας σε ξύλο που αποδίδεται στον Αλέχο Φερνάντεθ και είναι από τα καλύτερα της σεβιλλιάνικης Αναγέννησης. Πρόσεξε και το δάπεδο: μεγάλο μέρος του είναι ταφόπλακες κατοίκων που θάφτηκαν στον ναό επί αιώνες.
Μη χάσεις
Η αρχαιότερη εκκλησία της Σεβίλλης
Ιδρύθηκε από τον Αλφόνσο Ι΄ γύρω στο 1280: η πρώτη μετά την κατάκτηση, και γοτθικό-μουδέχαρ σαν από εγχειρίδιο.
Η κολυμπήθρα των τσιγγάνων
Όποιος βαφτίζεται σε αυτήν παίρνει φωνή για το τραγούδι. Στην Τριάνα αυτό λέγεται και γίνεται.
Η πλάκα του Νικουλόζο Πιζάνο
1503: το ζωγραφιστό πλακάκι σαν πίνακας. Ό,τι ήρθε μετά ξεκινά από αυτή την πλάκα.
Η Βελά της Αγίας Άννας
Κάθε Ιούλιο δίπλα στο ποτάμι, τεκμηριωμένη από τον 13ο αιώνα. Από τις αρχαιότερες γιορτές της Ισπανίας.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Σεβίλλη
Βρίσκεται στο τέλος της οδού Πουρέθα, δέκα λεπτά από την Πλάθα δελ Αλτοθάνο και δύο δρόμους από την Κάγιε Μπέτις. Είναι η στάση που κλείνει τη βόλτα στην Τριάνα και αυτή που κάνουν οι λιγότεροι, γιατί μένει έξω από τον κεντρικό άξονα.
Το ωράριο είναι αυτό που μετράει: είναι ναός σε λειτουργία και ανοίγει σε πρωινές και απογευματινές ζώνες. Αν πας το απόγευμα, έλεγξε ότι δεν συμπίπτει με λειτουργία· αν πας το πρωί, συνήθως είναι πιο ήσυχα και με καλύτερο φως για να δεις την Παναγία του Ρόδου.
Μια σημείωση για το ημερολόγιο: κάθε Ιούλιο, γύρω στις 26, η συνοικία γιορτάζει τη Βελά της Αγίας Άννας, μια γιορτή τεκμηριωμένη από τον 13ο αιώνα —από τις αρχαιότερες της Ισπανίας— με περίπτερα δίπλα στο ποτάμι, μουσική και γλιστερά κοντάρια πάνω από το νερό. Αν πέσεις πάνω της, άλλαξε το σχέδιο και μείνε.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος ήταν ο Νικουλόζο Πιζάνο, αυτός με τα πλακάκια;
Ένα πρόσωπο-κλειδί για όλα όσα είδες σήμερα. Ο Νικουλόζο ήταν Ιταλός, από την Πίζα, και εγκαταστάθηκε στην Τριάνα γύρω στο έτος 1500. Έφερε μια επανάσταση: ως τότε το πλακάκι γινόταν με ανάγλυφα και κορδόνια για να χωρίζουν τα χρώματα, κι εκείνος δίδαξε να ζωγραφίζεις πάνω στο λείο πλακάκι, σαν σε καμβά, στο στιλ της ιταλικής Αναγέννησης. Εκείνη η τεχνική άλλαξε για πάντα τη σεβιλιάνικη κεραμική. Η συνοικία του πηλού χρωστά τη μισή της φήμη σε αυτόν τον Πιζάνο.
Έχει η Αγία Άννα τη δική της γιορτή;
Ναι, και είναι από τις πιο παλιές της Ισπανίας: η Βελά της Αγίας Άννας, που η συνοικία γιορτάζει κάθε Ιούλιο, γύρω στις εικοσιέξι, τη μέρα της αγίας. Ανάγεται στα χρόνια του χίλια διακόσια, σχεδόν στα ίδια χρόνια που χτίστηκε η εκκλησία. Για μερικές νύχτες, η όχθη του ποταμού δίπλα στην Τριάνα γεμίζει παραπήγματα, μουσική, αλειμμένα κοντάρια πάνω από το νερό και χορό ως τα ξημερώματα. Δεν είναι πανηγύρι για τουρίστες: είναι η γιορτή της συνοικίας, η γιορτή από πάντα.
Εκείνος ο βασιλιάς, ο Αλφόνσος Ι΄, είχε κάτι ιδιαίτερο με τη Σεβίλλη;
Την αγαπούσε τρελά. Ο Αλφόνσος ο Σοφός, βασιλιάς των βιβλίων και της μουσικής, ένιωθε τη Σεβίλλη τόσο δική του που ζήτησε να ταφεί εδώ: ο τάφος του βρίσκεται στον καθεδρικό, στην άλλη πλευρά του ποταμού. Και δεν είναι μόνο αυτό: η παράδοση λέει ότι εκείνος χάρισε στην πόλη το διάσημο σύνθημά της, το «NO8DO», που διαβάζεται «no madeja do», δηλαδή «no me ha dejado», «δεν με εγκατέλειψε», ως ανταμοιβή για την πίστη της Σεβίλλης όταν ο ίδιος του ο γιος ξεσηκώθηκε εναντίον του. Θέλησε να μείνει σε αυτή την πόλη για πάντα.
