Mieszkańcy Triany nazywają go „katedrą Triany” i mówią to zupełnie poważnie. To najstarszy kościół Sewilli – pierwszy zbudowany po zdobyciu miasta w 1248 roku – i od ponad siedmiu wieków to w nim dzielnica się chrzci, bierze śluby i żegna zmarłych. Z zewnątrz jest solidny i surowy, z cegły i kamienia, z wieżą przypominającą minaret. W środku kryje jedne z najcenniejszych dzieł sztuki sewilskiej, a wstęp jest bezpłatny.
Obietnica chorego króla
Kazał go wznieść Alfons X Mądry około 1280 roku. Tradycja mówi, że król cierpiał na ciężką chorobę oka, polecił się św. Annie, matce Najświętszej Panny, a po wyzdrowieniu kazał zbudować tę świątynię w podzięce. Prawda czy nie, królewska fundacja jest udokumentowana i tłumaczy rozmiary: to nie kaplica z przedmieścia, to kościół z królewskiego zamówienia.
Architektonicznie to szczęśliwy wyjątek: gotyk w stylu mudéjar, trzy nawy, ostre łuki i dzwonnica o wyraźnie almohadzkim rodowodzie. Zbudowano go, gdy w Sewilli wciąż pracowali alarifes, mistrzowie budowlani wyszkoleni w tradycji islamskiej, a wynikiem jest chrześcijańska budowla wzniesiona mauretańskimi rękami i technikami.
Świątynię wiele razy przebudowywano i naprawiano – trzęsienie ziemi w Lizbonie w 1755 roku mocno ją nadwyrężyło – ale zachowała pierwotną konstrukcję. Alfons X, który kochał Sewillę bardziej niż jakiekolwiek inne miasto swojego królestwa, jest pochowany po drugiej stronie rzeki, w katedrze.
Czego szukać w środku
Chrzcielnica Cyganów, „la pila de los gitanos”, to najbardziej kochany przedmiot w kościele i ten, którego szuka najwięcej osób. Tradycja mówi, że kto zostanie w niej ochrzczony, dostaje głos i talent do cante, śpiewu flamenco, a w takiej dzielnicy jak ta to przekonanie nie jest folklorem: całe rodziny flamenco chrzczono tu pokolenie po pokoleniu.
Płyta nagrobna Iñiga Lópeza z 1503 roku to dzieło Niculosa Pisana, włoskiego ceramika osiadłego w Trianie, który zmienił historię hiszpańskich azulejos. Przed nim ceramikę robiono, oddzielając kolory wypukłymi liniami i techniką cuerda seca („suchego sznurka”); Pisano nauczył malować na gładkiej płytce jak na płótnie. Wszystkie malowane azulejos, które zobaczysz w Sewilli, zaczynają się tutaj.
A potem retabulum ołtarza głównego z XVI wieku i Virgen de la Rosa, obraz na desce przypisywany Alejowi Fernándezowi, należący do najlepszych dzieł sewilskiego renesansu. Spójrz też pod nogi: spora część posadzki to płyty nagrobne parafian chowanych w kościele przez wieki.
Nie do przegapienia
Najstarszy kościół Sewilli
Ufundowany przez Alfonsa X około 1280 roku: pierwszy po zdobyciu miasta i podręcznikowy gotyk w stylu mudéjar.
Chrzcielnica Cyganów
Kto zostanie w niej ochrzczony, dostaje głos do cante. W Trianie tak się mówi i tak się dzieje.
Płyta Niculosa Pisana
1503: malowana płytka potraktowana jak obraz. Wszystko, co przyszło później, zaczyna się na tej płycie.
Velá de Santa Ana
Co roku w lipcu nad rzeką, udokumentowana od XIII wieku. Jedno z najstarszych świąt w Hiszpanii.
Jak to wpasować w zwiedzanie Sewilli
Kościół stoi na końcu calle Pureza, dziesięć minut od Plaza del Altozano i kilka ulic od calle Betis. To przystanek, który zamyka spacer po Trianie, i ten, do którego dociera najmniej osób, bo leży z dala od głównej osi.
Rządzą godziny otwarcia: to czynny kościół, otwarty rano i po południu. Jeśli idziesz po południu, sprawdź, czy nie trafisz na mszę; rano jest zwykle spokojniej i jest lepsze światło, żeby obejrzeć Virgen de la Rosa.
Uwaga na kalendarz: co roku w lipcu, w okolicach 26. dnia miesiąca, dzielnica obchodzi Velá de Santa Ana, święto udokumentowane od XIII wieku – jedno z najstarszych w Hiszpanii – z namiotami nad rzeką, muzyką i śliskimi palami nad wodą. Jeśli trafisz na nie, zmień plany i zostań.
Najczęstsze pytania
Kim był Niculoso Pisano, ten od azulejos?
Postacią kluczową dla wszystkiego, co dziś udało ci się zobaczyć. Niculoso był Włochem, z Pizy, i osiadł w Trianie około roku 1500. Przyniósł rewolucję: do tej pory azulejos robiono z reliefami i sznurkami oddzielającymi kolory, a on nauczył malować na gładkiej płytce jak na płótnie, w stylu włoskiego renesansu. Ta technika na zawsze odmieniła sewilską ceramikę. Dzielnica garncarzy zawdzięcza połowę sławy temu pizańczykowi.
Czy Santa Ana ma własne święto?
Tak, i to jedno z najstarszych w Hiszpanii: Velá de Santa Ana, które dzielnica obchodzi co roku w lipcu, w okolicach dwudziestego szóstego, dnia świętej. Sięga trzynastego wieku, niemal tych samych lat, w których wznoszono kościół. Przez kilka nocy brzeg rzeki przy Trianie wypełnia się budkami, muzyką, śliskimi słupami nad wodą i tańcem do białego rana. To nie jest jarmark dla turystów: to święto dzielnicy, takie jak od zawsze.
Czy ten król, Alfons X, miał coś szczególnego z Sewillą?
Kochał ją do szaleństwa. Alfons Mądry, król ksiąg i muzyki, czuł Sewillę tak bardzo swoją, że poprosił, by go tu pochowano: jego grób jest w katedrze, po drugiej stronie rzeki. A to nie wszystko: tradycja mówi, że to on podarował miastu jego słynne motto, „NO8DO”, które czyta się „no madeja do”, czyli „no me ha dejado”, „nie opuściła mnie”, w nagrodę za wierność Sewilli, kiedy jego własny syn zbuntował się przeciwko niemu. Chciał zostać w tym mieście na zawsze.
