Είναι η επίσκεψη που κάνει μια μέρα στη Σαλαμάνκα κάτι που θυμάσαι: μια διαδρομή στα ύψη των δύο καθεδρικών, περπατώντας σε εσωτερικές στοές, εξώστες και διαδρόμους των επάλξεων που συνήθως δεν πατάει κανείς, ως να βγεις στις ταράτσες και στον πύργο. Βλέπεις το εσωτερικό των καθεδρικών από ψηλά και ολόκληρη την πόλη απ' έξω, και πολύ λίγοι το κάνουν.
Μέσα στους τοίχους
Η διαδρομή χρησιμοποιεί τα περάσματα υπηρεσίας που έχουν οι καθεδρικοί μέσα στο πάχος των τοίχων τους, σχεδιασμένα αρχικά για τη συντήρηση των βιτρό και των στεγών. Περπατάς σε στενούς διαδρόμους, διασχίζεις ψηλούς εξώστες και σκύβεις πάνω από τα κλίτη από ένα ύψος από το οποίο δεν τα βλέπει ποτέ κανείς.
Αυτή η οπτική γωνία αλλάζει εντελώς την αντίληψη των δύο κτιρίων. Τα σταυροθόλια του Νέου Καθεδρικού τα βλέπεις από κοντά, με τις νευρώσεις και τους θολίτες κλειδιά τους, και από έναν από τους εξώστες βλέπεις τον πύργο πάνω από τη διασταύρωση του Παλαιού Καθεδρικού από μια γωνία αδύνατη από το έδαφος.
Περνάς επίσης από αίθουσες που στεγάζουν κομμάτια του αρχείου και του θησαυροφυλακίου, και από τον Πύργο Μότσα, και βγαίνεις στις εξωτερικές ταράτσες πάνω από τις στέγες. Το όνομα της διαδρομής, Ιερονίμους, προέρχεται από τον επίσκοπο Ιερώνυμο του Περιγκόρ, τον πρώτο επίσκοπο της ανασυσταμένης Σαλαμάνκας και εξομολογητή του Σιντ.
Ο Μαρικέλο, και γιατί ο πύργος είναι ενισχυμένος
Ο σεισμός της Λισαβόνας του 1755 έγινε αισθητός με δύναμη στη Σαλαμάνκα και ράγισε σοβαρά τον πύργο του καθεδρικού. Χρειάστηκε να τον γεμίσουν και να ενισχύσουν τη βάση του, και γι' αυτό σήμερα είναι πολύ πιο χοντρός από ό,τι προέβλεπε το αρχικό σχέδιο: είναι μια κατασκευαστική ουλή σε κοινή θέα.
Από εκείνο το επεισόδιο γεννήθηκε μια παράδοση που ζει ακόμα. Κάθε 31 Οκτωβρίου, επέτειο του σεισμού, ένας κάτοικος ανεβαίνει στην κορυφή του πύργου ντυμένος με την παραδοσιακή φορεσιά τσάρο, παίζει φλογέρα και ταμπουρίνο και ευχαριστεί που το κτίριο και η πόλη άντεξαν. Τον λένε Μαρικέλο.
Η παράδοση χάθηκε για δεκαετίες και αναβίωσε τη δεκαετία του εβδομήντα, και σήμερα μαζεύει αρκετό κόσμο στην πλατεία. Το ότι μια πόλη γιορτάζει κάθε χρόνο έναν σεισμό που δεν την κατέστρεψε λέει αρκετά για τη σχέση της με αυτές τις πέτρες.
Μη χάσεις
Περπατάς μέσα στους τοίχους
Η διαδρομή χρησιμοποιεί τα περάσματα υπηρεσίας μέσα στο πάχος της τοιχοποιίας, σχεδιασμένα για τη συντήρηση των βιτρό και των στεγών.
Οι θόλοι από ψηλά
Βλέπεις από κοντά τις νευρώσεις και τους θολίτες κλειδιά των σταυροθολίων, και τον ρομανικό πύργο της διασταύρωσης από μια γωνία αδύνατη από το έδαφος.
Ο Μαρικέλο
Κάθε 31 Οκτωβρίου κάποιος ανεβαίνει στον πύργο με φλογέρα και ταμπουρίνο για να ευχαριστήσει που το κτίριο άντεξε τον σεισμό του 1755.
Ο πύργος είναι γεμισμένος
Ο σεισμός της Λισαβόνας τον ράγισε και χρειάστηκε να ενισχύσουν τη βάση του. Είναι πιο χοντρός από ό,τι προέβλεπε το σχέδιο.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Σαλαμάνκα
Μπαίνεις από την Πύλη του Πύργου, στην πλευρά του Νέου Καθεδρικού που βλέπει στην πλατεία, και το εισιτήριο είναι ανεξάρτητο από εκείνο των καθεδρικών. Μπορείς να κάνεις και τα δύο την ίδια μέρα ή χωριστά.
Η διαδρομή διαρκεί μια μεγάλη ώρα και δεν είναι ιδιαίτερα κουραστική: υπάρχουν σκάλες, αλλά μοιράζονται σε τμήματα με στάσεις και δεν είναι μια συνεχής ανάβαση. Υπάρχουν όμως στενά περάσματα και κάποιο τμήμα σε ύψος, οπότε δεν είναι κατάλληλη για όποιον έχει κλειστοφοβία ή έντονο ίλιγγο.
Η κατάλληλη στιγμή είναι αργά το απόγευμα, όταν η πέτρα του Βιγιαμαγιόρ γίνεται χρυσαφένια και ολόκληρη η πόλη φλέγεται. Από τις ταράτσες βλέπεις την Πλάθα Μαγιόρ, την Κλερεθία, τον Τόρμες και τους κάμπους της Καστίλης να ανοίγονται πίσω.
Συχνές ερωτήσεις
Αυτός ο επίσκοπος εμφανίζεται κάπου αλλού;
Ούτε λίγο ούτε πολύ στο «Άσμα του Μίο Θιδ», το μεγάλο μεσαιωνικό έπος: εκεί εμφανίζεται «ο επίσκοπος δον Χερόνιμο», ένας πολεμιστής κληρικός που ζητούσε να πηγαίνει μπροστά στη μάχη. Είναι ο ίδιος. Και υπάρχουν κι άλλα: λένε ότι ο εσταυρωμένος που λατρεύεται στον καθεδρικό, ο Χριστός των Μαχών, είναι αυτός που κουβαλούσε στις εκστρατείες δίπλα στον Θιδ. Ένας επίσκοπος που προσευχόταν και πολεμούσε εξίσου, και που κατέληξε να αναπαύεται εδώ, στην πόλη που έκανε δική του.
