Μισό χιλιόμετρο νερό που περικλείει την Πλάθα δε Εσπάνια, τέσσερις γέφυρες από πλακάκια που το διασχίζουν και δύο πύργοι εβδομήντα τεσσάρων μέτρων που κλείνουν τα άκρα. Οι Σεβιλλιάνοι το λένε «λα ρία» (η εκβολή), και από το 1929 μπορείς να το διασχίσεις με βάρκα με κουπιά όπως έκαναν οι επισκέπτες της Έκθεσης. Είναι το κομμάτι της πλατείας που φωτογραφίζουν οι περισσότεροι και καταλαβαίνουν οι λιγότεροι: καθεμιά από αυτές τις γέφυρες σημαίνει κάτι, και οι πύργοι παραλίγο να μη χτιστούν.
Τέσσερις γέφυρες, τέσσερα βασίλεια
Οι γέφυρες που διασχίζουν το κανάλι είναι αφιερωμένες στα τέσσερα χριστιανικά μεσαιωνικά βασίλεια που ενώθηκαν για να σχηματίσουν την Ισπανία: Καστίλη, Λεόν, Αραγονία και Ναβάρρα. Καθεμιά φέρει το όνομά της, το έμβλημά της και διαφορετικό κεραμικό διάκοσμο, με κιγκλιδώματα ντυμένα με πλακάκια ζωγραφισμένα στο χέρι στα εργαστήρια της Τριάνα.
Λείπει η Γρανάδα, και η απουσία δεν είναι αβλεψία: η Γρανάδα ήταν το τελευταίο μουσουλμανικό βασίλειο της χερσονήσου και δεν προσαρτήθηκε με δυναστική ένωση αλλά με κατάκτηση, το 1492. Ούτε η Πορτογαλία έχει γέφυρα, που ήταν ενωμένη με το ισπανικό Στέμμα μεταξύ 1580 και 1640 και μετά αποσχίστηκε. Το εικονογραφικό πρόγραμμα έχει πλήρη επίγνωση του ποιον περιλαμβάνει.
Το να περνάς από τη μία γέφυρα στην άλλη είναι, κυριολεκτικά, σαν να περνάς από το ένα βασίλειο στο άλλο. Πρόσεξε όταν το κάνεις το κεραμικό των κιγκλιδωμάτων: τα χρώματα είναι τα ίδια που χρησιμοποιούνται σε όλη την πλατεία, το μπλε του κοβαλτίου, το κίτρινο, το πράσινο κι εκείνο το κόκκινο που βγαίνει σωστό μόνο από το καμίνι.
Οι πύργοι που περίσσευαν και οι βάρκες που συνεχίζουν
Οι δύο πύργοι, ο βόρειος και ο νότιος, υψώνονται εβδομήντα τέσσερα μέτρα και για δεκαετίες ήταν τα ψηλότερα κτίσματα της Σεβίλλης μετά τη Χιραλδά. Ο Ανίμπαλ Γκονθάλεθ τους ενσωμάτωσε στο σχέδιο ενάντια στη γνώμη όσων τους θεωρούσαν δυσανάλογους και υπερβολικά πρωταγωνιστές για μια πλατεία. Επέμεινε, και σήμερα είναι η σιλουέτα που αναγνωρίζει το σύνολο από οποιοδήποτε σημείο του πάρκου.
Υπάρχει ένας άγραφος κανόνας στη Σεβίλλη που εξηγεί αυτή τη διαμάχη: επί αιώνες, κανένα κτίριο της πόλης δεν έπρεπε να ανταγωνίζεται σε ύψος τον πύργο του καθεδρικού. Οι πύργοι της Πλάθα δε Εσπάνια μένουν σκόπιμα πιο χαμηλά. Σήμερα στεγάζουν δημόσιες υπηρεσίες και δεν είναι επισκέψιμοι.
Οι βάρκες με κουπιά λειτουργούν σχεδόν έναν αιώνα και είναι τα καλύτερα χρήματα που μπορείς να ξοδέψεις στην πλατεία: μισή ώρα, ένα κουπί ανά άτομο και το ημικύκλιο ιδωμένο από το επίπεδο του νερού, που είναι η οπτική γωνία για την οποία ο Γκονθάλεθ σχεδίασε όλο αυτό. Αν πας με παιδιά, δεν χωράει καμία συζήτηση.
Μη χάσεις
Οι τέσσερις γέφυρες
Καστίλη, Λεόν, Αραγονία και Ναβάρρα. Η Γρανάδα και η Πορτογαλία δεν έχουν: η απουσία είναι σκόπιμη.
Εβδομήντα τέσσερα μέτρα
Για δεκαετίες, οι ψηλότεροι πύργοι της Σεβίλλης μετά τη Χιραλδά, και σκόπιμα πιο χαμηλοί από εκείνη.
Οι βάρκες του 1929
Σχεδόν έναν αιώνα κουπί στο ίδιο κανάλι. Η οπτική γωνία για την οποία σχεδιάστηκε η πλατεία.
Η αντανάκλαση του πρωινού
Με το νερό λείο, η στοά διπλασιάζεται στο κανάλι. Το μεσημέρι αυτή η αντανάκλαση δεν υπάρχει πια.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Σεβίλλη
Το κανάλι περικλείει την Πλάθα δε Εσπάνια και είναι μέρος της ίδιας επίσκεψης: φτάνεις με τα πόδια από οποιαδήποτε είσοδο και δεν χρειάζεται να πληρώσεις τίποτα για να ρίξεις μια ματιά. Οι βάρκες νοικιάζονται στην αποβάθρα του βόρειου άκρου.
Συνδύασέ το με τους 48 πάγκους των επαρχιών, που βρίσκονται ακριβώς πίσω, στη βάση του ημικυκλίου, και με την είσοδο στο Πάρκο Μαρία Λουίσα, που αρχίζει στην άλλη πλευρά της λεωφόρου.
Μια συμβουλή για την ώρα: οι βάρκες γεμίζουν στα μέσα του απογεύματος και έχει ουρά. Νωρίς το πρωί δεν υπάρχει κανείς, το νερό είναι λείο και η αντανάκλαση της στοάς στο κανάλι είναι η καλύτερη φωτογραφία που μπορείς να βγάλεις εδώ. Αυτή η αντανάκλαση, το μεσημέρι, με το νερό ταραγμένο, δεν υπάρχει.
Συχνές ερωτήσεις
Και γιατί λείπει η Γρανάδα;
Επειδή οι τέσσερις γέφυρες αντιπροσωπεύουν τα μεσαιωνικά χριστιανικά βασίλεια, και η Γρανάδα δεν ήταν ένα από αυτά: ήταν το τελευταίο μουσουλμανικό βασίλειο της χερσονήσου και δεν προστέθηκε στην Ισπανία με ένωση, αλλά με κατάκτηση, το 1492. Έφτασε πολύ αργά για να έχει δική της γέφυρα. Ούτε η Πορτογαλία έχει, που για εξήντα χρόνια μοιράστηκε κιόλας το στέμμα με την Ισπανία πριν ακολουθήσει τον δικό της δρόμο. Οπότε σε ό,τι λείπει από αυτές τις γέφυρες χωράει σχεδόν τόση ιστορία όση σε ό,τι βλέπεις.
