Seville · Τι να δεις

Νοσοκομείο των Βενεράμπλες

Hospital de los Venerables

Απέξω είναι κόκκινο τούβλο, λιτότητα και ένα κωδωνοστάσιο-τοίχος που διαγράφεται στον ουρανό: μια πρόσοψη που δεν υπόσχεται τίποτα. Μέσα βρίσκεται ένα από τα πιο ολοκληρωμένα μπαρόκ σύνολα της Σεβίλλης και το καλύτερο μέρος της πόλης για να καταλάβεις τι ήταν ο σεβιλλιάνικος 17ος αιώνας, όταν αυτή ήταν η πλουσιότερη πόλη της Ευρώπης και οι ζωγράφοι δούλευαν με το κομμάτι. Ιδρύθηκε το 1675 ως οίκος για ηλικιωμένους και άπορους ιερείς —οι «σεβάσμιοι» από τους οποίους παίρνει το όνομά του— και σήμερα στεγάζει το Κέντρο Βελάθκεθ.

Ένα σπίτι για γέρους παπάδες

Εμπνευστής ήταν ο Χουστίνο δε Νέβε, κανονικός του καθεδρικού, εύπορος άνθρωπος και ένας από τους μεγάλους μαικήνες της εποχής του. Το έργο το έχτισαν ο Χουάν Δομίνγκεθ και, κυρίως, ο Λεονάρδο δε Φιγκερόα, επικεφαλής της οικογένειας που καθόρισε το σεβιλλιάνικο μπαρόκ: εμφανές τούβλο, πλακάκια, γύψος και ένας πολύ τοπικός τρόπος να κάνεις αρχιτεκτονική με φτηνά υλικά και πάρα πολλή μαστοριά.

Η κεντρική αυλή είναι το πιο ευφυές κομμάτι. Είναι βυθισμένη, με την κρήνη στον πάτο ενός κλιμακωτού μπολ, και δεν είναι καπρίτσιο: μαζεύει το νερό της βροχής και το συγκεντρώνει, κάτι καθόλου ασήμαντο σε μια πόλη που περνά μισό χρόνο χωρίς να δει σύννεφο. Το σχήμα της αυλής είναι, κυριολεκτικά, ένα υδραυλικό σύστημα.

Το ίδρυμα λειτούργησε ως οίκος ιερέων ως αρκετά μέσα στον 20ό αιώνα. Από το 1991 το διαχειρίζεται το Ίδρυμα Focus, που αποκατέστησε το σύνολο και το άνοιξε ως πολιτιστικό χώρο, κάτι που εξηγεί γιατί σήμερα μπορείς να μπεις σε ένα κτίριο φτιαγμένο για να μη δέχεται κανέναν.

Τι να δεις μέσα

Η εκκλησία είναι το πιο εντυπωσιακό. Τους θόλους τους ζωγράφισαν ο Χουάν δε Βαλντές Λεάλ και ο γιος του Λούκας Βαλντές, και το σκευοφυλάκιο είναι μια άσκηση μπαρόκ ψευδαίσθησης: ένας τρούλος ζωγραφισμένος σε προοπτική που μοιάζει να ανυψώνει την οροφή αρκετά μέτρα. Στάσου στο ακριβές σημείο που είναι σημαδεμένο στο δάπεδο για να δεις το εφέ να λειτουργεί· από οποιοδήποτε άλλο σημείο χαλάει.

Το Κέντρο Βελάθκεθ καταλαμβάνει τις πάνω αίθουσες και συγκεντρώνει έργα του Σεβιλλιάνου ζωγράφου και του κύκλου του. Το έργο που αγόρασε το ίδρυμα το 2007 και έκανε τον γύρο του κόσμου είναι η «Αγία Ρουφίνα» του, μια αγγειοπλάστρια από την Τριάνα που έγινε αγία προστάτιδα της πόλης, ζωγραφισμένη από έναν ακόμη νεαρό Βελάθκεθ. Το να τη βλέπεις εδώ, πεντακόσια μέτρα από εκεί όπου γεννήθηκε, έχει τη χάρη του.

Λείπει, αντίθετα, αυτό που θα έπρεπε να είναι το κέντρο του σπιτιού: η «Άμωμη Σύλληψη των Βενεράμπλες», που ο Μουρίγιο ζωγράφισε κατά παραγγελία του Χουστίνο δε Νέβε για αυτό ακριβώς το κτίριο. Ο στρατάρχης Σουλτ την πήρε ως λάφυρο κατά τη γαλλική κατοχή και σήμερα κρέμεται στο Μουσείο του Πράδο. Η αίθουσα όπου βρισκόταν είναι ακόμη εκεί, με το κενό της.

Μη χάσεις

Η βυθισμένη αυλή

Με την κρήνη στον πάτο ενός κλιμακωτού μπολ. Δεν είναι αισθητική: είναι συλλογή βρόχινου νερού.

Το σκευοφυλάκιο του Βαλντές Λεάλ

Ένας τρούλος ζωγραφισμένος σε προοπτική που λειτουργεί μόνο από το ακριβές σημείο που είναι σημαδεμένο στο δάπεδο.

Η «Αγία Ρουφίνα» του Βελάθκεθ

Μια αγγειοπλάστρια από την Τριάνα που έγινε αγία, ζωγραφισμένη από έναν νεαρό Βελάθκεθ, πεντακόσια μέτρα από το σπίτι του.

Το κενό της «Άμωμης Σύλληψης»

Ο Μουρίγιο τη ζωγράφισε για αυτό το σπίτι. Ο Σουλτ την πήρε και σήμερα βρίσκεται στο Πράδο· ο τοίχος είναι ακόμη εδώ.

Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Σεβίλλη

Βρίσκεται στην καρδιά της συνοικίας Σάντα Κρους, ένα λεπτό από την Πλάθα δε Δόνια Έλβιρα και πέντε από τον καθεδρικό. Είναι η επίσκεψη σε εσωτερικό χώρο που συμπληρώνει καλύτερα μια βόλτα στη συνοικία, και συνήθως είναι άδειο ακόμη κι όταν οι δρόμοι απέξω δεν χωρούν κόσμο.

Αν σε ενδιαφέρει ο Βαλντές Λεάλ, η απαραίτητη συνέχεια είναι το Νοσοκομείο της Αγίας Φιλανθρωπίας, δέκα λεπτά μακριά, όπου βρίσκονται οι δύο μεγάλοι πίνακές του για τον θάνατο και τη ματαιότητα. Τα δύο μπαρόκ νοσοκομεία, αν τα δεις την ίδια μέρα, αφηγούνται την ίδια ιστορία από δύο αντίθετες ιδιοσυγκρασίες.

Υπολόγισε πάνω από μία ώρα. Και μην παραλείψεις τη μνημειακή σκάλα ούτε τη δεύτερη αυλή: οι περισσότεροι μπαίνουν, κοιτάζουν την εκκλησία και φεύγουν, και χάνουν ακριβώς το κομμάτι που εξηγεί πώς ζούσε εδώ ένας συνταξιούχος ιερέας το 1700.

Συχνές ερωτήσεις

Έχει αυτό σχέση με τον Μουρίγιο;

Και πολλή μάλιστα. Ο κανονικός που έδωσε ώθηση στο έργο ήταν ο μεγάλος φίλος και προστάτης του Μουρίγιο, και ανέθεσε στον ζωγράφο αρκετούς πίνακες για αυτό ακριβώς το σπίτι. Ο πιο διάσημος είναι μια «Άμωμη Σύλληψη» που σήμερα τη λένε «των Βενεράμπλες». Λέω «σήμερα» με λύπη, γιατί κατά τη γαλλική κατοχή ο στρατάρχης Σουλτ πήρε εκείνη και άλλους πίνακες ως λάφυρο· εκείνη η «Άμωμη Σύλληψη» κατέληξε στο Μουσείο του Πράδο, όπου βρίσκεται ακόμη. Εδώ έμειναν το κενό και η ιστορία.

Και ποιον Βελάθκεθ μπορείς να δεις μέσα;

Το Κέντρο Βελάθκεθ φυλάει διαμάντια του πιο οικουμενικού Σεβιλιάνου. Το πιο πολυσυζητημένο είναι η «Αγία Ρουφίνα» του, μια αγία αγγειοπλάστρια της Σεβίλλης που το ίδρυμα που φροντίζει το σπίτι αγόρασε το 2007 σε τιμή ρεκόρ για ισπανικό πίνακα. Το να τη βλέπεις εδώ, στην πόλη όπου ο Βελάθκεθ γεννήθηκε και έμαθε να ζωγραφίζει, σου σηκώνει την τρίχα. Είναι από εκείνα τα πράγματα που από μόνα τους αξίζουν το να περάσεις εκείνη τη λιτή πόρτα από τούβλο.

Ποιος ήταν ο ζωγράφος του θόλου;

Ο Χουάν δε Βαλντές Λεάλ, ένας από τους μεγάλους του σεβιλιάνικου μπαρόκ, διάσημος για την αγάπη του για το δραματικό, ακόμη και για το μακάβριο. Δικοί του είναι, στο κοντινό Νοσοκομείο της Καριδάδ, εκείνοι οι δύο τρομεροί πίνακες για τον θάνατο και τη ματαιοδοξία που σου κόβουν την ανάσα. Εδώ, μαζί με τον γιο του τον Λούκας, γέμισε τους θόλους με χρώμα. Ήταν η άλλη όψη του Μουρίγιο: εκεί όπου ο ένας έβαζε γλύκα και παιδιά του δρόμου, ο άλλος έβαζε κόκαλα και αλήθεια.

Ανακάλυψε την πόλη Seville και άκουσέ την με τον δικό σου ρυθμό

Γύρισέ την με ντόπιους ξεναγούς, με τον δικό σου ρυθμό και χωρίς σύνδεση.

Εφαρμογή Viavoy

Άλλα μέρη στην πόλη Seville

Κολεγιακή Εκκλησία του Σαλβαδόρ

Εκκλησία της Μαγδαληνής

Εκκλησία του Σαν Λουίς των Γάλλων

Εκκλησία της Σάντα Άνα

Η παλιά Βασιλική Καπνοβιομηχανία

Η Κρήνη των Λεόντων