Το Σ'Ορτ δελ Ρέι, το Περιβόλι του Βασιλιά, είναι ο κήπος που απλώνεται στη βάση του τείχους κάτω από το Παλάτι της Αλμουδάινα, και το όνομα δεν είναι διακοσμητικό: εδώ οι μουσουλμάνοι ηγεμόνες είχαν τον ιδιωτικό τους οπωρώνα, ποτισμένο από αυλάκια, με δεξαμενές και οπωροφόρα. Να έχεις νερό και σκιά σε ένα νησί με ξερά καλοκαίρια ήταν η απόλυτη πολυτέλεια.
Το νερό ως μορφή εξουσίας
Ο κήπος ήταν το περιβόλι του ανακτόρου και λειτουργούσε με τη λογική κάθε ανδαλουσιανού κήπου: αυλάκια, δεξαμενές, οπωροφόρα και σκιά οργανωμένα για να παράγουν δροσιά. Σε ένα κλίμα σαν της Μαγιόρκας, αυτό δεν ήταν διαμόρφωση τοπίου αλλά μηχανική στην υπηρεσία της άνεσης.
Το νερό ερχόταν από τη Φοντ ντε λα Βίλα, μια πηγή του βουνού στην περιοχή του Εσπόρλες, που το έφερνε ως την πόλη ένα αυλάκι πολλών χιλιομέτρων χτισμένο από μουσουλμάνους μηχανικούς. Το ίδιο νερό κινούσε μύλους, γέμιζε δημόσιες κρήνες και πότιζε τα περιβόλια του ανακτόρου, και συνέχισε να υδροδοτεί την Πάλμα σχεδόν ως τον 20ό αιώνα.
Όταν οι χριστιανοί βασιλιάδες κληρονόμησαν την πόλη, συνέχισαν να τον διατηρούν ως κήπο του παλατιού. Είναι άλλη μια περίπτωση της ίδιας λογικής που βλέπεις σε όλη την Πάλμα: ό,τι λειτουργούσε δεν καταστρεφόταν, καταλαμβανόταν.
Ανδαλουσιανός από μέσα, 20ός αιώνας απ' έξω
Αυτό που πατάς σήμερα δεν είναι ο μεσαιωνικός κήπος αλλά μια επανεπινόηση της δεκαετίας του εξήντα. Ο αρχιτέκτονας Γκαμπριέλ Αλομάρ ξανασχεδίασε το σύνολο κρατώντας το ανδαλουσιανό πνεύμα των κρηνών και των δεξαμενών, αλλά προσθέτοντας μια καθαρά σύγχρονη γλώσσα.
Το πιο εντυπωσιακό αποτέλεσμα είναι ότι ανάμεσα σε φράχτες και πίδακες εμφανίζονται γλυπτά του 20ού αιώνα: υπάρχουν έργα του Ζουάν Μιρό, του Αλεξάντερ Κάλντερ και του Ζουζέπ Μαρία Σουμπιράκς σκορπισμένα στον κήπο, χωρίς βιτρίνες ούτε μνημειώδεις πινακίδες.
Αυτός ο διάλογος ανάμεσα στο παλιό νερό και τη νέα τέχνη είναι πολύ χαρακτηριστικός αυτής της πόλης, που στα θέματα κληρονομιάς δεν επέλεξε ποτέ να παγώσει. Εδώ συνυπάρχουν ένα αρδευτικό σύστημα ισλαμικής προέλευσης και ένα γλυπτό της δεκαετίας του εξήντα σε απόσταση δέκα μέτρων.
Υπάρχει επίσης η Αψίδα της Δρασάνα, ένα πεταλόσχημο τόξο που ήταν η πύλη από την οποία έμπαιναν τα πλεούμενα όταν η θάλασσα έφτανε ως εδώ: είναι το πιο ορατό απομεινάρι της αρχικής ακτογραμμής.
Μη χάσεις
Ήταν το περιβόλι του ανακτόρου
Ιδιωτικός οπωρώνας των μουσουλμάνων ηγεμόνων, με αυλάκια, δεξαμενές και οπωροφόρα στη βάση του τείχους.
Το νερό ερχόταν από το βουνό
Από τη Φοντ ντε λα Βίλα, στο Εσπόρλες, μέσα από ένα αυλάκι πολλών χιλιομέτρων. Υδροδοτούσε την Πάλμα σχεδόν ως τον 20ό αιώνα.
Μιρό, Κάλντερ και Σουμπιράκς
Γλυπτική του 20ού αιώνα σκορπισμένη ανάμεσα σε φράχτες και πίδακες, χωρίς βιτρίνες ούτε πινακίδες.
Η Αψίδα της Δρασάνα
Πεταλόσχημο τόξο από το οποίο έμπαιναν τα πλεούμενα όταν η θάλασσα έφτανε ως εδώ.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στην Πάλμα
Βρίσκεται κάτω από το Παλάτι της Αλμουδάινα και ένα βήμα από τον καθεδρικό, οπότε είναι το λογικό σημείο για να ξεκινήσεις ή να τελειώσεις αυτή την περιοχή. Η πρόσβαση είναι ελεύθερη, δωρεάν και με σκιά, κάτι που το καλοκαίρι δεν είναι μικρή λεπτομέρεια.
Από εδώ κατεβαίνεις στο Παρκ δε λα Μαρ και στον περίπατο του Νταλτ Μουράδα, ή ανεβαίνεις στον Πασέιτζ δελ Μπορν από τον Πασέιτζ δε Σαγκρέρα. Είναι ένας βολικός κόμβος ανάμεσα στις δύο μνημειακές ζώνες της πόλης.
Μισή ώρα αρκεί. Και αν ταξιδεύεις με ζέστη, είναι το καλύτερο σημείο του κέντρου για ένα διάλειμμα: νερό που τρέχει, σκιά από φοίνικες και παγκάκια, όλα δωρεάν.
Συχνές ερωτήσεις
Και από πού έβγαινε τόσο νερό σε ένα ξερό νησί;
Από τη Φοντ ντε λα Βίλα, μια πηγή της οροσειράς, στην περιοχή των Εσπόρλες. Οι μουσουλμάνοι μηχανικοί την έφεραν ως την πόλη με ένα αυλάκι πολλών χιλιομέτρων, και αυτό το ίδιο νερό κινούσε μύλους, γέμιζε δημόσιες κρήνες και πότιζε τους κήπους του αλκαζάρ. Συνέχισε να υδροδοτεί την Πάλμα σχεδόν ως τον 20ό αιώνα.
