Πίσω από την πιο πολυφωτογραφημένη καρτ ποστάλ της Πάλμα —ο καθεδρικός να καθρεφτίζεται στο νερό— κρύβεται μια πληγή και η επούλωσή της. Τη δεκαετία του εξήντα ένας ταχύς δρόμος δίπλα στην ακτή χώρισε τον ναό από τη θάλασσα· τη δεκαετία του ογδόντα η πόλη έσκαψε εδώ μια τεχνητή λίμνη με αλμυρό νερό με μοναδικό σκοπό να του δώσει πίσω την αντανάκλασή του.
Αυτό που χάθηκε και αυτό που επινοήθηκε
Επί αιώνες η θάλασσα έφτανε ως τη βάση των τειχών και ο καθεδρικός καθρεφτιζόταν σε αυτήν όπως σε έναν καθρέφτη. Αυτή η σχέση ανάμεσα στο κτίριο και το νερό δεν ήταν ένα γραφικό τυχαίο γεγονός: ήταν ο λόγος για τον οποίο ο ναός είχε χτιστεί σε αυτό ακριβώς το σημείο και με αυτόν τον προσανατολισμό.
Τη δεκαετία του εξήντα χαράχτηκε ένας μεγάλος ταχύς δρόμος δίπλα στην ακτή, κερδίζοντας έδαφος από το νερό, και ξαφνικά η Λα Σέου βρέθηκε χωρισμένη από τη θάλασσα από έναν αυτοκινητόδρομο και μια πλατεία ασφάλτου. Η πόλη το έζησε σαν ακρωτηριασμό, και με το δίκιο της.
Η απάντηση ήρθε δύο δεκαετίες αργότερα: να φτιαχτεί μια τεχνητή λίμνη με αλμυρό νερό ανάμεσα στο τείχος και τον δρόμο, μια θάλασσα σε μικρογραφία με μοναδική λειτουργία να αντανακλά το κτίριο. Εγκαινιάστηκε το 1984, και στην ιδέα συμμετείχε ο Ζουζέπ Λουίς Σερτ, ο αρχιτέκτονας που είχε χτίσει για τον Μιρό το εργαστήριό του στο νησί.
Μια πράξη πολεοδομικής αγάπης
Αξίζει να το σκεφτείς για μια στιγμή, γιατί δεν είναι συνηθισμένο. Μια πόλη ξόδεψε δημόσιο χρήμα για να σκάψει μια λιμνούλα της οποίας η μόνη χρησιμότητα είναι αισθητική: να φαίνεται ξανά ένα μνημείο διπλό. Δεν λύνει ένα πρόβλημα κυκλοφορίας ή στέγασης· λύνει ένα πρόβλημα βλέμματος.
Και πετυχαίνει. Νωρίς το πρωί και καθώς πέφτει το απόγευμα, όταν ο άνεμος ησυχάζει και το νερό μένει λείο, οι πύργοι, οι αντηρίδες και ο ρόδακας εμφανίζονται επαναλαμβανόμενοι ανάποδα, τρέμοντας λίγο. Είναι το καλύτερο σημείο της πόλης για να καταλάβεις γιατί αυτός ο καθεδρικός συγκινεί.
Το πάρκο περιλαμβάνει επίσης τις Σες Βόλτες, τις παλιές θολωτές στέρνες κάτω από τον προμαχώνα, σήμερα χώρο εκθέσεων και συναυλιών, και μια περιοχή με κήπους και κεραμικές τοιχογραφίες, ανάμεσά τους μία σχεδιασμένη με βάση έργο του Ζουάν Μιρό.
Είναι επίσης το καλύτερο σημείο θέας για να δεις το τμήμα του αναγεννησιακού τείχους που επιβιώνει, τον περίπατο του Νταλτ Μουράδα, που στεφανώνει την άκρη της παλιάς πόλης και τον διασχίζεις από πάνω.
Μη χάσεις
Η λίμνη είναι τεχνητή και του 1984
Αλμυρό νερό, σκαμμένη ειδικά για να δώσει πίσω στον καθεδρικό την αντανάκλαση που του στέρησε ο αυτοκινητόδρομος.
Συμμετείχε ο Ζουζέπ Λουίς Σερτ
Ο αρχιτέκτονας που έχτισε για τον Μιρό το εργαστήριό του στη Μαγιόρκα συμμετείχε στην ιδέα του συνόλου.
Η ώρα της αντανάκλασης
Νωρίς το πρωί ή το σούρουπο, όταν ο άνεμος ησυχάζει και το νερό μένει λείο σαν κρύσταλλο.
Σες Βόλτες
Οι παλιές θολωτές στέρνες κάτω από τον προμαχώνα, σήμερα αίθουσα εκθέσεων και συναυλιών.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στην Πάλμα
Βρίσκεται ακριβώς κάτω από τον καθεδρικό και το Παλάτι της Αλμουδάινα, οπότε είναι η φυσική στάση πριν ή μετά από αυτές τις δύο επισκέψεις. Η πρόσβαση είναι ελεύθερη και οποιαδήποτε ώρα.
Για την κλασική φωτογραφία, στάσου στη νότια άκρη της λίμνης κοιτάζοντας βόρεια. Η καλή ώρα είναι η πρώτη του πρωινού, όταν δεν φυσάει και το νερό είναι ακίνητο, ή το σούρουπο, όταν ο μαρές της πρόσοψης ανάβει.
Από εδώ ανεβαίνεις στον περίπατο του Νταλτ Μουράδα και συνεχίζεις προς τη συνοικία της Πορτέγια και τα Αραβικά Λουτρά, που είναι η πιο λογική διαδρομή για να δέσεις όλη τη μνημειακή ζώνη.
Συχνές ερωτήσεις
Ήξερες ότι και το νερό έκανε κακό στην Πάλμα;
Το 1403 ο χείμαρρος της Ριέρα, που τότε διέσχιζε την πόλη από μέσα, ξεχείλισε μια βροχερή νύχτα και ισοπέδωσε ολόκληρους δρόμους: γίνεται λόγος για χιλιάδες νεκρούς, τη μεγαλύτερη καταστροφή της ιστορίας της. Χρειάστηκαν δύο αιώνες για να αποφασίσουν, αλλά τελικά τον έστρεψαν έξω από τα τείχη, και σήμερα κυλά εκεί όπου περπατούν όλοι χωρίς να το υποψιάζονται.
