Το μεγάλο θέατρο όπερας της Μαγιόρκας, με μια ιστορία που ανακατεύει όπερα, φωτιά και δεισιδαιμονία: εγκαινιάστηκε το 1857 και κάηκε ολοσχερώς επτά μήνες αργότερα, τη νύχτα της 11ης προς 12η Ιουνίου 1858, μετά την πέμπτη παράσταση του «Μάκβεθ» του Βέρντι. Το έργο που στον χώρο του θεάτρου θεωρείται γρουσούζικο και που οι ηθοποιοί ούτε καν το κατονομάζουν.
Μια πυρκαγιά με σενάριο
Άνοιξε ως Τεάτρε ντε λα Πρινσέζα, προς τιμήν της Ισαβέλλας Β΄. Φωτιζόταν με λυχνίες λαδιού, που ήταν ο κανόνας της εποχής αλλά και ο μεγαλύτερος κίνδυνός της: οι πυρκαγιές θεάτρων ήταν μάστιγα σε όλη την Ευρώπη τον 19ο αιώνα, ακριβώς εξαιτίας αυτού του συνδυασμού ανοιχτής φλόγας, ξύλου και αυλαιών.
Αρκούσε μια σπίθα. Από το κτίριο έμεινε μόνο το πέτρινο κέλυφος, και ως εδώ η ιστορία είναι κοινότοπη. Αυτό που την κάνει αξέχαστη είναι η σύμπτωση: κάηκε ενώ παιζόταν ο «Μάκβεθ», η όπερα και το έργο που ο θεατρικός κόσμος θεωρεί καταραμένο και που πολλοί ηθοποιοί αποφεύγουν να κατονομάσουν μέσα σε μια αίθουσα.
Το ξανάχτισαν με τα ίδια σχέδια και τον ίδιο διακοσμητή, και ξανάνοιξε το 1860, πανομοιότυπο. Το 1868, μετά την επανάσταση της «Γκλοριόζα» που εκθρόνισε την Ισαβέλλα Β΄, μετονομάστηκε σε Τεάτρο Πρινθιπάλ, το όνομα που κρατά ακόμη: τα ισπανικά θέατρα άλλαζαν όνομα την ίδια στιγμή που άλλαζε το καθεστώς.
Η αίθουσα, και το θέατρο που πλήρωνε το νοσοκομείο
Η αίθουσα είναι ιταλικού τύπου: πεταλόσχημη κάτοψη με πολλούς ορόφους επίχρυσων θεωρείων, η φόρμουλα που κυριαρχεί στα ευρωπαϊκά θέατρα όπερας από τον 18ο αιώνα γιατί βελτιστοποιεί ταυτόχρονα την ακουστική και την κοινωνική ορατότητα. Κι εδώ ερχόταν κανείς για να δει και να τον δουν.
Παραμένει το μεγάλο θέατρο του νησιού και κάθε σεζόν φιλοξενεί την όπερα της Μαγιόρκας, καθώς και θέατρο, χορό και συναυλίες. Είναι από εκείνα τα κτίρια που δεν έγιναν μνημείο γιατί δεν έπαψαν ποτέ να λειτουργούν.
Υπάρχει μια λεπτομέρεια που λέει πολλά για το πώς αντιλαμβάνονταν το θέαμα στην Ισπανία του 19ου αιώνα: το Πρινθιπάλ κληρονόμησε τον δεσμό της παλιάς Κάζα ντε λες Κουμέδιες της Πάλμα, που ανήκε στο Γενικό Νοσοκομείο. Ό,τι εισέπραττε το ταμείο πήγαινε στη φροντίδα των αρρώστων.
Με άλλα λόγια, το να πας στην όπερα ήταν κυριολεκτικά φιλανθρωπία. Αυτό το μοντέλο —δημόσιο θέαμα που χρηματοδοτεί την αγαθοεργία— ήταν συνηθισμένο σε αρκετές ισπανικές πόλεις και εξηγεί γιατί πολλά ιστορικά θέατρα εξαρτώνταν από νοσοκομεία ή αδελφότητες.
Μη χάσεις
Κάηκε ενώ παιζόταν ο «Μάκβεθ»
Επτά μήνες μετά τα εγκαίνια, το 1858. Η όπερα που ο θεατρικός κόσμος θεωρεί καταραμένη και δεν την κατονομάζει.
Ξαναχτίστηκε πανομοιότυπο
Ίδια σχέδια, ίδιος διακοσμητής, ξανάνοιξε το 1860. Όρθιο είχε μείνει μόνο το πέτρινο κέλυφος.
Άλλαξε όνομα με το καθεστώς
Ήταν Τεάτρε ντε λα Πρινσέζα για την Ισαβέλλα Β΄. Μετά την επανάσταση του 1868 έγινε Τεάτρο Πρινθιπάλ.
Το ταμείο πλήρωνε το νοσοκομείο
Κληρονόμησε τον δεσμό της Κάζα ντε λες Κουμέδιες: οι εισπράξεις πήγαιναν στο Γενικό Νοσοκομείο.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στην Πάλμα
Βρίσκεται στην Πλάσα Βέιλερ, δίπλα στο Γκραν Οτέλ και ένα βήμα από την Πλάθα δελ Μερκάδο. Η πρόσοψή του, πιο σοβαρή και με κίονες, έρχεται σκόπιμα σε αντίθεση με τον εορταστικό μοντερνισμό των γειτόνων.
Το εσωτερικό επισκέπτεται κανείς με ξεναγήσεις σε συγκεκριμένες ώρες, και αυτός είναι ο μόνος τρόπος να δεις την αίθουσα αν δεν πας σε παράσταση. Έλεγξε το πρόγραμμα: να συμπέσεις με μια παράσταση είναι πάντα η καλύτερη επιλογή.
Από εδώ ανεβαίνεις από τη Λα Ράμπλα προς την Πλάθα Μαγιόρ, ή κατεβαίνεις στο Μπορν. Είναι ένας βολικός κόμβος ανάμεσα στη μοντερνιστική ζώνη και την παλιά πόλη.
Συχνές ερωτήσεις
Ήξερες ότι αυτό το θέατρο πλήρωνε το νοσοκομείο;
Το Πρινθιπάλ κληρονόμησε τον δεσμό της παλιάς Κάζα δε λες Κομέδιες της Πάλμα, που ανήκε στο Γενικό Νοσοκομείο: ό,τι μαζευόταν στο ταμείο πήγαινε για τη φροντίδα των αρρώστων. Το να πηγαίνεις στην όπερα ήταν, κυριολεκτικά, φιλανθρωπία.
