Bilbao · Τι να δεις

Μουσείο Γκούγκενχαϊμ Μπιλμπάο

Museo Guggenheim Bilbao

Ένα βουνό από ασημένιες καμπύλες δίπλα στο νερό, που το μεσημέρι είναι λευκό, στο ηλιοβασίλεμα γίνεται χρυσό και όταν βρέχει μοιάζει υγρό. Εγκαινιάστηκε τον Οκτώβριο του 1997 και άλλαξε τη μοίρα μιας πόλης με ναυπηγεία σε κρίση σε τέτοιο βαθμό που το φαινόμενο έχει δικό του όνομα στα εγχειρίδια πολεοδομίας. Όταν ο Φρανκ Γκέρι παρουσίασε το σχέδιο, πολλοί νόμισαν ότι ήταν τρέλα.

Πώς χτίζεται κάτι τέτοιο

Οι τριάντα τρεις χιλιάδες πλάκες τιτανίου που το ντύνουν έχουν πάχος μισό χιλιοστό και είναι τοποθετημένες σαν λέπια, ελαφρώς κυματιστές, ώστε καμία να μη μένει τελείως επίπεδη. Αυτή η λεπτομέρεια κάνει την επιφάνεια να μην αντανακλά σαν καθρέφτης αλλά να πάλλεται, και εξηγεί γιατί το κτίριο αλλάζει χρώμα με κάθε σύννεφο που περνά.

Το τιτάνιο δεν ήταν αισθητική απόφαση αλλά οικονομική: εκείνη την εποχή υπήρξε μια πτώση στην τιμή του υλικού που το έκανε βιώσιμο σε σύγκριση με τον ανοξείδωτο χάλυβα που είχε προβλεφθεί. Ένα κτίριο που σήμερα είναι συνώνυμο της αρχιτεκτονικής πολυτέλειας ντύθηκε έτσι χάρη σε μια ευκαιρία της αγοράς.

Και η γεωμετρία δεν θα μπορούσε να υψωθεί χωρίς ένα πρόγραμμα αεροναυπηγικού σχεδιασμού. Ο Γκέρι δούλευε με μακέτες από χαρτόνι στριμμένο με το χέρι, αδύνατο να σχεδιαστούν σε ένα συμβατικό σχέδιο· ένα λογισμικό που αναπτύχθηκε στη Γαλλία για τον σχεδιασμό μαχητικών αεροσκαφών μετέφρασε εκείνες τις μορφές σε αναλύσεις κομματιών που οι εργάτες μπορούσαν να κατασκευάσουν ένα ένα.

Τι υπάρχει μέσα, και τι υπάρχει έξω

Το εσωτερικό περιστρέφεται γύρω από ένα αίθριο ύψους πενήντα μέτρων από το οποίο ξεκινούν οι αίθουσες σε διάφορα επίπεδα. Η πιο διάσημη είναι η επιμήκης αίθουσα της ανατολικής πτέρυγας, περίπου εκατόν τριάντα μέτρων, την οποία καταλαμβάνει μόνιμα η «Ύλη του χρόνου» του Ρίτσαρντ Σέρα: σπείρες από οξειδωμένο ατσάλι ψηλότερες από έναν άνθρωπο, που τις διασχίζεις από μέσα, και όπου η σωματική σύγχυση καθώς περπατάς ανάμεσά τους είναι ακριβώς το έργο.

Η μόνιμη συλλογή είναι σχετικά μέτρια και εναλλάσσεται· το δυνατό σημείο του μουσείου είναι οι μεγάλες περιοδικές εκθέσεις, που είναι αυτές που δικαιολογούν το κτίριο. Καλό είναι να κοιτάξεις το πρόγραμμα πριν αγοράσεις εισιτήριο, γιατί από αυτό εξαρτάται μεγάλο μέρος της επίσκεψης.

Έξω υπάρχουν όσα και μέσα, και είναι δωρεάν. Το Puppy φυλάει την κύρια είσοδο, η Maman στέκεται στην πλευρά της ρίας, και κάτω από τη γέφυρα Λα Σάλβε υψώνεται μια κόκκινη αψίδα του Ντανιέλ Μπιρέν. Κάθε τόσο, επιπλέον, μια εγκατάσταση της Γιαπωνέζας καλλιτέχνιδας Φουτζίκο Νακάγια τυλίγει τη βάση του κτιρίου σε πυκνή ομίχλη για λίγα λεπτά.

Μη χάσεις

Τιτάνιο μισού χιλιοστού

Τριάντα τρεις χιλιάδες πλάκες τοποθετημένες σαν λέπια, ποτέ επίπεδες. Γι' αυτό η επιφάνεια πάλλεται αντί να αντανακλά.

Λογισμικό μαχητικών αεροσκαφών

Οι μακέτες που στρίφτηκαν με το χέρι έγιναν σχέδια με ένα πρόγραμμα αεροναυπηγικού σχεδιασμού. Χωρίς αυτό δεν μπορούσε να χτιστεί.

Η ύλη του χρόνου

Τις ατσάλινες σπείρες του Ρίτσαρντ Σέρα τις διασχίζεις από μέσα. Η σύγχυση καθώς περπατάς ανάμεσά τους είναι το έργο.

Η ομίχλη της Φουτζίκο Νακάγια

Κάθε τόσο το κτίριο τυλίγεται σε καταχνιά για λίγα λεπτά. Δεν είναι υγρασία: είναι εγκατάσταση.

Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στο Μπιλμπάο

Βρίσκεται στο Αμπαντοϊμπάρα, την παλιά λιμενική και βιομηχανική ζώνη που άλλαξε χρήση, δέκα λεπτά με τα πόδια από τη Γκραν Βία και δεκαπέντε από το Κάσκο Βιέχο. Όλος ο περίπατος της ρίας είναι επίπεδος και συνεχής, οπότε φτάνεις με τα πόδια από οποιοδήποτε σημείο του κέντρου.

Η φυσική διαδρομή συνεχίζει προς τα δυτικά μέσα από το Αμπαντοϊμπάρα ως το Μέγαρο Ευσκαλντούνα, περνώντας από το Μουσείο Καλών Τεχνών, που είναι πέντε λεπτά μακριά και που πολλοί επισκέπτες το προσπερνούν χωρίς να ξέρουν τι χάνουν. Προς τα ανατολικά, η Σουμπισούρι περνά στην άλλη όχθη.

Υπολόγισε δυόμισι ώρες για το εσωτερικό αν υπάρχουν δύο εκθέσεις. Και πήγαινε τουλάχιστον μία φορά στο ηλιοβασίλεμα, ακόμη κι αν δεν μπεις: τότε το τιτάνιο κάνει αυτό που πρέπει να κάνει.

Συχνές ερωτήσεις

Πώς μπορεί να χτιστεί ένα κτίριο με τόσο αδύνατες καμπύλες;

Αυτό είναι το καλύτερα φυλαγμένο μυστικό: ο Γκέρι δεν θα ήξερε να το σηκώσει χωρίς ένα πρόγραμμα αεροναυπηγικού σχεδιασμού. Λέγεται CATIA και το επινόησαν στη Γαλλία για να σχεδιάζουν μαχητικά αεροσκάφη. Εκείνος έφτιαχνε τις μακέτες του με το χέρι, στριφογυριστές, σχεδόν αδύνατες, και μετά αυτό το λογισμικό τις μετέφραζε σε σχέδια που οι εργάτες μπορούσαν να κατασκευάσουν φύλλο φύλλο. Χωρίς την τεχνολογία των μαχητικών, αυτό το μουσείο θα είχε μείνει ένα τσαλακωμένο σκίτσο πάνω στο τραπέζι του.

Τι είναι αυτό που δεν πρέπει να χάσω εκεί μέσα;

Αν μπεις, πήγαινε κατευθείαν στη μεγαλύτερη και πιο μακρόστενη αίθουσα του μουσείου. Φυλάει ένα έργο που δεν θα χωρούσε σχεδόν πουθενά αλλού: «Η ύλη του χρόνου» του Ρίτσαρντ Σέρα. Είναι τεράστιες σπείρες από σκουριασμένο ατσάλι, ψηλότερες από έναν άνθρωπο, και το καλύτερο είναι ότι τις διασχίζεις από μέσα: χώνεσαι ανάμεσα σε αυτούς τους καμπύλους τοίχους και χάνεις την αίσθηση του προσανατολισμού. Ο Γκέρι έκανε αυτή την αίθουσα τόσο μακριά επίτηδες, για να χωρέσουν. Το κτίριο και το γλυπτό, φτιαγμένα το ένα για το άλλο.

Είναι αλήθεια ότι μερικές φορές το μουσείο βγάζει ομίχλη;

Δεν το φαντάζεσαι: είναι έργο τέχνης. Η Γιαπωνέζα καλλιτέχνιδα Φουτζίκο Νακάγια εγκατέστησε ένα κρυφό σύστημα που, κάθε τόσο, τυλίγει τη βάση του κτιρίου σε μια πυκνή ομίχλη που ανεβαίνει από το νερό. Για μερικά λεπτά το τιτάνιο μοιάζει να επιπλέει ανάμεσα σε σύννεφα, σαν πλοίο-φάντασμα που βγαίνει από την καταχνιά. Αν σε πετύχει, μείνε: είναι από τα πιο μαγικά πράγματα που θα δεις εδώ, και πολλοί περνούν από δίπλα χωρίς να ξέρουν τι συμβαίνει.

Ανακάλυψε την πόλη Bilbao και άκουσέ την με τον δικό σου ρυθμό

Γύρισέ την με ντόπιους ξεναγούς, με τον δικό σου ρυθμό και χωρίς σύνδεση.

Εφαρμογή Viavoy

Άλλα μέρη στην πόλη Bilbao

Μέγαρο Εουσκαλντούνα

Πλάθα Νουέβα

Γέφυρα Θουμπιθούρι

Πάπι του Τζεφ Κουνς

Θέατρο Αριάγα και Γέφυρα Λα Μερθέδ

Άσκουνα Θεντρόα