Ένας λιγνός πύργος πάνω στην προβλήτα των ψαράδων, στην απέναντι όχθη του νερού, που σχεδόν όλοι τον μπερδεύουν με καμπαναριό. Δεν είναι: χτίστηκε το 1772 ως φάρος, ένας από τους πρώτους της δυτικής Μεσογείου, και για περισσότερο από έναν αιώνα η φλόγα του ήταν το τελευταίο που έβλεπαν οι ναυτικοί όταν έφευγαν και το πρώτο που αναγνώριζαν όταν γύριζαν. Όταν έπαψε να χρειάζεται δεν τον γκρέμισαν: του έβγαλαν το φως και του έβαλαν ένα ρολόι με τέσσερις πλάκες. Ο φάρος άρχισε να δείχνει τις ώρες της γειτονιάς.
Ένας φάρος πριν από τον ηλεκτρισμό
Φαντάσου την είσοδο ενός λιμανιού χωρίς ούτε ένα ηλεκτρικό φως σε όλη την ακτή. Τα πλοία που έφταναν τη νύχτα έψαχναν το στόμιο του λιμανιού στα τυφλά, και το να προσαράξουν στον κυματοθραύστη ήταν πραγματικός και συχνός κίνδυνος. Ο πύργος υψώθηκε ακριβώς γι' αυτό, με ένα φανάρι που λειτουργούσε πρώτα με λάδι και αργότερα με άλλα καύσιμα.
Η κατασκευή του, το 1772, συμπίπτει με τη μεγάλη αναδιαμόρφωση του θαλάσσιου μετώπου της Βαρκελώνης από τους Βουρβόνους, το ίδιο έργο που λίγα χρόνια νωρίτερα είχε δημιουργήσει τη Μπαρσελονέτα. Όλο αυτό το κομμάτι της πόλης —γειτονιά, εκκλησία, προβλήτες και φάρος— είναι ένα στρατιωτικό σχέδιο του Διαφωτισμού που εκτελέστηκε σε λίγες δεκαετίες.
Στις αρχές του 20ού αιώνα χτίστηκε ένας νέος και πολύ ισχυρότερος φάρος στο βουνό του Μουντζουίκ, με μεγαλύτερη εμβέλεια και καλύτερη θέση. Αυτός έμεινε χωρίς λειτουργία. Αντί να τον κατεδαφίσουν, του τοποθέτησαν ένα ρολόι με τέσσερις πλάκες, μία σε κάθε πλευρά, και συνέχισε να υπηρετεί τη γειτονιά με άλλον τρόπο.
Η προβλήτα των ψαράδων
Στα πόδια του πύργου βρίσκεται το Μολ δελς Πεσκαδόρς, και είναι ακόμη σε λειτουργία: από εκεί βγαίνει για ψάρεμα ο μικρός στόλος που απέμεινε στη Βαρκελώνη, μερικές δεκάδες βάρκες απέναντι στις εκατοντάδες πριν από έναν αιώνα. Είναι ό,τι τελευταίο απομένει από τη δραστηριότητα που γέννησε ολόκληρη τη γειτονιά.
Όταν γυρίζουν, αργά το απόγευμα, ξεφορτώνουν τα κιβώτια και το ψάρι βγαίνει σε δημοπρασία σχεδόν δίπλα στη βάρκα. Δεν είναι θέαμα στημένο για κανέναν: είναι μια ιχθυαγορά σε λειτουργία, και το να τη βλέπεις απ' έξω είναι από τα πιο αυθεντικά πράγματα που μπορείς να κάνεις στο θαλάσσιο μέτωπο.
Τον ίδιο τον πύργο δεν μπορείς να τον επισκεφτείς: βρίσκεται σε λιμενική ζώνη με περιορισμένη πρόσβαση. Φαίνεται πολύ καλά από τον περίπατο του Μολ δε λα Μπαρσελονέτα, από το Πορτ Βελ και από την ταράτσα του Παλάου δε Μαρ, που είναι μάλλον το καλύτερο σημείο για να τον φωτογραφίσεις με τη γειτονιά από πίσω.
Μη χάσεις
Ένας φάρος του 1772
Από τους πρώτους της δυτικής Μεσογείου, με φανάρι λαδιού. Οδηγούσε πλοία χωρίς ούτε ένα ηλεκτρικό φως τριγύρω.
Τέσσερις πλάκες αντί για μια φλόγα
Όταν το Μουντζουίκ του πήρε τη δουλειά, του έβαλαν ένα ρολόι. Δεν τον γκρέμισαν.
Ο στόλος που απέμεινε
Μερικές δεκάδες βάρκες βγαίνουν ακόμη από τη διπλανή προβλήτα. Πριν από έναν αιώνα ήταν εκατοντάδες.
Η δημοπρασία δίπλα στη βάρκα
Αργά το απόγευμα, όταν γυρίζουν. Μια αληθινή ιχθυαγορά, όχι θέαμα.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Βαρκελώνη
Είναι στάση για να κοιτάξεις, όχι για να μπεις, και ταιριάζει στον περίπατο που πάει από το Πορτ Βελ στην παραλία πλάι στο νερό. Φαίνεται από αρκετά σημεία της διαδρομής και αξίζει να τον αναγνωρίσεις, γιατί αλλιώς περνά για έναν οποιονδήποτε πύργο.
Ο περίπατος στο Μολ δε λα Μπαρσελονέτα, με τον πύργο και τις βάρκες από τη μία πλευρά και τις στέγες της γειτονιάς από την άλλη, είναι από τις πιο ευχάριστες και λιγότερο πολυσύχναστες βόλτες της πόλης: σχεδόν όλοι πηγαίνουν από τον παραλιακό περίπατο της ακτής, που βρίσκεται στην άλλη μεριά του οικοδομικού τετραγώνου.
Αν σε ενδιαφέρει αυτό το στρώμα της θαλασσινής ιστορίας, συμπλήρωσέ το στα Ντρασάνες Ρεάλς, δίπλα στο Μιραδόρ δε Κολόμ: τα γοτθικά ναυπηγεία του 13ου αιώνα όπου ναυπηγούνταν οι γαλέρες, με ένα αντίγραφο σε φυσικό μέγεθος της βασιλικής γαλέρας της Ναυμαχίας της Ναυπάκτου μέσα.
Συχνές ερωτήσεις
Υπάρχουν ακόμη ψαράδες σε εκείνη την προβλήτα;
Ναι, αν και όλο και λιγότεροι. Στα πόδια εκείνου του πύργου βρίσκεται η προβλήτα των ψαράδων, και από εκεί βγαίνει ακόμη για δουλειά ο μικρός στόλος που έχει απομείνει στη Βαρκελώνη. Όταν γυρίζουν, καθώς πέφτει το απόγευμα, ξεφορτώνουν τα κιβώτια και το φρέσκο ψάρι βγαίνει σε δημοπρασία σχεδόν δίπλα στη βάρκα, όπως γινόταν πάντα. Είναι όμορφο να σκέφτεσαι ότι σε μια πόλη τόσο μεγάλη και τόσο τουριστική υπάρχουν ακόμη κάμποσοι άντρες και γυναίκες που βγάζουν το ψωμί τους βγάζοντας ψάρια από την ίδια θάλασσα που έχεις μπροστά σου.
