Στρίβεις τη γωνία και αλλάζει η θερμοκρασία: ο δρόμος στενεύει, ο ήλιος μόλις που φτάνει στο έδαφος και από τις δύο πλευρές ανοίγουν τεράστιες πόρτες που βγάζουν σε σκιερές αυλές με ακάλυπτες πέτρινες σκάλες. Η οδός Μουντκάδα είναι ο κατεξοχήν γοτθικός αστικός δρόμος της Βαρκελώνης, και πίσω από αυτές τις προσόψεις υπάρχουν πέντε μουσεία, μερικές εντυπωσιακές αυλές και μια πολύ συγκεκριμένη ιστορία: εδώ ζούσαν οι έμποροι που έκαναν πλούσια τη μεσαιωνική πόλη.
Ο δρόμος που φτιάχτηκε για τους νεόπλουτους
Ο δρόμος άνοιξε τον 12ο αιώνα πάνω σε εκτάσεις που παραχωρήθηκαν στην οικογένεια Μουντκάδα, μία από τις πιο ισχυρές γενιές της μεσαιωνικής Καταλονίας, σενεσκάλους των βασιλιάδων. Ένας Γκιγιέμ ντε Μουντκάδα σκοτώθηκε το 1229 στην κατάκτηση της Μαγιόρκας πολεμώντας στο πλευρό του Ιακώβου Α΄: άνθρωποι τέτοιου βάρους δίνουν το όνομά τους σε αυτές τις πέτρες.
Ο ρόλος του ήταν να ενώνει την παλιά εμπορική γειτονιά της Μπόρια με τη Βιλανόβα δελ Μαρ, το ναυτικό προάστιο που μεγάλωνε δίπλα στο λιμάνι. Γύρω από αυτόν τον άξονα σχηματίστηκε ολόκληρη η γειτονιά της Ριμπέρα, και από τον 13ο αιώνα οι μεγάλες οικογένειες εμπόρων που πλούτισαν από το θαλάσσιο εμπόριο διάλεξαν αυτόν τον δρόμο για να χτίσουν.
Με τις γενιές, εκείνα τα σπίτια έγιναν παλάτια. Το σχήμα επαναλαμβάνεται και αναγνωρίζεται με την πρώτη ματιά: πόρτα με τόξο, εσωτερική αυλή και μια ακάλυπτη σκάλα που ανεβαίνει στον κύριο όροφο με ένα μόνο σκέλος. Είναι το καταλανικό αστικό γοτθικό στην πιο καθαρή του μορφή, και το σύνολο είναι τόσο εξαιρετικό που το 1947 ολόκληρος ο δρόμος ανακηρύχθηκε ιστορικό και καλλιτεχνικό μνημείο.
Τι υπάρχει πίσω από κάθε πόρτα
Το Μουσείο Πικάσο καταλαμβάνει πέντε από αυτά τα παλάτια, ενωμένα από μέσα. Απέναντι, το Παλάου Ναδάλ και το Παλάου Μαρκές δε Λιό στεγάζουν το Μουσείο Πολιτισμών του Κόσμου, με συλλογές από την Αφρική, την Ασία, την Αμερική και την Ωκεανία και με εισιτήριο αρκετά φθηνότερο από του Πικάσο.
Το Παλάου Νταλμάσες κρύβει την έκπληξη: μια μπαρόκ σκάλα καλυμμένη με ανάγλυφα με την αρπαγή της Ευρώπης και μια πομπή από τρίτωνες, εντελώς απρόσμενη σε έναν γοτθικό δρόμο. Σήμερα λειτουργεί ως χώρος για συναυλίες και παραστάσεις φλαμένκο, οπότε μπορείς να μπεις αν παραγγείλεις κάτι.
Και στις δύο άκρες, δύο θεσμοί της γειτονιάς: το Ελ Σαμπανιέτ, ένα οινομαγειρείο του 1929 με τοίχους ντυμένους με πλακάκια, όπου ζητάς κάβα (καταλανικό αφρώδες κρασί) και αντζούγιες όρθιος, και η Κάζα Ζισπέρτ, ένα μαγαζί με ξηρούς καρπούς ανοιχτό από το 1851 με έναν αυθεντικό ξυλόφουρνο στο βάθος. Κανένα από τα δύο δεν είναι σκηνικό: βρίσκονται εκεί από πριν υπάρξει ο τουρισμός.
Μη χάσεις
Η αυλή με την ακάλυπτη σκάλα
Πόρτα, αυλή και ένα μόνο σκέλος σκάλας ως τον κύριο όροφο. Το σχήμα επαναλαμβάνεται πόρτα με πόρτα.
Η σκάλα του Παλάου Νταλμάσες
Μπαρόκ, με την αρπαγή της Ευρώπης και μια πομπή από τρίτωνες, κρυμμένη σε έναν γοτθικό δρόμο.
Ελ Σαμπανιέτ, 1929
Πλακάκια ως το ταβάνι, κάβα και αντζούγιες όρθιος. Ήταν εδώ πολύ πριν από τον τουρισμό.
Κάζα Ζισπέρτ, 1851
Ξηροί καρποί καβουρδισμένοι σε έναν αυθεντικό ξυλόφουρνο που βρίσκεται ακόμη στο βάθος του μαγαζιού.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Βαρκελώνη
Ο δρόμος είναι ο άξονας του Μπορν. Στη μία άκρη βγαίνει προς τη Βία Λαγιετάνα και το Μερκάτ δε Σάντα Κατερίνα· στην άλλη, προς το Πασέιγ δελ Μπορν, τη Σάντα Μαρία δελ Μαρ και το Ελ Μπορν, Κέντρο Πολιτισμού και Μνήμης.
Τον διασχίζεις σε πέντε λεπτά και αξίζει είκοσι: η χάρη του είναι να κρυφοκοιτάξεις στις αυλές, που συνήθως έχουν την καγκελόπορτα ανοιχτή τη μέρα. Καμία πινακίδα δεν σε προσκαλεί να το κάνεις και κανένας θυρωρός δεν θα σε εμποδίσει.
Έλα νωρίς το πρωί ή μετά τις επτά. Κατά το μεσημέρι ο δρόμος γίνεται χωνί από γκρουπ, και καθώς είναι στενός και χωρίς πεζοδρόμια, μετατρέπεται σε μια ουρά ενός ατόμου που δεν την απολαμβάνεις καθόλου. Το σούρουπο, με τα φώτα των αυλών αναμμένα, είναι άλλος δρόμος.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιοι ήταν οι Μοντκάδα;
Μία από τις πιο ισχυρές γενιές της μεσαιωνικής Καταλονίας, σενεσκάλοι των βασιλιάδων, σχεδόν μια δυναστεία στη σκιά του θρόνου. Ένας Γκιγιέμ ντε Μοντκάδα έπεσε το 1229 στην κατάκτηση της Μαγιόρκας, πολεμώντας στο πλευρό του βασιλιά Ζάουμε Α΄. Άνθρωποι αυτού του διαμετρήματος είναι εκείνοι που κατέληξαν να δώσουν το όνομά τους σε αυτές τις πέτρες που πατάς.
Τι υπάρχει σήμερα πίσω από αυτές τις μεγάλες πύλες;
Περισσότερα απ' όσα φαντάζεσαι. Αρκετά από αυτά τα παλάτια είναι σήμερα μουσεία: εκτός από το Πικάσο, το Παλάου Ναδάλ και το Παλάου Μαρκές ντε Λιό στεγάζουν το Μουσείο Πολιτισμών του Κόσμου, με τέχνη από την Αφρική, την Ασία και την Αμερική. Και στο Παλάου Νταλμάσες κρύβεται μια εντυπωσιακή μπαρόκ σκάλα, σκεπασμένη με μυθολογικά ανάγλυφα. Αξίζει να κρυφοκοιτάξεις σε δυο τρεις πόρτες: πίσω από αυτές τις σκοτεινές πύλες υπάρχει σχεδόν πάντα μια αυλή που σου κόβει την ανάσα.
