Een slanke toren boven de vissershaven, aan de overkant van het water, die bijna iedereen voor een klokkentoren aanziet. Dat is hij niet: hij werd in 1772 gebouwd als vuurtoren, een van de eerste van het westelijke Middellandse Zeegebied, en meer dan een eeuw lang was zijn vlam het laatste wat zeelieden zagen als ze uitvoeren en het eerste wat ze herkenden als ze terugkwamen. Toen hij overbodig werd, sloopten ze hem niet: ze haalden het licht weg en zetten er een klok met vier wijzerplaten in. De vuurtoren ging de uren van de wijk aangeven.
Een vuurtoren van vóór de elektriciteit
Stel je de ingang van een haven voor zonder één elektrisch licht langs de hele kust. Schepen die 's nachts aankwamen, zochten op de tast naar de havenmond, en vastlopen op de havendam was een reëel en vaak voorkomend gevaar. De toren werd precies daarvoor gebouwd, met een lantaarn die eerst op olie brandde en later op andere brandstoffen.
De bouw, in 1772, valt samen met de grote Bourbonse herinrichting van de kustlijn van Barcelona, dezelfde operatie die een paar jaar eerder de Barceloneta had doen ontstaan. Dit hele stuk stad – wijk, kerk, kades en vuurtoren – is een militair project in de geest van de Verlichting, uitgevoerd in een paar decennia.
Begin 20e eeuw werd op de berg Montjuïc een nieuwe en veel krachtigere vuurtoren gebouwd, met een groter bereik en een betere ligging. Deze bleef zonder functie achter. In plaats van hem te slopen, kreeg hij een klok met vier wijzerplaten, één aan elke kant, en bleef hij de wijk op een andere manier dienen.
De vissershaven
Aan de voet van de toren ligt de Moll dels Pescadors, en die is nog in bedrijf: daarvandaan vaart de kleine vloot uit die Barcelona nog over heeft, een paar dozijn boten tegenover de honderden van een eeuw geleden. Het is het laatste wat er rest van de activiteit waaruit de hele wijk is ontstaan.
Als ze terugkomen, laat in de middag, worden de kisten gelost en wordt de vis vrijwel naast de boot geveild. Het is geen voorstelling die voor iemand wordt opgevoerd: het is een visafslag in bedrijf, en er van buitenaf naar kijken is een van de echtste dingen die je aan de kustlijn kunt doen.
De toren zelf is niet te bezoeken: hij staat in een havengebied met beperkte toegang. Je ziet hem heel goed vanaf de wandelroute over de Moll de la Barceloneta, vanaf de Port Vell en vanaf het terras van het Palau de Mar, waarschijnlijk de beste plek om hem met de wijk erachter te fotograferen.
Niet te missen
Een vuurtoren uit 1772
Een van de eerste van het westelijke Middellandse Zeegebied, met een olielantaarn. Hij leidde schepen zonder één elektrisch licht in de omgeving.
Vier wijzerplaten in plaats van een vlam
Toen Montjuïc hem zijn werk afnam, kreeg hij een klok. Ze sloopten hem niet.
De vloot die over is
Een paar dozijn boten varen nog uit van de kade ernaast. Een eeuw geleden waren het er honderden.
De veiling naast de boot
Laat in de middag, als ze terugkomen. Een echte visafslag, geen voorstelling.
Hoe het past in je bezoek aan Barcelona
Het is een stop om te kijken, niet om naar binnen te gaan, en hij past in de wandeling die langs het water van de Port Vell naar het strand loopt. Je ziet hem vanaf verschillende punten van de route en het loont om hem te herkennen, want anders gaat hij door voor de zoveelste toren.
De wandeling over de Moll de la Barceloneta, met de toren en de boten aan de ene kant en de daken van de wijk aan de andere, is een van de aangenaamste van de stad en een van de rustigste: bijna iedereen loopt over de boulevard langs het strand, aan de andere kant van het huizenblok.
Als deze laag maritieme geschiedenis je interesseert, maak haar dan af in de Drassanes Reials, naast het Mirador de Colom: de gotische scheepswerven uit de 13e eeuw waar de galeien werden gebouwd, met binnen een replica op ware grootte van de koninklijke galei van Lepanto.
Veelgestelde vragen
Zijn er nog vissers op die kade?
Ja, hoewel steeds minder. Aan de voet van die toren ligt de kade van de vissers, en vandaar vaart nog altijd de kleine vloot uit die Barcelona nog heeft. Als ze terugkomen, bij het vallen van de avond, lossen ze de kisten en wordt de verse vis bijna aan de voet van de boot geveild, zoals het altijd is gedaan. Het is mooi om te bedenken dat er in zo'n grote en zo toeristische stad nog een paar mannen en vrouwen zijn die hun brood verdienen door vissen op te halen uit dezelfde zee die je voor je hebt.
