Puerto Banús
Witgekalkte huisjes met bougainville die langs de muren omlaag valt, smalle straatjes en pal ernaast een luxe jachthaven. Alles opgetrokken op wat tot 1970 strand en rietveld was, in iets meer dan een halve eeuw.

In 1970 stonden hier alleen rietvelden. Een Catalaanse bouwondernemer, een ontwerper uit Beverly Hills en een opening met Grace van Monaco en tweeëntwintig kilo kaviaar.
🎧 In de route Puerto Banús en de luxe van de jachthavenPuerto Banús bezoek je meestal om naar jachten en etalages te kijken, en daarmee mis je het interessantste: het is een van de invloedrijkste experimenten in toeristische stedenbouw van het Europa van de 20e eeuw. Een volkomen nep Andalusisch dorp, in 1970 uit het niets gebouwd, dat op het eerste gezicht niet meer van een echt dorp te onderscheiden is.
Het werd gebouwd door José Banús Masdeu, een Catalaanse bouwondernemer die schatrijk was geworden met het bouwen van hele wijken arbeiderswoningen in het Madrid van na de oorlog: blok na blok, massabouw en krappe marges.
Met dat fortuin trok hij naar het zuiden om precies het tegenovergestelde te bouwen. De haven draagt zijn volledige naam — Puerto José Banús — en is een schoolvoorbeeld van hoe het kapitaal uit de Spaanse woningbouw van de jaren vijftig en zestig opnieuw in het toerisme werd gestoken.
Ook het moment is geen toeval. Eind jaren zestig kwam de Costa del Sol in een stroomversnelling en liep ze vol met hoogbouw, volgens het model van massaal zon-en-strandtoerisme dat zich langs de hele Spaanse Middellandse Zeekust opdrong.
Banús zette in op iets anders: een product voor het hogere segment, met een jachthaven, luxewinkels en een uitstraling die niet leek op wat er tweehonderd meter verderop gebeurde.
Witgekalkte huisjes met bougainville die langs de muren omlaag valt, smalle straatjes en pal ernaast een luxe jachthaven. Alles opgetrokken op wat tot 1970 strand en rietveld was, in iets meer dan een halve eeuw.
Van de duizend ligplaatsen van de haven liggen er maar een paar hier. De jachten liggen met de achtersteven naar de kade, met het achterdek open als een salon: je betaalt niet voor meters water, je betaalt voor de blikken.
Download de app en ontdek Marbella offline, wanneer je wilt. Loop de wandelroute Puerto Banús en de luxe van de jachthaven met een lokale gids in je oor.
Meer over Viavoy →Verantwoordelijk voor de uitstraling was Noldi Schreck, een ontwerper die eerder in Beverly Hills had gewerkt, tussen filmdecors en villa's van sterren. Die achtergrond verklaart dat heel vreemde midden tussen echt en in scène gezet dat je nog altijd voelt als je er rondloopt.
Hij besloot een oud Andalusisch dorp na te bootsen zoals het er altijd had gestaan: lage witgekalkte huizen, smalle straatjes, bougainville, kleine pleintjes. Aan een kust die volliep met appartementstorens was dat tegen de stroom in.
En het werkte zo goed dat het een model werd. Een groot deel van de toeristische stedenbouw voor het hogere segment aan de latere Middellandse Zee — jachthavens met een nepdorp eromheen — volgt deze formule, en de aantoonbare oorsprong ligt hier.
Het loont om er met die sleutel naar te kijken: het is geen dorp met een haven, het is een haven vermomd als dorp, en elk element — de hoogte van de huizen, de breedte van de straten, de verhouding met het water — is berekend om die indruk te wekken.
De opening, in mei 1970, was er een die geschiedenis schrijft: de Aga Khan kwam, en Roman Polanski, en prins Reinier en prinses Grace van Monaco, en driehonderd obers serveerden tweeëntwintig kilo kaviaar aan zeventienhonderd gasten. Om te zingen huurden ze een toen nog vrijwel onbekende Julio Iglesias in.
Wat daarna kwam, bezegelde het model. Marbella was jarenlang de zomerhoofdstad van de Saoedische koninklijke familie: koning Fahd liet hier vlakbij een enorm paleis bouwen, met een eigen moskee, en kwam met een reusachtig gevolg naar beneden. Dat veranderde de lokale economie decennialang.
En op de rotonde bij de ingang staat La Victoria, de bronzen kolos van meer dan twintig meter die de inwoners van Marbella “het beeld van de Rus” noemen. Het werd in 1994 gepresenteerd als een geschenk van de burgemeester van Moskou en belandde bij de rechter, met diefstal van documenten en twijfels of het geplaatste beeld wel het gekochte was.
Die episode hoort bij een andere periode: die van Jesús Gil als burgemeester, die in 2006 uitmondde in de Operación Malaya, een van de grootste corruptiezaken rond stedenbouw in Spanje, zo ernstig dat de regering de gemeenteraad van Marbella ontbond.
Het is van de Georgiër Zurab Tsereteli, de maker van de Peter de Grote van bijna honderd meter in Moskou die de halve stad verafschuwt. De inwoners van Marbella kijken ernaar met een mengeling van spot en genegenheid: het is buitensporig, en juist daarom past het hier.
Het werd in mei 1970 geopend. Tot dan toe was hier alleen strand en rietveld: alles wat je nu ziet — het witte dorp, de jachthaven, de winkelstraten — werd in iets meer dan een halve eeuw opgetrokken, in de spanne van één mensenleven.
Een Catalaanse bouwondernemer die schatrijk was geworden met het bouwen van hele wijken arbeiderswoningen in het Madrid van na de oorlog, en die met dat fortuin naar het zuiden trok om precies het tegenovergestelde te bouwen: een luxe jachthaven. De volledige naam van de plek is Puerto José Banús.
Omdat het zo is ontworpen. De doorslaggevende beslissing van het project was een oud Andalusisch dorp na te bootsen zoals het er altijd had gestaan — lage witgekalkte huizen, smalle straatjes, bougainville — met een luxe jachthaven ervoor, in plaats van hoge flatgebouwen neer te zetten zoals langs de hele kust gebeurde.
Noldi Schreck, een ontwerper die eerder in Beverly Hills had gewerkt, tussen filmdecors en villa's van Hollywoodsterren. Vandaar dat heel vreemde midden tussen echt en in scène gezet dat je nog altijd voelt als je er rondloopt, en dat het geheel tot model heeft gemaakt voor de halve Middellandse Zeekust.
Een societygebeurtenis van de eerste orde: de Aga Khan was erbij, en Roman Polanski, en prins Reinier en prinses Grace van Monaco, en driehonderd obers serveerden tweeëntwintig kilo kaviaar aan zeventienhonderd gasten. Om te zingen werd een Julio Iglesias ingehuurd die toen nog vrijwel onbekend was.
Het heet La Victoria, is van de Georgische beeldhouwer Zurab Tsereteli en werd in 1994 geplaatst, gepresenteerd als een geschenk van de burgemeester van Moskou. De werkelijkheid was troebeler: het kostte overheidsgeld en twee percelen grond, belandde bij de rechter, inclusief diefstal van documenten, en er werd zelfs getwijfeld of het geplaatste beeld wel het gekochte was.
Download Viavoy en wandel offline door Marbella, wanneer je wilt.

Lees verder



