Πίσω από μια μακριά και λιτή πρόσοψη στη συνοικία του Κάρμεν υπάρχουν δύο σιωπηλά περιστύλια, ένα γοτθικό και ένα αναγεννησιακό, με νεραντζιές, ένα πηγάδι και πέτρινα τόξα. Είναι η παλιά μονή του Κάρμεν, σήμερα κέντρο σύγχρονης τέχνης, και η είσοδος είναι ελεύθερη. Σχεδόν κανείς από όσους περνούν από τον δρόμο δεν ξέρει τι υπάρχει μέσα, και είναι μάλλον το πιο ευχάριστο σημείο της παλιάς πόλης της Βαλένθια για να μην κάνεις τίποτα για μισή ώρα.
Από τη μονή στον στρατώνα και πίσω
Η μονή των Καρμηλιτών ιδρύθηκε τον 13ο αιώνα, λίγο μετά την κατάκτηση, και μεγάλωνε για αιώνες ώσπου κατέλαβε όλο αυτό το οικοδομικό τετράγωνο. Από εκείνη τη συσσώρευση έχουν μείνει δύο πολύ διαφορετικά περιστύλια: το γοτθικό, του 14ου αιώνα, με οξυκόρυφα τόξα και σκαλιστά κιονόκρανα, και το αναγεννησιακό, του 16ου αιώνα, με πιο γαλήνιες αναλογίες.
Το 1836, η εκποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας του Μεντιθάμπαλ έδιωξε τους μοναχούς: το κράτος, φορτωμένο χρέη, κατάσχεσε μεγάλο μέρος των περιουσιών της Εκκλησίας για να τις πουλήσει. Εκείνη η επιχείρηση άδειασε απότομα μονές σε όλη την Ισπανία και εξηγεί γιατί τόσα θρησκευτικά κτίρια κατέληξαν να γίνουν μουσεία, στρατώνες ή κατοικίες.
Αυτό εδώ πέρασε σχεδόν από όλα. Υπήρξε Ακαδημία Καλών Τεχνών του Σαν Κάρλος, υπήρξε η πρώτη έδρα του Μουσείου Καλών Τεχνών της Βαλένθια και έφτασε να χρησιμοποιηθεί ως στρατώνας. Μόνο στα τέλη του 20ού αιώνα αποκαταστάθηκε ως πολιτιστικός χώρος και από το 2016 λειτουργεί ως Σέντρε δελ Κάρμε Κουλτούρα Κοντεμποράνια.
Τι υπάρχει σήμερα μέσα
Το πρόγραμμα είναι σύγχρονη τέχνη, εγκαταστάσεις, σχέδιο και νέα δημιουργία, με αρκετές ταυτόχρονες εκθέσεις και συχνή εναλλαγή. Είναι δημόσιο κέντρο με δωρεάν πρόσβαση, οπότε μπορείς να μπεις χωρίς να ξέρεις τι έχει και να βγεις σε δέκα λεπτά αν δεν σε ενδιαφέρει.
Όμως ακόμα κι αν αγνοήσεις εντελώς όσα εκτίθενται, τα δύο περιστύλια δικαιολογούν την επίσκεψη. Το γοτθικό είναι μικρό και πολύ μαζεμένο· το αναγεννησιακό, πιο ευρύχωρο, έχει νεραντζιές και παγκάκια, και είναι από εκείνα τα μέρη όπου η θερμοκρασία πέφτει τρεις βαθμούς μόλις μπεις. Σε μια πόλη όπως η Βαλένθια, τον Ιούλιο, αυτό δεν είναι λίγο.
Διατηρεί επιπλέον την εκκλησία της μονής και μερικά παρεκκλήσια με υπολείμματα τοιχογραφιών, που χρησιμοποιούνται περιστασιακά ως εκθεσιακοί χώροι. Ο συνδυασμός σύγχρονης εγκατάστασης και γοτθικού τοίχου λειτουργεί εκπληκτικά καλά.
Μη χάσεις
Δύο περιστύλια και καμία ουρά
Ένα γοτθικό του 14ου αιώνα και ένα αναγεννησιακό του 16ου αιώνα, με νεραντζιές, πηγάδι και δωρεάν είσοδο.
Η εκποίηση του 1836
Έδιωξε τους μοναχούς και έκανε τη μονή ακαδημία, μουσείο, ακόμα και στρατώνα.
Τρεις βαθμοί λιγότεροι
Τον Ιούλιο, το αναγεννησιακό περιστύλιο είναι από τα λίγα δροσερά μέρη της παλιάς πόλης.
Τέχνη του δρόμου γύρω γύρω
Το Κάρμεν συγκεντρώνει μία από τις μεγαλύτερες πυκνότητες τοιχογραφιών στην Ισπανία. Είναι στον δρόμο και είναι δωρεάν.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Βαλένθια
Βρίσκεται στην καρδιά της συνοικίας του Κάρμεν, πέντε λεπτά από το IVAM και δέκα από τους Πύργους του Σεράνος και τους Πύργους του Κουάρτ. Είναι η κεντρική στάση της διαδρομής στη συνοικία.
Το Κάρμεν είναι η παλαιότερη συνοικία της Βαλένθια και επίσης η πιο ζωγραφισμένη: οι δρόμοι της συγκεντρώνουν μία από τις μεγαλύτερες πυκνότητες τέχνης του δρόμου στην Ισπανία, με τοίχους των Blu, Escif και Julieta XLF, μεταξύ άλλων. Το να περπατήσεις από τον έναν πύργο στον άλλο μέσα από τη συνοικία είναι ο καλύτερος τρόπος να τη δεις.
Και μια σημείωση για τον ρυθμό: το Κάρμεν έχει δύο ζωές. Τη μέρα είναι ήσυχο, με εργαστήρια, βιβλιοπωλεία και μικρά τραπεζάκια έξω· τη νύχτα συγκεντρώνει μεγάλο μέρος της νυχτερινής ζωής του κέντρου και αλλάζει εντελώς ατμόσφαιρα. Και οι δύο εκδοχές αξίζουν την επίσκεψη, αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Συχνές ερωτήσεις
Τι ήταν εκείνες οι απαλλοτριώσεις που έδιωξαν τους μοναχούς;
Ήταν ένα από τα μεγάλα ταρακουνήματα του 19ου αιώνα. Γύρω στο 1836 ένας υπουργός ονόματι Μεντιθάμπαλ αποφάσισε ότι το κράτος, φορτωμένο χρέη, θα κρατούσε μεγάλο μέρος της περιουσίας της Εκκλησίας για να την πουλήσει και να βγάλει χρήματα. Μονομιάς, εκατοντάδες μοναστήρια σαν αυτό άδειασαν: οι μοναχοί αναγκάστηκαν να φύγουν και τα κτίρια πέρασαν σε άλλα χέρια. Χάρη σε αυτό, παραδόξως, αυτό το περιστύλιο έπαψε να είναι κλειστό και κατέληξε να είναι όλων. Κάποιες φορές η ιστορία κάνει τέτοιες στροφές.
