Υπάρχουν δρόμοι που συνοψίζουν μια ολόκληρη γειτονιά, και η Αργουμόσα είναι ο δρόμος του Λαβαπιές. Ένα φαρδύ πεζοδρόμιο, τεράστια πλατάνια που φτιάχνουν πράσινη στέγη τον Αύγουστο, τραπεζάκια απλωμένα από άκρη σε άκρη και, απέναντι, ο τοίχος του παλιού Γενικού Νοσοκομείου, σήμερα Μουσείο Ρέινα Σοφία. Οι κάτοικοι της γειτονιάς τον λένε με αγάπη «το Άβε Μαρία», από τον διπλανό δρόμο με τον οποίο σχηματίζει ένα ενιαίο οικοσύστημα από βερμούτ και κουβέντα. Είναι ένα από εκείνα τα μέρη όπου η Μαδρίτη κάθεται να χάσει το απόγευμα χωρίς καμία τύψη.
Ένας δρόμος με όνομα χειρουργού
Ο δρόμος οφείλει το όνομά του στον Ντιέγο δε Αργουμόσα, χειρουργό του 19ου αιώνα που είναι γνωστός ως «ο πατέρας της ισπανικής χειρουργικής». Ήταν πρωτοπόρος του χειρουργείου σε μια εποχή που μια επέμβαση έμοιαζε αρκετά με σφαγείο, και εκσυγχρόνισε από την αρχή ως το τέλος τη διδασκαλία της ιατρικής στην Ισπανία. Η θέση δεν είναι τυχαία: ο δρόμος είναι κολλητά στο παλιό Γενικό Νοσοκομείο της Μαδρίτης, όπου εκείνος άσκησε την ιατρική και δίδαξε.
Εκείνο το νοσοκομείο, που το προώθησε ο Κάρολος Γ΄ τον 18ο αιώνα και το ολοκλήρωσε ο αρχιτέκτονας Φραντσέσκο Σαμπατίνι, έφτασε να γίνει ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης, παρόλο που χτίστηκε μόνο ένα μέρος του αρχικού σχεδίου, πολύ πιο κολοσσιαίου. Λειτούργησε ως νοσοκομείο ως τη δεκαετία του εξήντα του 20ού αιώνα. Σκέψου το για μια στιγμή όσο πίνεις το βερμούτ σου: εκεί όπου σήμερα κρέμεται η «Γκουέρνικα» υπήρχαν κρεβάτια, χειρουργεία και άρρωστοι για σχεδόν δύο αιώνες.
Ο υπόλοιπος δρόμος είναι Λαβαπιές σε καθαρή μορφή: πολυκατοικίες από τα τέλη του 19ου και αρχές του 20ού αιώνα, μπαλκόνια με φυτά, μικρά μαγαζιά και ένα ανακάτεμα ανθρώπων που δεν μοιάζει με κανένα άλλο στις γειτονιές του κέντρου. Η Αργουμόσα έχει φήμη μποέμικη εδώ και δεκαετίες· από εδώ έχουν περάσει ποιητές, απένταροι ζωγράφοι και αιώνιοι φοιτητές που πλήρωναν τις μπίρες με στίχους.
Τι να κάνεις στην Αργουμόσα
Το σχέδιο είναι απλό και δεν σηκώνει βελτιώσεις: να καθίσεις. Ο δρόμος συγκεντρώνει μία από τις μεγαλύτερες πυκνότητες τραπεζιών έξω στο κέντρο της Μαδρίτης, με τιμές γειτονιάς —μια κάνια (μικρή μπίρα βαρελιού) με τάπα κάτω από τα 4 €, ένα βερμούτ βαρελιού από 2,50 ως 4 €— και μια σκιά που το καλοκαίρι αξίζει όσο ζυγίζει σε χρυσό. Η κορυφαία στιγμή είναι το απεριτίφ της Κυριακής και τα ανοιξιάτικα απογεύματα, όταν δεν μένει ούτε μία ελεύθερη καρέκλα.
Τα πλατάνια είναι μέρος της υπόθεσης. Είναι τεράστια, στοιχισμένα και στις δύο πλευρές, και δημιουργούν ένα μικροκλίμα που ρίχνει τη θερμοκρασία αρκετούς βαθμούς τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, όταν η Μαδρίτη ξεπερνά εύκολα τους 35 ºC. Είναι ένας από τους λίγους δρόμους του κέντρου όπου μπορείς να κάθεσαι έξω στις τέσσερις το απόγευμα μέσα στο κατακαλόκαιρο.
Αν έρθεις για φαγητό, η προσφορά πηγαίνει από το παραδοσιακό μαδριλένικο μπαρ του παλιού καιρού ως τη διεθνή κουζίνα που χαρακτηρίζει το Λαβαπιές: σενεγαλέζικη, μπαγκλαντεσιανή, εκουαδοριανή, μαροκινή. Τρως πολύ καλά με 12-18 € το άτομο, αρκετά λιγότερα από όσα θα κόστιζαν τα ίδια δέκα λεπτά από εδώ, στο τουριστικό κέντρο.
Μη χάσεις
Τα πλατάνια
Η πράσινη στέγη που σου σώζει τη ζωή τον Αύγουστο και που κάνει αυτόν τον δρόμο το καλύτερο φυσικό στέκι για τραπεζάκια έξω στο κέντρο.
Ο τοίχος του Ρέινα Σοφία
Απέναντι έχεις το παλιό Γενικό Νοσοκομείο, ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης στην εποχή του, σήμερα μουσείο της τέχνης του 20ού αιώνα.
Το βερμούτ της Κυριακής
Το μεσημεριανό απεριτίφ είναι ο τοπικός θεσμός: έλα πριν από τη μία αν θέλεις τραπέζι.
Η κουζίνα του κόσμου
Σενεγαλέζικη, μπαγκλαντεσιανή, εκουαδοριανή: το φαγητό εδώ κοστίζει τα μισά από όσο δέκα λεπτά πιο πέρα, στο τουριστικό κέντρο.
Πώς ταιριάζει στη βόλτα σου στο Λαβαπιές
Η Αργουμόσα βρίσκεται στον φυσικό άξονα ενός περιπάτου στη γειτονιά. Κατεβαίνοντας από το Σινέ Ντορέ —το μοντερνιστικό κόσμημα της Ισπανικής Ταινιοθήκης, στη βόρεια πύλη του Λαβαπιές— φτάνεις σε τρία λεπτά· συνεχίζοντας προς τα δυτικά φτάνεις στην Πλατεία του Λαβαπιές, την καρδιά της γειτονιάς, και από εκεί όλα κατηφορίζουν προς την Αγορά του Σαν Φερνάντο και προς τη Λα Ταμπακαλέρα. Είναι ένας κατηφορικός περίπατος είκοσι λεπτών που μπορεί να απλωθεί σε ένα ολόκληρο απόγευμα.
Μια συμβουλή για το ωράριο: ο δρόμος ζωντανεύει από τις 12:30 για το απεριτίφ και από τις 20:00 για τη νύχτα. Ανάμεσα στις πέντε και τις επτά το απόγευμα είναι ήσυχος, και για κάποιους τότε είναι η καλύτερη ώρα του. Και αν πας Σαββατοκύριακο με παρέα, μην υπολογίζεις ότι θα βρεις τραπέζι: εδώ ή φτάνεις νωρίς ή περιμένεις όρθιος.
Η διαδρομή «Lavapiés: η πολυπολιτισμική Μαδρίτη» του Viavoy περνά από αυτόν τον δρόμο και από όλη τη γειτονιά με την αφήγηση μιας ντόπιας ξεναγού, με τις ιστορίες των κοράλας (πολυκατοικίες με κοινή εσωτερική αυλή), των εργατριών του καπνεργοστασίου και των ογδόντα εθνικοτήτων που συζούν σε λίγα οικοδομικά τετράγωνα. Την έχεις κατεβασμένη στο κινητό και την κάνεις με τον δικό σου ρυθμό, σταματώντας σε όποιο τραπεζάκι σου αρέσει.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος ήταν αυτός ο Αργουμόσα που δίνει το όνομά του στον δρόμο;
Ο Διέγο δε Αργουμόσα, ένας χειρουργός του 19ου αιώνα που τον αποκαλούν «ο πατέρας της ισπανικής χειρουργικής». Ήταν πρωτοπόρος του χειρουργείου σε μια εποχή που μια επέμβαση ήταν σχεδόν σφαγή, και εκσυγχρόνισε από την αρχή ως το τέλος τη διδασκαλία της ιατρικής. Είναι απολύτως λογικό να του δώσουν αυτόν τον δρόμο, γιατί βρίσκεται κολλητά στο παλιό Γενικό Νοσοκομείο. Έτσι, ενώ πίνεις το βερμούτ σου στη σκιά, πατάς στον δρόμο ενός γιατρού που έσωσε πάρα πολλές ζωές εδώ δίπλα.
Κι εκείνο το τεράστιο κτίριο του Ρέινα Σοφία τι ήταν;
Το Γενικό Νοσοκομείο της Μαδρίτης, ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης στην εποχή του. Το προώθησε ο Κάρολος Γ΄ τον 18ο αιώνα και το ολοκλήρωσε ο αρχιτέκτονας Σαμπατίνι, αλλά πρόσεξε: το αρχικό σχέδιο ήταν πολύ πιο κολοσσιαίο και χτίστηκε μόνο ένα μέρος από όσα είχαν ονειρευτεί. Λειτούργησε ως νοσοκομείο μέχρι τη δεκαετία του εξήντα του περασμένου αιώνα. Σκέψου το για μια στιγμή: εκεί όπου σήμερα κρέμεται η «Γκουέρνικα» υπήρχαν κρεβάτια, χειρουργεία και άρρωστοι για σχεδόν δύο αιώνες.
