Madrid · Τι να δεις

Κτίριο Καρριόν

Edificio Carrión

Είναι η εικόνα της Μαδρίτης σε όλο τον κόσμο: μια γωνία κοφτερή σαν πλώρη πλοίου, λευκή και καμπύλη, με στέμμα μια κόκκινη επιγραφή νέον που την αναγνωρίζεις ακόμη κι αν δεν έχεις έρθει ποτέ εδώ. Το Κτίριο Καρριόν —που όλοι το λένε «της Schweppes»— ολοκληρώθηκε το 1933 και ήταν μία από τις πιο πρωτοποριακές κατασκευές της εποχής του: είχε κινηματογράφο, κατοικίες, γραφεία, ξενοδοχείο και ένα από τα πρώτα συστήματα κεντρικού κλιματισμού της Ισπανίας. Μια κάθετη πόλη φυτεμένη στην καρδιά της Γκραν Βία.

Ένα ορθολογιστικό πλοίο στη Γκραν Βία

Το σχέδιο βγήκε από έναν διαγωνισμό που προκηρύχθηκε το 1931 και τον κέρδισαν δύο νέοι αρχιτέκτονες, ο Λουίς Μαρτίνεθ-Φεδούτσι και ο Βιθέντε Εθέδ, που επικράτησαν απέναντι σε πολύ πιο κλασικές και συντηρητικές προτάσεις. Το έχτισαν σε μόλις δύο χρόνια, σε πλήρη ορθολογισμό, με εκείνη τη σιλουέτα πλοίου έτοιμου να σαλπάρει και έναν κάθετο πύργο που σπάει τη γραμμή της λεωφόρου. Για τη Μαδρίτη της εποχής ήταν το πιο θρασύ πράγμα που είχε τολμήσει να χτίσει κανείς.

Το κτίριο λέγεται Καρριόν από τον επιχειρηματία που το πλήρωσε, αλλά η πόλη το ξαναβάφτισε από την επιγραφή του. Η φωτεινή επιγραφή της Schweppes είναι αναμμένη από το 1972 και έχει γίνει ένα σχεδόν ιερό αγαθό: εμφανίζεται σε χιλιάδες ταινίες, διαφημίσεις και φωτογραφίες. Όταν η εταιρεία σκέφτηκε να την κατεβάσει, έγινε σχεδόν εξέγερση των πολιτών· σήμερα αποτελεί μέρος του προστατευόμενου τοπίου και κανείς δεν μπορεί να την αφαιρέσει. Όταν χρειάστηκε να ανανεωθεί, το έκαναν κομμάτι κομμάτι για να μη φανεί η αλλαγή.

Μέσα βρισκόταν το Σινέ Καπιτόλ, που εγκαινιάστηκε κι αυτό το 1933 με μια τεράστια αίθουσα με κεκλιμένα καθίσματα και την τελευταία λέξη της τεχνολογίας ήχου της εποχής. Για δεκαετίες, το να κάνεις πρεμιέρα εδώ ήταν το όνειρο κάθε Ισπανού παραγωγού, και το να δεις μια ταινία στο Καπιτόλ ήταν κοινωνικό γεγονός για το οποίο έβαζες τα καλά σου.

Τι να κοιτάξεις όταν περνάς από μπροστά

Το ακριβές σημείο από το οποίο πρέπει να το δεις είναι το πεζοδρόμιο της Πλάθα δελ Καγιάο που κοιτάζει προς τα ανατολικά: από εκεί η πλώρη διαγράφεται πάνω στη λεωφόρο και ο πύργος με τη φωτεινή επιγραφή μπαίνει στη σειρά. Είναι, με διαφορά, η πιο επαναλαμβανόμενη φωτογραφία της Μαδρίτης, και πετυχαίνει το ίδιο καλά το μεσημέρι όσο και τη νύχτα με το νέον αναμμένο.

Πρόσεξε τις λεπτομέρειες που σχεδόν κανείς δεν κοιτάζει: τη συνεχή καμπύλη των ενιαίων μπαλκονιών, την κλιμακωτή απόληξη του πύργου, τη μαρκίζα του κινηματογράφου και τον τρόπο που το κτίριο λύνει τη λοξότμητη γωνία χωρίς ούτε μία σκληρή ακμή. Είναι αρχιτεκτονική σχολικού εγχειριδίου, κι ας περνούν σχεδόν όλοι από δίπλα κοιτάζοντας την επιγραφή.

Και αν έχεις δει ισπανικό σινεμά των τελευταίων ενενήντα χρόνων, αυτό το κτίριο εμφανίζεται σε αυτό. Η ταινία που το έκανε αθάνατο είναι το «El día de la bestia» (Η μέρα του κτήνους) του Άλεξ δε λα Ιγκλέσια: στο φινάλε, οι πρωταγωνιστές καταλήγουν κρεμασμένοι από την ίδια την επιγραφή της Schweppes πάνω από το κενό της Γκραν Βία. Κοίταξέ το από κάτω και φαντάσου τον εαυτό σου εκεί.

Μη χάσεις

Η επιγραφή της Schweppes

Αναμμένη από το 1972 και προστατευμένη από τη λαϊκή αγάπη: πια κανείς δεν μπορεί να την κατεβάσει.

Η ορθολογιστική πλώρη

Η πιο διάσημη καμπύλη γωνία της Ισπανίας, έργο δύο νέων αρχιτεκτόνων που κέρδισαν τον διαγωνισμό το 1931.

Το Σινέ Καπιτόλ

Θρυλική αίθουσα πρεμιέρων από το 1933, με την καλύτερη τεχνολογία ήχου της εποχής της.

«El día de la bestia»

Το φινάλε της ταινίας του Άλεξ δε λα Ιγκλέσια έκανε αυτή την ταράτσα σύμβολο του ισπανικού σινεμά.

Πώς ταιριάζει στη βόλτα σου στη Γκραν Βία

Το Καρριόν βρίσκεται στο ακριβές μέσο της Γκραν Βία, ακριβώς στην Πλάθα δελ Καγιάο. Προς τα ανατολικά, η λεωφόρος κατεβαίνει ως το Κτίριο Τελεφόνικα και τελειώνει στο Θίρκουλο δε Μπέγιας Άρτες και στην Πλατεία της Θιμπέλες· προς τα δυτικά, ανεβαίνει ως την Πλάθα δε Εσπάνια και καταλήγει, πέντε λεπτά πιο πέρα, στον Ναό του Ντεμπόντ, όπου αξίζει να τελειώσεις το απόγευμα.

Ένα κόλπο για να το δεις από ψηλά: ο ένατος όροφος του El Corte Inglés στο Καγιάο έχει μια γαστρονομική ταράτσα με δωρεάν θέα πάνω από τις στέγες και πάνω στο ίδιο το Καρριόν. Πληρώνεις μόνο αν καταναλώσεις, και δεν χρειάζεται καν για να ρίξεις μια ματιά. Η άλλη επιλογή, πιο ψηλή και με μπαρ, είναι η ταράτσα του Θίρκουλο δε Μπέγιας Άρτες με περίπου 6 €.

Η πεζή διαδρομή «Gran Vía και το μοντέρνο Μαδρίτη» του Viavoy διατρέχει όλη τη λεωφόρο με μια ντόπια ξεναγό να σου αφηγείται την ιστορία κάθε κτιρίου, μαζί και εκείνη της επιγραφής που η Μαδρίτη αγαπά περισσότερο από πολλά μνημεία. Την έχεις στο κινητό και την κάνεις όποτε θέλεις.

Συχνές ερωτήσεις

Ποιος αποφάσισε να έχει αυτό το σχήμα πλοίου;

Βγήκε από έναν διαγωνισμό, και τι επιτυχία ήταν. Τον κέρδισαν το 1931 δύο νέοι αρχιτέκτονες, ο Φεδούτσι και ο Εθέδ, ξεπερνώντας σχέδια πολύ πιο κλασικά και συντηρητικά, και τα έχτισαν όλα μέσα σε μόλις δύο χρόνια. Για τη Μαδρίτη της εποχής ήταν το πιο ρηξικέλευθο πράγμα που είχε τολμήσει να χτίσει ποτέ κανείς. Η πόλη δεν ήταν έτοιμη για κάτι τόσο θρασύ.

Σε ποια ταινία εμφανίζεται αυτό το κτίριο;

Σε πάρα πολλές, αλλά υπάρχει μία που το έκανε αθάνατο: «Η μέρα του κτήνους» του Άλεξ δε λα Ιγκλέσια. Στο φινάλε της οι πρωταγωνιστές καταλήγουν κρεμασμένοι από την ίδια την πινακίδα της Schweppes, πάνω από το κενό της Γκραν Βία. Από τότε, για αρκετές γενιές αυτή η ταράτσα είναι καθαρός κινηματογράφος τρόμου και μαύρου χιούμορ. Κοίταξέ το από κάτω και φαντάσου τον εαυτό σου εκεί, να κρέμεσαι στο κενό. Ζαλίζεσαι και μόνο που το σκέφτεσαι.

Ανακάλυψε την πόλη Madrid και άκουσέ την με τον δικό σου ρυθμό

Γύρισέ την με ντόπιους ξεναγούς, με τον δικό σου ρυθμό και χωρίς σύνδεση.

Εφαρμογή Viavoy

Άλλα μέρη στην πόλη Madrid

Κτίριο Τελεφόνικα

Μεγάλη Λίμνη

Κρήνη του Ποσειδώνα

Λα Κάσα Ενθενδίδα

Λα Ταμπακαλέρα

Μανουέλα Μαλασάνια