Στάσου ακριβώς μπροστά του και πρόσεξε το παράξενο, ακανόνιστο σχήμα του, σχεδόν σαν ένα πλοίο σφηνωμένο ανάμεσα σε δύο πλατείες. Το Τεάτρο Ρεάλ έχει δύο όψεις: μία προς την πλατεία της Ισαβέλλας Β΄ και μία άλλη, πολύ πιο επίσημη, προς το Βασιλικό Παλάτι. Χρειάστηκε να προσαρμοστεί σε ένα διαβολεμένο έδαφος, γεμάτο υπόγεια ρυάκια που λίγο έλειψε να το καταστρέψουν. Εγκαινιάστηκε από την Ισαβέλλα Β΄ το 1850, έκλεισε ως ετοιμόρροπο το 1925 και άνοιξε ξανά ως θέατρο όπερας μόλις το 1997· είναι ο πρώτος μουσικός θεσμός της Ισπανίας και μία από τις τεχνικά πιο προηγμένες σκηνές της Ευρώπης.
Ένα θέατρο με δύο αιώνες αναστατώσεων
Οι εργασίες ξεκίνησαν το 1818 και τράβηξαν σε μάκρος επί τρεις δεκαετίες λόγω έλλειψης χρημάτων και αλλαγών στο σχέδιο. Εγκαινιάστηκε επιτέλους στις 19 Νοεμβρίου 1850, και η ημερομηνία δεν ήταν τυχαία: ήταν η ονομαστική γιορτή της βασίλισσας Ισαβέλλας Β΄, η μέρα της Αγίας Ισαβέλλας. Η πρεμιέρα έγινε με κάθε μεγαλοπρέπεια με την «Ευνοούμενη» του Ντονιτσέτι, που τότε σάρωνε σε όλη την Ευρώπη, και όλη η αυλή παρουσιάστηκε για να εγκαινιάσει τις θέσεις της εκείνη τη νύχτα.
Από την αρχή ήταν ο μεγάλος ναός της όπερας στη Μαδρίτη, το μέρος όπου η αυλή και η υψηλή κοινωνία έρχονταν για να δουν και να τους δουν, και από τη σκηνή του έχουν περάσει οι μεγαλύτερες φωνές του κόσμου. Όμως η ιστορία του είναι ταραγμένη: το υπέδαφος αυτής της περιοχής είναι γεμάτο νερό και παλιά ρυάκια, και το κτίριο άρχισε να ραγίζει με τα χρόνια, ώσπου το 1925 το έκλεισαν ως ετοιμόρροπο.
Έμεινε δεκαετίες χωρίς παράσταση όπερας, αλλά όχι άδειο: χρησίμευσε ως αποθήκη, ως αίθουσα συναυλιών και ακόμη και ως χώρος επίσημων εκδηλώσεων. Το κτίριο που σήμερα είναι το μεγάλο θέατρο της πρωτεύουσας πέρασε μεγάλο μέρος του 20ού αιώνα χωρίς να ακουστεί μέσα του ούτε μία όπερα. Όταν επιτέλους αναστήθηκε, το 1997, μετά από μια πανάκριβη και πολύ μακρόχρονη ανακαίνιση, το έκανε με έναν από τους τεχνικά πιο σύνθετους και προηγμένους σκηνικούς μηχανισμούς της Ευρώπης.
Τι βλέπεις στην επίσκεψη
Το Τεάτρο Ρεάλ προσφέρει ξεναγήσεις που περνούν από την κεντρική αίθουσα, το φουαγιέ, τα επίσημα σαλόνια και —αυτό που εντυπωσιάζει περισσότερο— τον σκηνικό χώρο: έναν μηχανισμό από κινητές πλατφόρμες, σοφίτες σκηνής και υπόγειους ορόφους που επιτρέπει να στήνονται και να ξεστήνονται ολόκληρα σκηνικά μέσα σε λίγα λεπτά. Είναι το κομμάτι που εκπλήσσει ακόμη και όποιον δεν ενδιαφέρεται για την όπερα.
Η αίθουσα έχει σχήμα πετάλου, με πέντε επίπεδα θεωρείων και χωρητικότητα κοντά στις 1.700 θέσεις. Από το βασιλικό θεωρείο, που περιλαμβάνεται σε ορισμένες ξεναγήσεις, καταλαβαίνεις αμέσως για ποιον λόγο χτίστηκε αυτό το κτίριο: για να βλέπει η αυλή και να τη βλέπουν.
Οι ξεναγήσεις κοστίζουν γύρω στα 10-16 € ανάλογα με τον τύπο, διαρκούν από 50 λεπτά ως μία ώρα και ένα τέταρτο, και γίνονται σε πρωινό ωράριο, όταν δεν υπάρχουν πρόβες. Και μια επιλογή που πολλοί αγνοούν: τα εισιτήρια της όπερας μπορεί να είναι πολύ φθηνότερα απ' ό,τι φαίνεται —υπάρχουν ψηλές θέσεις και θέσεις με περιορισμένη ορατότητα σε τιμές που ξεκινούν αρκετά κάτω από τα 30 €—, οπότε το να παρακολουθήσεις μια πραγματική παράσταση είναι πιο προσιτό απ' όσο νομίζεις.
Έξω από το κτίριο υπάρχει άλλος ένας κρυμμένος θησαυρός. Κάτω από την πλατεία της Ισαβέλλας Β΄, όταν έσκαβαν για το μετρό και τα πάρκινγκ, εμφανίστηκαν τα υπολείμματα της παλιάς κρήνης και του πλυσταριού των Κάνιος δελ Περάλ, του 17ου αιώνα, όπου οι Μαδριλένες έρχονταν για νερό και για να πλύνουν τα ρούχα. Μέρος αυτών των υπολειμμάτων διατηρείται και είναι ορατό μέσα στον ίδιο τον σταθμό του μετρό Όπερα: μπορείς να κατέβεις, να πάρεις το τρένο και, στον δρόμο, να δεις ένα κομμάτι της Μαδρίτης του Χρυσού Αιώνα σφηνωμένο ανάμεσα στις αποβάθρες.
Μη χάσεις
Ο σκηνικός χώρος
Ένας από τους πιο προηγμένους της Ευρώπης: κινητές πλατφόρμες, σοφίτες σκηνής και υπόγειοι όροφοι για να αλλάζουν τα σκηνικά μέσα σε λίγα λεπτά.
Η αίθουσα σε σχήμα πετάλου
Πέντε επίπεδα θεωρείων και κοντά στις 1.700 θέσεις, με το βασιλικό θεωρείο να δεσπόζει.
Τα Κάνιος δελ Περάλ
Υπολείμματα της κρήνης και του πλυσταριού του 17ου αιώνα που διατηρούνται μέσα στον σταθμό του μετρό Όπερα.
Τα προσιτά εισιτήρια
Ψηλές θέσεις και θέσεις με περιορισμένη ορατότητα για αρκετά λιγότερο από 30 €: το να δεις μια όπερα εδώ είναι πιο προσιτό απ' ό,τι φαίνεται.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Μαδρίτη
Το θέατρο βρίσκεται στο ακριβές κέντρο της μνημειακής Μαδρίτης. Από πίσω ανοίγεται η Πλάθα δε Οριέντε, με τα αγάλματα των Βησιγότθων βασιλιάδων και τον έφιππο Φίλιππο Δ΄· πιο πέρα, το Βασιλικό Παλάτι και ο Καθεδρικός της Αλμουδένα. Από μπροστά, η οδός Αρενάλ σε φέρνει σε δέκα λεπτά στην Πουέρτα δελ Σολ.
Δύο λεπτά προς τα νοτιοδυτικά βρίσκεται η Πλάθα δε Ραμάλες, μια διακριτική πλατειούλα όπου υπήρχε η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, στην οποία θάφτηκε ο Βελάθκεθ το 1660 και της οποίας ο τάφος δεν έχει βρεθεί ποτέ με βεβαιότητα. Είναι πολύ πιθανό τα λείψανα του ζωγράφου να βρίσκονται ακόμη κάτω από το λιθόστρωτο. Και άλλα δύο λεπτά πιο πέρα, η Μονή των Ντεσκάλθας Ρεάλες, η πιο υποτιμημένη επίσκεψη του κέντρου.
Η διαδρομή «Ιστορικό και Βασιλικό Μαδρίτη (οι Αυστρίες)» του Viavoy περιλαμβάνει την επίσκεψη στο εσωτερικό του Τεάτρο Ρεάλ με την αφήγηση μιας ντόπιας ξεναγού, μαζί με τις Ντεσκάλθας, το Βασιλικό Παλάτι και την Αλμουδένα, και τελειώνει στην Πλάθα Μαγιόρ.
Συχνές ερωτήσεις
Με ποιο έργο εγκαινιάστηκε το θέατρο;
Εγκαινιάστηκε στις 19 Νοεμβρίου 1850, και όχι τυχαία: ήταν η ονομαστική γιορτή της βασίλισσας Ισαβέλλας Β΄, η μέρα της Αγίας Ελισάβετ. Έκανε πρεμιέρα με μεγάλη λαμπρότητα με μια ιταλική όπερα, την «Ευνοούμενη» του Ντονιτσέτι, που τότε σάρωνε σε όλη την Ευρώπη. Ολόκληρη η αυλή εμφανίστηκε να εγκαινιάσει τις θέσεις της εκείνη τη νύχτα, με τη μουσική να ηχεί επιτέλους κάτω από αυτούς τους θόλους.
