Είναι το μεγαλύτερο βασιλικό παλάτι της δυτικής Ευρώπης σε επιφάνεια: περισσότερα από τρεις χιλιάδες δωμάτια πίσω από μια λευκή πρόσοψη τόσο μακριά που δεν τη χωράει μία ματιά. Πάνω σε αυτόν τον λόφο υπήρξε πρώτα ένα μουσουλμανικό φρούριο και μετά το Αλκάθαρ των Αψβούργων, όπου έζησαν ο Κάρολος Ε΄ και ο Φίλιππος Β΄. Την παραμονή των Χριστουγέννων του 1734 εκείνο το Αλκάθαρ καιγόταν για μέρες, και ο Φίλιππος Ε΄ αποφάσισε να μην το ξαναχτίσει: ύψωσε στη θέση του ένα παλάτι από πέτρα και μάρμαρο που να μην μπορεί να ξαναπιάσει φωτιά. Αυτό εξηγεί γιατί εδώ βλέπεις τόση πέτρα και τόσο λίγο ξύλο.
Η πυρκαγιά που τα άλλαξε όλα
Στην πυρκαγιά του 1734 χάθηκαν πίνακες, ταπισερί και κοσμήματα, αλλά έγιναν και μικρά θαύματα εκείνη την παραμονή των Χριστουγέννων: για να σώσουν κάποια έργα τα κατέβαζαν βιαστικά και, όπως λένε, τα πετούσαν ακόμη και από τα παράθυρα στον δρόμο. Έτσι γλίτωσαν οι «Μενίνες» του Βελάθκεθ. Ο πιο διάσημος πίνακας της ισπανικής ζωγραφικής κόντεψε να καεί εκείνη τη νύχτα, και σώθηκε παρά τρίχα. Γι' αυτό σήμερα μπορείς να τον θαυμάσεις στο Μουσείο του Πράδο.
Το πρώτο σχέδιο του νέου παλατιού ήταν μια τρέλα φιλοδοξίας. Το χάραξε ο Ιταλός Φιλίπο Γιουβάρα, που ονειρεύτηκε ένα κολοσσιαίο κτίριο, με ατελείωτες αυλές και στοές, τόσο τεράστιο που δεν χωρούσε σε αυτόν τον λόφο. Πέθανε λίγο μετά την έναρξη, και ο μαθητής του Τζοβάνι Μπατίστα Σακέτι χρειάστηκε να περικόψει το σχέδιο σε κάτι πιο λογικό: αυτό που βλέπεις είναι η μειωμένη εκδοχή. Οι εργασίες κράτησαν από το 1738 ως το 1755, και ο Κάρολος Γ΄ ήταν ο πρώτος βασιλιάς που κατοίκησε εδώ.
Σήμερα ο βασιλιάς δεν ζει εδώ: η βασιλική οικογένεια μένει σε ένα πολύ πιο διακριτικό μέρος στα περίχωρα. Το παλάτι χρησιμοποιείται μόνο για τις μεγάλες κρατικές τελετές, τις δεξιώσεις και τις επίσημες ακροάσεις. Αυτό που έχεις μπροστά σου είναι, κατά κάποιον τρόπο, ένα παλάτι επισήμων, μεγαλοπρεπές και σχεδόν άδειο, που ζωντανεύει λίγες μέρες τον χρόνο.
Τι να δεις μέσα
Η διαδρομή της επίσκεψης διασχίζει πάνω από είκοσι αίθουσες. Η πιο λαμπρή ακολουθία ξεκινά από την Κεντρική Σκάλα, συνεχίζει στην Αίθουσα των Αλαβαρδοφόρων και στην Αίθουσα των Κιόνων, και κορυφώνεται στην Αίθουσα του Θρόνου, με την οροφή ζωγραφισμένη σε νωπογραφία από τον Τζαμπατίστα Τιέπολο, μία από τις τελευταίες μεγάλες τοιχογραφίες της ευρωπαϊκής ζωγραφικής. Είναι η στιγμή που όλοι σταματούν.
Μετά έρχονται τα ιδιωτικά διαμερίσματα του Καρόλου Γ΄, η Αίθουσα της Πορσελάνης —ένα ολόκληρο δωμάτιο επενδυμένο με κομμάτια του Βασιλικού Εργοστασίου του Μπουέν Ρετίρο—, η Τραπεζαρία Επισήμων με το τραπέζι της των δεκαπέντε μέτρων και το Βασιλικό Παρεκκλήσι. Και σε ειδικές αίθουσες εκτίθενται δύο μοναδικές συλλογές: η Βασιλική Οπλοθήκη, μία από τις καλύτερες του κόσμου σε τελετουργικές πανοπλίες, και το σύνολο των διακοσμημένων οργάνων Στραντιβάριους, το μόνο κουαρτέτο τέτοιου είδους που σώζεται.
Αν είσαι στριμωγμένος σε χρόνο ή σε προϋπολογισμό, υπάρχει μια εναλλακτική: η μεγάλη Αυλή της Οπλοθήκης και ο ανοιχτός χώρος μπροστά στον Καθεδρικό της Αλμουδένα έχουν ελεύθερη πρόσβαση, όπως και οι Κήποι Σαμπατίνι στη βόρεια πρόσοψη και η Πλάθα δε Οριέντε στην ανατολική. Την πρόσοψη, που είναι αυτό που θυμάται ο περισσότερος κόσμος, την απολαμβάνεις δωρεάν.
Το γενικό εισιτήριο κοστίζει γύρω στα 14 €, με ζώνες δωρεάν εισόδου για πολίτες της ΕΕ την τελευταία ώρα του απογεύματος —με σημαντικές ουρές— και διευρυμένες επισκέψεις το καλοκαίρι. Υπολόγισε μιάμιση καλή ώρα για την πλήρη διαδρομή.
Μη χάσεις
Η Αίθουσα του Θρόνου
Με την οροφή σε νωπογραφία του Τιέπολο: η στιγμή που όλοι σηκώνουν το κεφάλι.
Η Βασιλική Οπλοθήκη
Μία από τις καλύτερες συλλογές τελετουργικών πανοπλιών στον κόσμο, με κομμάτια του Καρόλου Ε΄ και του Φιλίππου Β΄.
Τα διακοσμημένα Στραντιβάριους
Το μόνο κουαρτέτο διακοσμημένων οργάνων Στραντιβάριους που σώζεται στον κόσμο.
Η Αίθουσα της Πορσελάνης
Ένα ολόκληρο δωμάτιο επενδυμένο με κομμάτια του Βασιλικού Εργοστασίου του Μπουέν Ρετίρο.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Μαδρίτη
Το παλάτι βρίσκεται στο δυτικό άκρο της παλιάς πόλης και λειτουργεί ως άρθρωση όλης της μνημειακής Μαδρίτης. Απέναντι έχεις τον Καθεδρικό της Αλμουδένα· στα ανατολικά, την Πλάθα δε Οριέντε και το Τεάτρο Ρεάλ· στα βόρεια, τους Κήπους Σαμπατίνι· και κατεβαίνοντας την Κουέστα δε λα Βέγα, το τμήμα του αραβικού τείχους του 9ου αιώνα, το παλαιότερο που στέκεται ακόμη όρθιο στην πόλη.
Από εδώ, σε δεκαπέντε λεπτά με τα πόδια προς τα ανατολικά, φτάνεις στην Πλάθα Μαγιόρ και στην Πουέρτα δελ Σολ από τους δρόμους της Μαδρίτης των Αψβούργων, περνώντας από την Πλάθα δε λα Βίγια και την Αγορά του Σαν Μιγκέλ. Είναι μία από τις αστικές βόλτες με την πιο πυκνή ιστορία στην Ευρώπη.
Τις μέρες της Αλλαγής Φρουράς —συνήθως Τετάρτη και Σάββατο το πρωί, εκτός από επίσημες εκδηλώσεις ή κακοκαιρία— γίνεται τελετή στην Πλατεία της Αρμερία, και την πρώτη Τετάρτη του μήνα γίνεται η Πανηγυρική Αλλαγή, με ιππικό και μπάντες. Δες το επίσημο ημερολόγιο πριν πας. Η διαδρομή «Ιστορικό και Βασιλικό Μαδρίτη (οι Αυστρίες)» του Viavoy περιλαμβάνει την επίσκεψη στο εσωτερικό του παλατιού με την αφήγηση μιας ντόπιας ξεναγού.
Συχνές ερωτήσεις
Χάθηκαν πολλά σε εκείνη τη φωτιά του 1734;
Πάρα πολλά, αλλά έγιναν και μικρά θαύματα εκείνη την Παραμονή των Χριστουγέννων. Για να σώσουν κάποια έργα τα ξεκρέμαγαν βιαστικά και, όπως λένε, τα πετούσαν ακόμη και από τα παράθυρα στον δρόμο για να τα γλιτώσουν από τις φλόγες. Και έτσι σώθηκαν ούτε λίγο ούτε πολύ οι «Μενίνες» του Βελάθκεθ. Σκέψου το: ο πιο διάσημος πίνακας της ισπανικής ζωγραφικής κόντεψε να καεί εκείνη τη νύχτα. Σώθηκε παρά τρίχα, και γι' αυτό σήμερα μπορείς να τον θαυμάσεις στο Πράδο.
Επρόκειτο να γίνει ακόμη μεγαλύτερο απ' ό,τι είναι;
Ναι, το πρώτο σχέδιο ήταν μια ακόμη μεγαλύτερη τρέλα. Το χάραξε ο Ιταλός Φιλίππο Γιουβάρα, που ονειρεύτηκε ένα κολοσσιαίο παλάτι, με ατελείωτες αυλές και στοές, τόσο τεράστιο που δεν χωρούσε σε αυτόν τον λόφο. Πέθανε λίγο μετά την έναρξη, και ο μαθητής του ο Σακέτι αναγκάστηκε να περικόψει το σχέδιο σε κάτι πιο λογικό, αυτό που βλέπεις. Φαντάσου πώς ήταν η αρχική ιδέα, αν αυτό εδώ είναι ήδη η μειωμένη εκδοχή.
