Alan bakımından Batı Avrupa'nın en büyük kraliyet sarayıdır: tek bakışta kavranamayacak kadar uzun beyaz bir cephenin ardında üç binden fazla oda. Bu tepede önce bir Müslüman kalesi, sonra V. Karl'ın ve II. Felipe'nin yaşadığı Austrias hanedanının Alcázar'ı vardı. 1734 Noel arifesinde o Alcázar günlerce yandı ve V. Felipe onu yeniden inşa etmemeye karar verdi: yerine bir daha yanamayacak taştan ve mermerden bir saray dikti. Burada bu kadar çok taş ve bu kadar az ahşap görülmesinin nedeni bu.
Her şeyi değiştiren yangın
1734 yangınında tablolar, duvar halıları ve mücevherler kayboldu, ama o Noel arifesinde küçük mucizeler de oldu: bazı eserleri kurtarmak için onları alelacele duvardan indiriyor ve, anlatıldığına göre, pencerelerden sokağa bile atıyorlardı. Velázquez'in “Las meninas” tablosu da böyle kurtuldu. İspanyol resminin en ünlü tablosu o gece yanmak üzereydi ve kıl payı kurtuldu. Bu yüzden bugün onu Museo del Prado'da hayranlıkla izleyebilirsin.
Yeni sarayın ilk projesi tam bir hırs çılgınlığıydı. Onu, avluları ve sonsuz galerileriyle bu tepeye sığmayacak kadar devasa bir yapı hayal eden İtalyan Filippo Juvarra çizdi. İşe başladıktan kısa süre sonra öldü ve öğrencisi Giovanni Battista Sacchetti planı daha makul bir şeye indirmek zorunda kaldı: gördüğün, küçültülmüş versiyondur. İnşaat 1738'den 1755'e kadar sürdü ve sarayda yaşayan ilk kral III. Carlos oldu.
Bugün kral burada yaşamıyor: kraliyet ailesi şehrin dışında çok daha gösterişsiz bir yerde oturuyor. Saray yalnızca büyük devlet törenleri, resepsiyonlar ve resmî kabuller için kullanılıyor. Karşındaki, bir bakıma, görkemli ve neredeyse boş, yılda yalnızca birkaç gün canlanan bir tören sarayı.
İçeride ne görülür
Ziyaret rotası yirmiyi epey aşan salondan geçer. Yıldız dizisi Ana Merdiven'de başlar, Teberdarlar Salonu ve Sütunlar Salonu ile devam eder ve tavanını Avrupa resminin son büyük fresklerinden biri olarak Giambattista Tiepolo'nun boyadığı Taht Salonu'nda doruğa ulaşır. Herkesin durduğu an budur.
Ardından III. Carlos'un özel odaları, Porselen Salonu —tamamı Real Fábrica del Buen Retiro parçalarıyla kaplı koca bir oda—, on beş metrelik masasıyla Tören Yemek Salonu ve Kraliyet Şapeli gelir. Özel salonlarda da iki eşsiz koleksiyon sergilenir: dünyanın en iyi tören zırhı koleksiyonlarından biri olan Real Armería ve bu nitelikte günümüze ulaşan tek dörtlü olan süslü Stradivarius çalgıları.
Zamanın ya da bütçen kısıtlıysa bir alternatif var: büyük Patio de la Armería ve Catedral de la Almudena'nın önündeki meydan, kuzey cephedeki Jardines de Sabatini ve doğudaki Plaza de Oriente gibi, serbestçe girilebilir. Çoğu insanın hatırladığı şey olan cephenin tadı da bedavaya çıkarılır.
Genel giriş 14 € civarında; AB vatandaşları için akşamüstünün son saatlerinde ücretsiz giriş dilimleri var —kuyruklar epey uzun— ve yazın ziyaret saatleri uzatılır. Tam rota için bir buçuk saati aşkın hesapla.
Kaçırılmayacaklar
Taht Salonu
Tiepolo'nun fresk tavanıyla: herkesin başını kaldırdığı an.
Real Armería
V. Karl'a ve II. Felipe'ye ait parçalarla, dünyanın en iyi tören zırhı koleksiyonlarından biri.
Süslü Stradivarius'lar
Dünyada günümüze ulaşan tek süslü Stradivarius çalgı dörtlüsü.
Porselen Salonu
Tamamı Real Fábrica del Buen Retiro parçalarıyla kaplı koca bir oda.
Madrid gezine nasıl uyar
Saray eski şehrin batı ucundadır ve bütün anıtsal Madrid'in menteşesi işlevini görür. Karşında Catedral de la Almudena; doğuda Plaza de Oriente ve Teatro Real; kuzeyde Jardines de Sabatini; Cuesta de la Vega'dan aşağı inince de şehirde ayakta kalan en eski şey olan IX. yüzyıldan kalma Arap surunun bir bölümü var.
Buradan doğuya doğru yürüyerek on beş dakikada, Austrias Madrid'inin sokaklarından, Plaza de la Villa'dan ve Mercado de San Miguel'den geçerek Plaza Mayor'a ve Puerta del Sol'a varılır. Avrupa'nın tarih bakımından en yoğun şehir yürüyüşlerinden biridir.
Nöbet Değişimi günlerinde —genellikle çarşamba ve cumartesi sabahları, resmî törenler ya da kötü hava dışında— Plaza de la Armería'da tören olur, ayın ilk çarşambası da süvarilerin ve bandoların katıldığı Görkemli Nöbet Değişimi (Relevo Solemne) yapılır. Gitmeden önce resmî takvime bak. Viavoy'un Tarihi ve Kraliyet Madrid'i adlı rotası, yerel bir rehberin anlattığı saray içi ziyareti de kapsar.
Sık sorulan sorular
1734'teki o yangında çok şey kaybedildi mi?
Çok şey, ama o Noel arifesinde küçük mucizeler de oldu. Bazı eserleri kurtarmak için onları telaşla duvardan indiriyorlar ve, anlatılana göre, alevlerden korumak için pencerelerden sokağa bile atıyorlardı. Ve ne az ne çok, Velázquez'in “Las Meninas”ı böyle kurtuldu. Bir düşün: İspanyol resminin en ünlü tablosu o gece yanmak üzereydi. Kıl payı kurtuldu ve bu yüzden bugün onu Prado'da hayranlıkla izleyebiliyorsun.
Olduğundan da büyük mü olacaktı?
Evet, ilk proje çok daha büyük bir çılgınlıktı. Onu İtalyan Filippo Juvarra çizdi; sonsuz avlular ve galerilerle dolu, bu tepeye sığmayacak kadar dev bir saray hayal etti. İşe başladıktan kısa süre sonra öldü ve öğrencisi Sacchetti planı daha makul bir şeye, yani gördüğün şeye indirmek zorunda kaldı. Bu zaten küçültülmüş versiyonsa, asıl fikrin nasıl olduğunu hayal et.
