Πριν μπεις, σταμάτα έξω για ένα δευτερόλεπτο και κοίτα την κατασκευή: σίδερο και γυαλί, ελαφριά, κομψή, σχεδόν ένα διάφανο κλουβί γεμάτο φως. Η Αγορά του Σαν Μιγκέλ είναι η τελευταία σιδερένια αγορά που στέκεται ακόμη όρθια στη Μαδρίτη, χτισμένη το 1916, και από την ανακαίνισή της είναι η πιο πολυσύχναστη της πόλης. Είναι πανέμορφη και αξίζει τη βόλτα, αλλά καλό είναι να μπεις ξέροντας τι είναι: ένα μέρος για να τσιμπήσεις και να χαζέψεις, όχι για να φας φτηνά. Οι Μαδριλένοι έρχονται σπάνια, και ξέρουν γιατί.
Ένα σιδερένιο κλουβί πάνω σε μια εκκλησία που χάθηκε
Η αγορά εγκαινιάστηκε το 1916, στην ακμή της μόδας της σιδερένιας αρχιτεκτονικής, της ίδιας που έδωσε τους μεγάλους σιδηροδρομικούς σταθμούς και τις σκεπαστές αγορές σε όλη την Ευρώπη. Η μεταλλική της κατασκευή με το γυάλινο περίβλημα είναι η τελευταία που επιβιώνει από εκείνη τη γενιά μαδριλένικων αγορών, και γι' αυτό προστατεύεται ως Πολιτιστικό Αγαθό Ιδιαίτερου Ενδιαφέροντος.
Το όνομα προέρχεται από μια εκκλησία που δεν υπάρχει πια. Ακριβώς εδώ υψωνόταν η ενορία του Σαν Μιγκέλ δε λος Οκτόες, ένας παλιός ναός που γκρεμίστηκε στις αρχές του 19ου αιώνα κατά τη γαλλική κατοχή, όταν έπεσαν τόσες εκκλησίες του κέντρου. Στο κενό που άφησε ανοίχτηκε αυτή η πλατεία και, αργότερα, στήθηκε η αγορά, που κληρονόμησε το όνομα του αγίου. Όταν μπεις να πιεις κάτι, θυμήσου ότι τσιμπάς πάνω στο οικόπεδο μιας εκκλησίας που χάθηκε.
Για δεκαετίες ήταν μια συνηθισμένη αγορά τροφίμων, όπου οι γειτόνισσες της γειτονιάς έρχονταν να αγοράσουν ψάρι και λαχανικά. Με τα χρόνια γέρασε και κόντεψε να εξαφανιστεί. Αυτό που βλέπεις σήμερα είναι η δεύτερη ζωή της: στα τέλη της δεκαετίας του 2000 αποκαταστάθηκε και μετατράπηκε σε γαστρονομική αγορά, όπου δεν έρχεσαι για να γεμίσεις το καλάθι, αλλά για να τσιμπήσεις από πάγκο σε πάγκο.
Πώς να την απολαύσεις σωστά (χωρίς να καταστραφείς)
Ας είμαστε ξεκάθαροι: είναι από τα πιο ακριβά μέρη του κέντρου. Μια ατομική τάπα μπορεί να κοστίζει από 3 ως 6 €, ένα ποτήρι κρασί από 4 ως 6 € και μερικά στρείδια αρκετά περισσότερο. Αν μπεις πραγματικά πεινασμένος και παραγγέλνεις σε πέντε πάγκους, ο λογαριασμός εκτοξεύεται χωρίς να το καταλάβεις.
Η έξυπνη κίνηση είναι αυτή που κάνουν οι Μαδριλένοι όταν φέρνουν κάποιον από έξω: μπαίνουν, κάνουν έναν πλήρη γύρο για να δουν τους πάγκους —τη λάμψη του πάγου, τα θαλασσινά, το ζαμπόν που κόβεται τη στιγμή, τα φρούτα— και παίρνουν ένα μόνο πράγμα. Ένα ποτήρι βερμούτ από τη βρύση και ένα στρείδι, ή μια κροκέτα και μια μικρή μπίρα, χαζεύοντας το πηγαινέλα κάτω από τη σιδερένια κατασκευή. Μετά βγαίνουν και κατεβαίνουν εκατό μέτρα από την Κάβα δε Σαν Μιγκέλ ή ως την Κάβα Μπάχα, όπου τρως στ' αλήθεια στη μισή τιμή.
Η άλλη συμβουλή αφορά την ώρα. Από τις 13:00 ως τις 16:00 και από τις 20:00 ως τις 23:00 είναι τόσο γεμάτη που δύσκολα κινείσαι. Στο μέσο του πρωινού ή στο μέσο του απογεύματος τη βλέπεις πολύ καλύτερα, υπάρχει χώρος στους πάγκους και μπορείς να εκτιμήσεις το κτίριο, που στο τέλος είναι αυτό που πραγματικά αξίζει την επίσκεψη.
Ως γαστρονομική αναφορά, αν ψάχνεις αγορές για να φας καλά και φτηνά, οι αγορές των γειτονιών είναι άλλη κατηγορία: η Αγορά του Σαν Φερνάντο στο Λαβαπιές ή η αγορά του Σαν Αντόν στην Τσουέκα κοστίζουν τα μισά και έχουν ντόπια ατμόσφαιρα.
Μη χάσεις
Η σιδερένια κατασκευή του 1916
Η τελευταία σιδερένια αγορά που στέκεται ακόμη όρθια στη Μαδρίτη, προστατευμένη ως Πολιτιστικό Αγαθό Ιδιαίτερου Ενδιαφέροντος.
Το οικόπεδο της εκκλησίας
Εδώ βρισκόταν η ενορία του Σαν Μιγκέλ δε λος Οκτόες, που γκρεμίστηκε κατά τη γαλλική κατοχή.
Το βερμούτ από τη βρύση
Ό,τι πρέπει: ένα ποτήρι χαζεύοντας τους πάγκους, και για φαγητό στ' αλήθεια τρία στενά πιο πέρα.
Η Κάβα δε Σαν Μιγκέλ
Βγαίνοντας, ο κατηφορικός δρόμος με τα ψηλότερα σπίτια της παλιάς Μαδρίτης, χτισμένα «α λα μαλίθια».
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στο κέντρο
Το Σαν Μιγκέλ είναι κολλητά στην Πλάθα Μαγιόρ, στη βορειοδυτική γωνία, και είναι σχεδόν αναπόφευκτη στάση σε κάθε βόλτα στη Μαδρίτη των Αψβούργων. Από εδώ, σε πέντε λεπτά, φτάνεις στην Πουέρτα δελ Σολ από τη μία πλευρά και στο Βασιλικό Παλάτι από την άλλη, περνώντας από την Πλάθα δε λα Βίγια και τους δρόμους της παλιάς πόλης.
Βγαίνοντας, κατέβα από την Κάβα δε Σαν Μιγκέλ, τον κατηφορικό δρόμο που καταλαμβάνει την παλιά τάφρο του μεσαιωνικού τείχους. Τα σπίτια του κρύβουν ως και οκτώ ορόφους από την πλευρά της χαράδρας: είναι τα ψηλότερα της παλιάς Μαδρίτης, χτισμένα «α λα μαλίθια», με πονηριά, για να κρύψουν το μέγεθός τους και να γλιτώσουν τη Ρεγκαλία δε Απόσεντο, την υποχρέωση να φιλοξενούν αξιωματούχους της Αυλής ή να πληρώνουν το αντίστοιχο σε χρήμα. Στα ισόγειά τους υπάρχουν πέτρινες ταβέρνες με θόλους που είναι κλασικό τουριστικό αξιοθέατο, θορυβώδεις αλλά με τη γοητεία τους.
Και από εκεί, η Κάβα Μπάχα είναι πέντε λεπτά μακριά: ο δρόμος με τις περισσότερες ταβέρνες ανά μέτρο στην Ισπανία και το μέρος όπου πρέπει να τελειώνει κάθε διαδρομή σε αυτή τη γειτονιά. Η διαδρομή «Ιστορικό και Βασιλικό Μαδρίτη (οι Αυστρίες)» του Viavoy περνά από την αγορά και συνεχίζει ως την Πλάθα Μαγιόρ με μια ντόπια ξεναγό που αφηγείται την ιστορία κάθε γωνιάς.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί λέγεται Αγορά του Σαν Μιγκέλ;
Από μια εκκλησία που δεν υπάρχει πια. Ακριβώς εδώ υψωνόταν η ενορία του Σαν Μιγκέλ δε λος Οκτόες, ένας παλιός ναός που γκρεμίστηκε στις αρχές του 19ου αιώνα, την εποχή της γαλλικής κατοχής, όταν έπεσαν τόσες εκκλησίες του κέντρου. Στο κενό που άφησε άνοιξε αυτή η πλατεία, και αργότερα στήθηκε η αγορά, που κληρονόμησε το όνομα του αγίου. Έτσι, όταν μπεις να πιεις κάτι, θυμήσου ότι τσιμπολογάς πάνω στο οικόπεδο μιας εκκλησίας που χάθηκε.
