Budynek, który zwodzi: wygląda nowocześnie, ze szkła i czystego kamienia, a jest najstarszy w całym mieście. To pałac Królów Nawarry, wzniesiony około 1189 roku przez Sancha VI Mądrego, i jedna z nielicznych romańskich budowli świeckich, które przetrwały w Hiszpanii.
Osiemset lat różnych zastosowań
Jego początki sięgają XII wieku: powstał jako pałac królewski i tu mieszkali królowie, tu przechowywano skarbiec i tu sprawowano rządy w królestwie Nawarry, które pozostało niezależne do 1512 roku.
To, że zachowała się świecka architektura romańska, jest czymś wyjątkowym. Z romańszczyzny dotrwały do naszych czasów przede wszystkim budowle sakralne, bo kościoły wciąż służyły wiernym, a pałace burzono albo przebudowywano, gdy zmieniały się gusty.
Z biegiem wieków był koszarami i siedzibą dowództwa wojskowego, a niewiele brakowało, by przepadł całkiem. Taki los – szlachetny budynek zdegradowany do roli wojskowej, a potem porzucony – to typowa historia średniowiecznego dziedzictwa świeckiego w Hiszpanii.
Dziś przechowuje się tu pisaną pamięć Nawarry: pergaminy, rachunki, listy królów, tysiąc lat dokumentów, które pokazują, jak rządzono tą ziemią.
Moneo, czyli jak ingerować, nie przebierając
Już w tym stuleciu nawarryjski architekt Rafael Moneo odnowił budynek z jasną myślą: zachować to, co naprawdę stare, i otulić to czymś nowym, co nie będzie tego ani naśladować, ani zasłaniać.
Dlatego widać tu ten uczciwy dialog średniowiecznego kamienia ze szkłem, każda rzecz ze swojej epoki, bez przebieranek. Oryginalna romańska fasada została na widoku, jak klejnot oprawiony w nowy budynek.
Moneo pochodzi z Tudeli i w 1996 roku zdobył Nagrodę Pritzkera, najważniejsze wyróżnienie w architekturze, pierwsze, jakie trafiło do Hiszpanii. To, że laureat takiej nagrody zajął się najstarszym pałacem swojej ziemi, wiele mówi o tym, jak poważnie potraktował to zadanie.
W środku dwie rzeczy są warte wizyty: gotycka sala sklepiona, w której wystawia się najcenniejsze dokumenty królestwa w tym uroczystym półmroku dawnego archiwum, oraz stary dziedziniec, który Moneo przykrył szklanym dachem i zamienił w pełen światła ogród wewnętrzny.
Nie do przegapienia
Najstarszy budynek Pampeluny
Pałac królewski wzniesiony około 1189 roku przez Sancha VI Mądrego.
Świecki romanizm, rzadkość
Jeden z nielicznych, które przetrwały w Hiszpanii: z romańszczyzny dotrwały niemal wyłącznie budowle sakralne.
Odnowił go Rafael Moneo
Nawarryjczyk, który w 1996 roku zdobył Nagrodę Pritzkera, pierwszą, jaka trafiła do Hiszpanii.
Stary kamień i nowe szkło
Bez naśladowania i bez zasłaniania: każda rzecz ze swojej epoki, z romańską fasadą na widoku.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Pampeluny
Stoi na starym mieście, kilka minut od kościoła San Saturnino i od Cámara de Comptos.
Zwiedzanie zajmuje jakieś trzydzieści, czterdzieści minut. To czynne archiwum, więc części udostępnione zwiedzającym i godziny otwarcia są ograniczone: sprawdź wcześniej.
Razem z Cámara de Comptos i Palacio del Condestable tworzy trójkę zabytkowej architektury świeckiej Pampeluny: kolejno romańską, gotycką i renesansową.
Najczęstsze pytania
Kim właściwie jest Rafael Moneo?
To Nawarryjczyk z Tudeli, który w 1996 roku zdobył Nagrodę Pritzkera, najważniejsze wyróżnienie w architekturze, i pierwsze, jakie trafiło do Hiszpanii. To, że laureat takiej nagrody zajął się najstarszym pałacem swojej ziemi, sporo mówi o tym, jak poważnie do tego podszedł.
Co trzeba zobaczyć, jeśli wejdziesz do środka?
Dwie rzeczy. Gotycką sklepioną salę, w której wystawia się najcenniejsze dokumenty królestwa, w tym uroczystym półmroku starego archiwum. I dawny dziedziniec, który Moneo przykrył szklanym dachem i zamienił w pełen światła wewnętrzny ogród, oazę ciszy w samym środku miasta.
