Fasada, która wygląda jak kamienny tort: kolumny, balkony, zegary, flagi i zwieńczenie pełne figur. A ten środkowy balkon jest, z dużym prawdopodobieństwem, raz w roku najsłynniejszym balkonem Hiszpanii: 6 lipca w południe odpala się z niego chupinazo.
Podręcznik architektury w skali jeden do jednego
Fasada jest barokowa, z 1752 roku, choć budynek za nią odbudowano od podstaw w 1952 roku. Zachowuje trzy nałożone na siebie porządki klasyczne – dorycki, joński i koryncki, jeden nad drugim – jak podręcznik architektury w skali jeden do jednego.
Plac, przy którym stoi, jest mały i nieregularny, i ma to swoje wyjaśnienie: była to ziemia niczyja. Przez wieki Pampeluna składała się z trzech otoczonych murami i skłóconych burgos – Navarrerii, San Cernin i San Nicolás – a kiedy wreszcie się zjednoczyły, wspólny dom wzniesiono dokładnie w punkcie, w którym stykały się wszystkie trzy.
Zjednoczenie narzucił im Karol III Szlachetny 8 września 1423 roku, zmuszając je do połączenia się w jedno miasto z jedną radą miejską, jedną pieczęcią i jedną flagą. I kazał wznieść ratusz dokładnie tam, gdzie stoi do dziś.
Chupinazo i „Pobre de mí”
6 lipca w południe odpala się z tego balkonu chupinazo, rakietę, która wybucha, gdy w dole ryczy ludzka fala z uniesionymi chustami. Słowo pochodzi od „chupín”, ludowej nazwy rakiety.
Okrzyk jest dwujęzyczny, jak samo miasto: „Pamploneses, pamplonesas, ¡Viva San Fermín!, Iruindarrak, iruindarrok, gora San Fermin!”. I w tej chwili dziesiątki tysięcy czerwonych chust, noszonych do tej pory na nadgarstku, jednocześnie wędrują na szyje.
Co roku wybiera się kogoś wyjątkowego, kto ją odpali, a ten wybór przez poprzedzające miesiące budzi w całym mieście oczekiwanie i dyskusje.
I szczegół, którego prawie nikt nie opowiada do końca: dziewięć dni później, o północy 14., miasto wraca na ten sam plac, ale z zapaloną świecą w dłoni i z zupełnie inną pieśnią: „Pobre de mí, pobre de mí, que se han acabado las fiestas de San Fermín” – biada mi, skończyło się święto San Fermín. Ten sam kamień w ciągu tygodnia widzi, jak radość się rodzi i jak umiera.
Nie do przegapienia
Balkon chupinazo
6 lipca w południe, gdy dziesiątki tysięcy czerwonych chust jednocześnie wędrują na szyje.
Barokowa fasada z 1752 roku
Z trzema nałożonymi na siebie porządkami klasycznymi: doryckim, jońskim i korynckim.
Stoi na ziemi niczyjej
Wzniesiono go tam, gdzie stykały się trzy skłócone burgos, z których powstało miasto.
I tutaj wszystko się kończy
O północy 14., przy zapalonych świecach i „Pobre de mí” śpiewanym przez całe miasto.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Pampeluny
Stoi przy Plaza Consistorial, w sercu starego miasta, między calle Mayor a calle Estafeta.
Postój zajmuje dziesięć, piętnaście minut z zewnątrz: wnętrza zwykle nie można zwiedzać. Poza świętem plac jest spokojny i fasadę ogląda się dużo lepiej.
Stoi dokładnie na trasie encierro, czyli gonitwy byków, między cuesta de Santo Domingo a zakrętem Mercaderes, więc idąc pieszo jej śladem, przechodzisz tędy.
Najczęstsze pytania
Dlaczego ratusz stoi na tak małym placu?
Bo był to teren niczyj. Pampeluna przez wieki składała się z trzech otoczonych murami i skłóconych burgos – Navarrerii, San Cernin i San Nicolás – a kiedy wreszcie się zjednoczyły, wspólny dom wzniesiono dokładnie w miejscu, gdzie stykały się wszystkie trzy. Dlatego plac jest nieregularną i ciasną luką: to szew między trzema miastami, które kiedyś były wrogami.
Co dokładnie wykrzykuje się z balkonu?
Okrzyk jest dwujęzyczny, jak samo miasto: „Pamploneses, pamplonesas, Viva San Fermín!, Iruindarrak, iruindarrok, gora San Fermin!”. I w tej chwili dziesiątki tysięcy czerwonych chust, noszonych do tej pory na nadgarstku, jednocześnie wędrują na szyje.
