Museo Canario
Największa na świecie kolekcja szczątków dawnych mieszkańców Gran Canarii, gromadzona od 1879 roku. Dobra godzina, bez pośpiechu.

Przed 1478 rokiem żyli tu ludzie, o których pochodzenie i język wciąż się spiera. To, co po nich zostało, przechowuje muzeum w dzielnicy Vegueta, założone przez lekarza, któremu Rzym zakazał książki.
🎧 Na trasie Vegueta: katedra, Kolumb i dzielnica założycielskaNajbardziej fascynujący rozdział dziejów Gran Canarii to ten, który rozegrał się, zanim dotarł tu ktokolwiek z Europy. Dawni Kanaryjczycy żyli tu od wieków, kiedy w 1478 roku wylądował Juan Rejón, i opierali się przez pięć lat. To, co o nich wiemy, mieści się w jednym muzeum w dzielnicy Vegueta – i jest tego dużo mniej, niżbyśmy chcieli.
Museo Canario założył w 1879 roku Gregorio Chil y Naranjo, lekarz z wyspy, w samym środku naukowego wrzenia XIX wieku, kiedy pół Europy spierało się o Darwina i pochodzenie człowieka.
Chil chciał badać dawnych Kanaryjczyków z naukową rzetelnością i zgromadził kolekcję, która dziś nie ma sobie równych na świecie. Drogo za to zapłacił: jego wielkie dzieło o przeszłości tych wysp trafiło do kościelnego Indeksu ksiąg zakazanych, potępione przez Rzym.
Muzeum zachowało tego dziewiętnastowiecznego ducha – drewniane gabloty, systematyczny porządek, atmosferę dawnego gabinetu naukowego – i to jest część jego siły. To nie jest muzeum unowocześnione ekranami: to archiwum z innej epoki, które wciąż działa.
Największe wrażenie robi kolekcja antropologiczna: setki czaszek i mumii ułożonych w gablotach. To nie jest pogoń za makabrą. To jedyny sposób, żeby spojrzeć w twarz ludziom, którzy żyli tu, zanim przybył ktokolwiek z zewnątrz.
Największa na świecie kolekcja szczątków dawnych mieszkańców Gran Canarii, gromadzona od 1879 roku. Dobra godzina, bez pośpiechu.
Pobierz aplikację i odkrywaj Las Palmas offline, kiedy chcesz. Przejdź trasę Vegueta: katedra, Kolumb i dzielnica założycielska z lokalnym przewodnikiem w słuchawkach.
Dowiedz się więcej o Viavoy →Pintaderas to gliniane pieczęcie z geometrycznymi wzorami, a ich przeznaczenie wciąż budzi spory: znak własności we wspólnych spichlerzach, ozdoba ciała, symbol rodu. Nikt nie wie tego na pewno i właśnie ta niepewność sprawia, że tak fascynują.
Idol z Tary to siedząca figura z wypalanej gliny o mocno zaznaczonych kształtach ciała, która stała się symbolem wyspy. Badacze sądzą, że uosabiał płodność, ale nie znamy ani jego prawdziwego imienia, ani wierzenia, któremu służył. Nazwa pochodzi od okolicy Tara koło Telde, gdzie go znaleziono.
Niewiedza to dominująca nuta całego tego rozdziału. Wiemy, że dawni Kanaryjczycy byli spokrewnieni z ludami berberyjskimi z Afryki Północnej, że praktykowali mumifikację, że mieszkali w jaskiniach i kamiennych domach i że mieli wspólne, ufortyfikowane spichlerze. Niemal cała reszta pozostaje przedmiotem sporów.
Zachowały się też ślady mumifikacji, a to cecha uderzająca: przygotowywali ciała i składali je w jaskiniach grobowych, a kilka z tych mumii leży dziś w gablotach muzeum.
Podbój trwał pięć lat, od 1478 do 1483 roku, co jak na wyspę tej wielkości jest ogromnie długo. Dawni Kanaryjczycy bronili się, wykorzystując teren – skały i wąwozy – aż guanarteme z Gáldar został pojmany i w końcu zawarł układ z Kastylią.
Postacią, która najlepiej uosabia ten opór, jest Doramas, wódz skromnego pochodzenia, który zdobył dowództwo samą odwagą, co wśród dawnych Kanaryjczyków zdarzało się niezwykle rzadko. Poległ w walce około 1481 roku, według tradycji w pojedynku niedaleko Arucas.
Jego imię nosi dziś park Doramas, wielki ogród w centrum, nazwany tak już w XX wieku. Był to świadomy sposób, by upomnieć się o przedhiszpańskie korzenie wyspy i przypomnieć, że przed podbojem żył tu już lud z własnymi bohaterami.
Kontrapunkt widać w dzielnicy Vegueta: kaplica San Antonio Abad, gdzie w 1478 roku odprawiono pierwszą mszę, albo Dom Kolumba, dawna rezydencja gubernatora świeżo podbitej wyspy. Obie opowieści współistnieją w tej samej dzielnicy, pięć minut drogi od siebie.
Nosi imię wodza tubylców, który stawiał opór Kastylii i poległ w walce około 1481 roku. Nadanie mu tej nazwy w XX wieku było świadomą deklaracją.
Tu w 1478 roku stanął pierwszy kościół miasta i tu odprawiono pierwszą mszę. Kilometr zero drugiej opowieści, tej zdobywców.
To ludność, która zamieszkiwała Gran Canarię przed podbojem kastylijskim, spokrewniona z ludami berberyjskimi z Afryki Północnej. Mieszkali w jaskiniach i kamiennych domach, mieli wspólne, ufortyfikowane spichlerze i praktykowali mumifikację. Ich język, religia i duża część organizacji społecznej wciąż są przedmiotem sporów niemal w każdym punkcie.
To gliniane pieczęcie z geometrycznymi wzorami, typowe dla Gran Canarii, których przeznaczenie wciąż jest przedmiotem dyskusji: mogły być znakami własności we wspólnych spichlerzach, pieczęciami do zdobienia ciała albo symbolami rodu. Wiele z nich przechowuje El Museo Canario i należą do najbardziej rozpoznawalnych obrazów przedhiszpańskiej przeszłości wyspy.
To niewielka, siedząca figurka z wypalanej gliny o mocno zaznaczonych kształtach ciała, która stała się symbolem wyspy. Nazwa pochodzi od okolicy Tara koło Telde, gdzie ją znaleziono. Badacze sądzą, że uosabiała płodność, ale nie znamy ani jej prawdziwego imienia, ani konkretnego wierzenia, któremu służyła.
Całe pięć lat, od 1478 do 1483 roku, co jak na wyspę tej wielkości jest bardzo długo. Dawni Kanaryjczycy bronili się, wykorzystując każdą skałę i każdy wąwóz. W końcu ich przywódca, guanarteme z Gáldar, został pojmany i zawarł układ z Kastylią.
Wodzem tubylców, który przewodził oporowi przeciw wojskom kastylijskim. Jego postać ma w sobie coś wyjątkowego: nie wywodził się ze szlacheckiego rodu, był skromnego pochodzenia, a mimo to zdobył dowództwo samą odwagą, co wśród dawnych Kanaryjczyków zdarzało się niezwykle rzadko. Poległ w walce około 1481 roku, według tradycji w pojedynku niedaleko Arucas.
Bo dawni Kanaryjczycy praktykowali mumifikację: przygotowywali ciała i składali je w jaskiniach grobowych, dzięki czemu się zachowały. El Museo Canario zgromadziło od 1879 roku największą na świecie kolekcję tych szczątków, a to jedyny sposób, by bezpośrednio badać tamtą ludność.
Robi wrażenie, to prawda: to setki czaszek i kilka mumii ułożonych w dziewiętnastowiecznych drewnianych gablotach. Ale nie jest pomyślana jako widowisko ani jako pożywka dla makabry, tylko jako archiwum naukowe, i budzi raczej wzruszenie niż odrazę. To chyba wizyta, która najbardziej zmienia sposób patrzenia na wyspę.
Pobierz Viavoy i zwiedzaj Las Palmas offline, kiedy chcesz.

Czytaj dalej



