Χτίστηκε το 1813, εν μέσω του Πολέμου της Ανεξαρτησίας, για να ενισχύσει την άμυνα της πόλης απέναντι στους Γάλλους. Και εδώ είναι το καλύτερο: δεν έριξε ποτέ ούτε μία βολή. Υψώθηκε βιαστικά και αρκετά κακότεχνα, και μέχρι να είναι έτοιμο η απειλή είχε περάσει. Γεννήθηκε παλιό, άχρηστο και πανάκριβο.
Ένα φρούριο για έναν πόλεμο που δεν ήρθε
Το σχέδιο είναι του στρατιωτικού μηχανικού Πάμπλο Ορδοβάς ι Σάστρε, και η ιδέα ήταν διπλή: να ενισχύσει τη χερσαία άμυνα του Αλικάντε και να χρησιμεύσει επίσης ως φυλακή. Πήρε το όνομα του Φερδινάνδου Ζ΄, του βασιλιά που βασίλευε τότε.
Η ονοματοδοσία δεν ήταν τυχαία. Στη διάρκεια του πολέμου κατά του Ναπολέοντα, οι Ισπανοί αποκαλούσαν τον Φερδινάνδο Ζ΄ «ο Ποθητός», επειδή λαχταρούσαν να επιστρέψει στον θρόνο από τον οποίο τον είχε απομακρύνει ο Γάλλος, που τον κρατούσε φυλακισμένο στη Γαλλία. Το να δώσεις το όνομά του σε ένα φρούριο ήταν πολιτική δήλωση.
Όμως οι Γάλλοι δεν κατάφεραν ποτέ να καταλάβουν το Αλικάντε. Η πόλη άντεξε την πολιορκία του 1812 χωρίς το κάστρο να έχει τελειώσει, και όταν τελείωσε, ο πόλεμος ήδη έληγε. Είναι κλασική περίπτωση στρατιωτικής υποδομής που ξεπεράστηκε πριν καν εγκαινιαστεί.
Το σκοτεινό κεφάλαιο, και τι είναι σήμερα
Η πιο σκληρή χρήση του ήρθε πολύ αργότερα. Στο τέλος του Εμφυλίου Πολέμου, το 1939, έγινε στρατόπεδο συγκέντρωσης για δημοκρατικούς κρατουμένους, στοιβαγμένους εδώ πάνω σε πολύ σκληρές συνθήκες.
Δεν ήταν το μόνο της πόλης: η αρένα ταυρομαχιών είχε την ίδια λειτουργία, και στα περίχωρα στήθηκε πρόχειρα το στρατόπεδο κάτω από τις αμυγδαλιές. Το Αλικάντε ήταν η τελευταία μεγάλη δημοκρατική πόλη που έπεσε και γέμισε ανθρώπους παγιδευμένους, κάτι που εξηγεί αυτή τη συγκέντρωση χώρων που μετατράπηκαν σε φυλακή.
Σήμερα είναι ένα ανοιχτό και ήσυχο σημείο θέας, κηρυγμένο μνημείο, όπου ουσιαστικά ακούγεται μόνο ο άνεμος. Από ψηλά αγκαλιάζεις με μια ματιά τη θάλασσα, το λιμάνι και όλη την πόλη απλωμένη στα πόδια σου.
Και από εδώ βλέπεις απέναντι το άλλο κάστρο, το διάσημο: της Σάντα Μπάρμπαρα, πάνω στο όρος Μπενακαντίλ. Το να βλέπεις και τα δύο μαζί, το ένα μουσουλμανικής προέλευσης με χίλια χρόνια ιστορίας και το άλλο που δεν χρησίμευσε ποτέ σε τίποτα, είναι ένα μάθημα για το τι αποφασίζει ποια κτίρια μετράνε.
Μη χάσεις
Δεν έριξε ποτέ ούτε μία βολή
Χτίστηκε το 1813 κατά των Γάλλων και μέχρι να είναι έτοιμο η απειλή είχε περάσει.
Ο Ποθητός
Φέρει το όνομα του Φερδινάνδου Ζ΄, που τον αποκαλούσαν έτσι επειδή ο Ναπολέων τον κρατούσε φυλακισμένο στη Γαλλία.
Στρατόπεδο συγκέντρωσης το 1939
Όπως η αρένα ταυρομαχιών και το στρατόπεδο των αμυγδαλιών. Το Αλικάντε γέμισε ανθρώπους παγιδευμένους.
Το άδειο σημείο θέας
Ελεύθερη πρόσβαση, χωρίς ωράριο, και σχεδόν ποτέ δεν έχει κανέναν. Η ήσυχη εναλλακτική στη Σάντα Μπάρμπαρα.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στο Αλικάντε
Στεφανώνει το Μόντε Τοσάλ, δυτικά του κέντρου, και φτάνεις με τα πόδια μέσα από το πάρκο του Μόντε Τοσάλ ή ανεβαίνοντας από τη συνοικία. Είναι ένας περίπατος με υψομετρική διαφορά, περίπου είκοσι λεπτά από το ψηλότερο σημείο της πόλης.
Η πρόσβαση είναι ελεύθερη και δωρεάν, χωρίς ωράριο κλεισίματος. Δεν υπάρχει τίποτα να επισκεφθείς στο εσωτερικό: αυτό που έρχεσαι να βρεις είναι η πανοραμική θέα και η σιωπή, και τα δύο είναι εγγυημένα γιατί σχεδόν κανείς δεν ανεβαίνει.
Είναι η ήσυχη εναλλακτική στο κάστρο της Σάντα Μπάρμπαρα, που στην υψηλή περίοδο έχει αρκετό κόσμο. Εδώ, αντίθετα, είναι φυσιολογικό να μη συναντήσεις κανέναν.
Συχνές ερωτήσεις
Κι εκείνο το μεγάλο κάστρο που φαίνεται απέναντι;
Εκείνο είναι το άλλο, το διάσημο: το κάστρο της Σάντα Μπάρμπαρα, στημένο πάνω στο όρος Μπενακαντίλ, ο μεγάλος όγκος που δεσπόζει σε όλη την πόλη. Τα θεμέλιά του είναι της μουσουλμανικής εποχής, πάνω από χίλια χρόνια πριν, και είναι ένα από τα μεγάλα σύμβολα του Αλικάντε. Λένε ότι του έμεινε το όνομα της Σάντα Μπάρμπαρα επειδή οι χριστιανοί το κατέλαβαν τη μέρα αυτής της αγίας, μια 4 Δεκεμβρίου. Έτσι, γυρίζοντας το κεφάλι, έχεις μπροστά σου με μια ματιά και τα δύο κάστρα της πόλης.
Γιατί του δόθηκε το όνομα του Φερδινάνδου Ζ΄;
Επειδή ήταν ο βασιλιάς της εποχής και, κυρίως, ο βασιλιάς για τον οποίο γινόταν ο αγώνας. Στον πόλεμο κατά του Ναπολέοντα, οι Ισπανοί αποκαλούσαν τον Φερδινάνδο Ζ΄ «ο Ποθητός», επειδή λαχταρούσαν να επιστρέψει στον θρόνο από τον οποίο τον είχε απομακρύνει ο Γάλλος, που τον κρατούσε φυλακισμένο στη Γαλλία. Να βαφτίσεις έτσι ένα φρούριο ήταν σχεδόν πατριωτική κραυγή. Η ειρωνεία ήρθε μετά: όταν επιτέλους γύρισε, κυβέρνησε ως απολυταρχικός με σιδερένιο χέρι και απογοήτευσε τη μισή Ισπανία.
