Szeroki, słoneczny plac, nad którego dachami wyłania się Alhambra, ogródki, które zapełniają się od popołudnia, i zapach smażonych potraw. To serce Realejo, dawnej dzielnicy żydowskiej Granady, a plac wytyczono w 1497 roku, żeby uczcić ślub księcia Jana, dziedzica Królów Katolickich, który zmarł kilka miesięcy później. W jednym z rogów stoi Cristo de los Favores, przed którym raz w roku, punktualnie o trzeciej po południu, klęka całe miasto.
Plac wytyczony na ślub, który źle się skończył
Książę Jan Aragoński i Kastylijski był jedynym synem Królów Katolickich i dziedzicem, który miał połączyć w jednej osobie korony Kastylii i Aragonii. W 1497 roku poślubił w Burgos Małgorzatę Austriacką, a uroczystości odbywały się we wszystkich królestwach: tutaj na festyny wytyczono ten rozległy plac.
Zmarł jeszcze w tym samym roku, mając dziewiętnaście lat, w Salamance. Jego śmierć zniweczyła cały plan sukcesji: korona przypadła w końcu jego siostrze Joannie, żonie Filipa Pięknego, i w ten sposób do Hiszpanii przyszedł dom austriacki. Od tej śmierci zaczyna się cała późniejsza historia hiszpańskich Habsburgów.
Plac zachował nazwę. Leży w Realejo, które było dzielnicą żydowską Granady – Garnata al-Yahud, „Granada Żydów” – dzielnicą, w której w czasach Nasrydów mieszkała duża społeczność żydowska i która po 1492 roku całkowicie zmieniła mieszkańców.
Cristo de los Favores
Na jednym końcu placu, na postumencie, stoi krucyfiks z XVII wieku znany jako Cristo de los Favores. Ten kult jest bardzo konkretny: w każdy Wielki Piątek punktualnie o trzeciej po południu – o godzinie, w której tradycja umieszcza śmierć Chrystusa – plac się zapełnia, a ludzie klękają, żeby poprosić o spełnienie trzech życzeń.
Całość trwa kilka minut i żadne bractwo nie robi z niej widowiska: to ludowe spotkanie podtrzymywane przez zwyczaj, z tysiącami ludzi w milczeniu na osiedlowym placu. To jedna z najbardziej poruszających scen w kalendarzu Granady, a bardzo niewielu przyjezdnych o niej wie.
Przez resztę roku krucyfiks ginie między stolikami ogródków. Warto go odszukać i wiedzieć, co dzieje się tu raz w roku, bo to całkowicie zmienia sposób, w jaki patrzysz na plac.
Nie do przegapienia
Cristo de los Favores
W każdy Wielki Piątek punktualnie o trzeciej cały plac klęka, żeby poprosić o spełnienie trzech życzeń.
Ślub dziedzica
Wytyczono go w 1497 roku na uroczystości księcia Jana, który zmarł w tym samym roku, mając dziewiętnaście lat.
Garnata al-Yahud
Realejo było dzielnicą żydowską Granady, z dużą społecznością w czasach Nasrydów.
Tapa wciąż jest za darmo
Granada to jedno z ostatnich miast, w których tapa przychodzi razem z napojem, i tutaj traktuje się to poważnie.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Granady
Realejo to najlepsza dzielnica Granady na rundę po barach z tapas, a ten plac jest jej centrum. W Granadzie tapa wciąż jest darmowa do zamówionego napoju – to jedno z ostatnich hiszpańskich miast, w których ten zwyczaj utrzymuje się powszechnie – i tutaj traktuje się ją poważnie.
Dzielnica zachowała też ślady żydowskiej Granady i kilka godnych uwagi miejsc: Cuarto Real de Santo Domingo, nasrydzki pałac z XIII wieku z zachowaną qubbą (salą pod kopułą); Casa de los Tiros z fasadą zdobioną rzeźbami; oraz calle Molinos z jej cármenes (domami z ogrodami za bielonymi murami).
Stąd przez Realejo wejdziesz do Alhambry w jakieś dwadzieścia minut, a do bramy Puerta de las Granadas i na Cuesta de Gomérez dojdziesz w dziesięć. To najmniej oczywisty i najprzyjemniejszy sposób, żeby zbliżyć się do zespołu: w cieniu i bez autobusów.
Najczęstsze pytania
Kim był ten książę Jan?
Dziedzicem wszystkiego. Jan Aragoński i Kastylijski był jedynym synem Królów Katolickich, księciem, który miał połączyć w jednej osobie korony Kastylii i Aragonii. Poślubił w Burgos Małgorzatę Austriacką i podobno kochali się tak bardzo, że lekarze obawiali się o jego zdrowie. Zmarł, mając zaledwie dziewiętnaście lat, w Salamance, tej samej jesieni. Jego śmierć zmieniła wszystko: korona przeszła w końcu na jego siostrę, Joannę Szaloną, a wraz z nią na dynastię Habsburgów. Z tamtych nadziei została nam tylko nazwa tego placu.
A ten Chrystus w rogu placu?
Cały sekret tkwi w zegarze: umówiona godzina to punktualnie trzecia po południu, godzina, w której tradycja umieszcza śmierć Chrystusa. To właśnie ta dokładna chwila przynosi mu sławę. Sama rzeźba jest stara, z końca XVII wieku, a poza tą godziną masz ją niemal dla siebie, w ciszy, z Alhambrą wyglądającą zza pleców. Nas, mieszkańców Granady, wierzących czy nie, ten Chrystus porusza gdzieś głęboko w środku.
