Tu pochowano Królów Katolickich, i to nie przypadkiem: Izabela wybrała Granadę, ostatnie miasto, które zdobyła, a nie Toledo czy Sewillę. Zmarła w 1504 roku, a jej szczątki czekały w Alhambrze, aż ten budynek zostanie ukończony, w 1517 roku. W środku jest złocona krata, jedna z najpiękniejszych w Europie, dwa nagrobki z marmuru kararyjskiego, a w muzeum prywatna kolekcja malarstwa królowej: obrazy na desce, przed którymi się modliła.
Decyzja, by spocząć właśnie tutaj
Ten wybór ma wyraźną wymowę polityczną. Izabela i Ferdynand mogli zostać pochowani w każdej z wielkich katedr swoich królestw, a wybrali miasto, które właśnie zdobyli w 1492 roku, ostatnią stolicę islamu na Półwyspie Iberyjskim. Spocząć tutaj znaczyło nadać sens całemu panowaniu.
Budynek wzniesiono między 1505 a 1517 rokiem w późnym gotyku izabelińskim, a pracami kierował Enrique Egas. Zewnętrzną fasadę pokrywa kamienna filigranowa dekoracja, a na niej pojawiają się splecione inicjały F i Y – Fernando i Ysabel – jarzmo i strzały oraz granat, owoc, od którego miasto wzięło nazwę i który po zdobyciu Granady włączono do herbu królewskiego.
W środku spoczywają cztery osoby: Królowie Katoliccy, a w drugim nagrobku ich córka Joanna I Kastylijska i jej mąż Filip Piękny. Pod marmurowymi nagrobkami, w krypcie, stoją królewskie ołowiane trumny, proste i na widoku, z wyrytymi inicjałami. Kontrast między marmurem na górze a ołowiem na dole to najbardziej poruszający moment zwiedzania.
Krata, nagrobki i kolekcja Izabeli
Kratę sygnował mistrz Bartolomé de Jaén około 1520 roku, a praca zajęła mu lata. To nie zwykłe ogrodzenie: to ściana ze złoconego żelaza wysoka na kilka metrów, ze świętymi, scenami z życia Chrystusa, herbami i ażurowym zwieńczeniem, uważana za jedno z najwybitniejszych dzieł kowalstwa artystycznego w Europie.
Nagrobki są z marmuru kararyjskiego: nagrobek Królów Katolickich wyrzeźbił Włoch Domenico Fancelli, a nagrobek Joanny i Filipa – Bartolomé Ordóñez. Zwróć uwagę na słynny szczegół: głowa Izabeli zapada się w poduszkę głębiej niż głowa Ferdynanda, a tradycja odczytuje to jako aluzję do tego, że to ona miała większą wagę. To najpewniej rzeźbiarski przypadek, ale to pierwsza rzecz, którą wszyscy pokazują.
Muzeum w zakrystii przechowuje prywatną kolekcję malarstwa Izabeli Katolickiej: flamandzkie obrazy na desce, między innymi Van der Weydena, Memlinga i Boutsa, te, które trzymała w swoim prywatnym oratorium. Oglądanie obrazów, przed którymi modliła się królowa i które sama wybrała, to najbardziej intymna część budynku. Są tu też jej korona i berło oraz miecz Ferdynanda.
Nie do przegapienia
Krata mistrza Bartolomé
Złocone żelazo ze świętymi i scenami, z około 1520 roku. Jedno z najwybitniejszych dzieł kowalstwa artystycznego w Europie.
Ołów pod marmurem
W krypcie proste królewskie trumny na widoku, pod nagrobkami z marmuru kararyjskiego.
Prywatna kolekcja Izabeli
Van der Weyden, Memling i Bouts: obrazy na desce z jej prywatnego oratorium, wybrane przez nią samą.
Zapadnięta głowa
Głowa Izabeli zapada się w poduszkę głębiej niż głowa Ferdynanda. Wszyscy to pokazują.
Jak to miejsce wpisuje się w twoje zwiedzanie Granady
Przylega do katedry, ale to osobny, starszy budynek, z własnym wejściem od calle Oficios i własną ceną. Wiele osób kupuje bilet do katedry w przekonaniu, że obejmuje on także to miejsce, i czeka je niespodzianka.
Kolejność, którą polecam, to zacząć tutaj i przejść dalej do katedry: Kaplica Królewska jest mniejsza, bardziej kameralna i ma gęstszą treść, a opłaca się zyskać w niej czas, zanim przyjdzie główna fala zwiedzających. Licz czterdzieści minut.
Wokół rozciąga się historyczne centrum: Alcaicería, Madraza – dawny nasrydzki uniwersytet z zachowaną salą modlitwy – Plaza Bib-Rambla i Corral del Carbón. Wszystko zmieścisz w jednym przedpołudniu.
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że przechowuje się tu obrazy królowej Izabeli?
Tak, i dla mnie to najbardziej intymna część tego wszystkiego. W muzeum w zakrystii znajduje się prywatna kolekcja malarstwa Izabeli Katolickiej, obrazy na desce, na które patrzyła i przed którymi modliła się we własnej komnacie. To dzieła flamandzkie i włoskie najwyższej klasy: Van der Weyden, Memling, Botticelli, Perugino… jedna z najlepszych kolekcji prymitywistów flamandzkich w Hiszpanii. To nie jest złoto królowej, to jej intymność: to, co niezwykle potężna kobieta wybrała, by mieć codziennie przed oczami.
A ta złocona krata – kto zdołał ją wykonać?
Sygnował ją genialny artysta, mistrz Bartolomé de Jaén, około 1520 roku, a praca zajęła mu lata życia. To nie jest zwykłe ogrodzenie: to granica ze złoconego żelaza, ze świętymi, scenami i herbami wykutymi jak dzieło złotnicze. Zwróć uwagę, że oddziela dwa światy: po tej stronie ty, po drugiej królowie. Zrobiono to celowo, żeby nikt nie mógł podejść do nich całkiem blisko, nawet po śmierci. Majestat mierzy się także odległością.
