Een breed, zonnig plein met het Alhambra dat boven de daken uitsteekt, terrassen die vanaf het midden van de middag vollopen en de geur van gefrituurd eten. Het is het hart van de Realejo, de oude Joodse wijk van Granada, en het werd in 1497 aangelegd om de bruiloft te vieren van prins Juan, de erfgenaam van de Katholieke Koningen, die een paar maanden later overleed. In een hoek staat de Cristo de los Favores, waarvoor de hele stad één keer per jaar knielt, om drie uur 's middags precies.
Een plein aangelegd voor een bruiloft die slecht afliep
Prins Juan van Aragón en Castilië was de enige zoon van de Katholieke Koningen en de erfgenaam die de kronen van Castilië en Aragón in één persoon zou verenigen. In 1497 trouwde hij in Burgos met Margaretha van Oostenrijk, en de feesten verspreidden zich over alle koninkrijken: hier werd voor de festiviteiten deze open ruimte aangelegd.
Hij stierf datzelfde jaar, op zijn negentiende, in Salamanca. Zijn dood haalde het hele opvolgingsplan onderuit: de kroon kwam uiteindelijk bij zijn zus Johanna terecht, getrouwd met Filips de Schone, en zo kwam het Huis Oostenrijk naar Spanje. De hele latere geschiedenis van de Spaanse Habsburgers begint bij die dood.
Het plein hield de naam. Het ligt in de Realejo, de vroegere Joodse wijk van Granada (Garnata al-Yahud, “Granada van de Joden”), een wijk die in de Nasridische tijd een belangrijke Joodse gemeenschap had en die na 1492 een volledig andere bevolking kreeg.
De Cristo de los Favores
Aan een uiteinde van het plein staat op een sokkel een kruisbeeld uit de 17e eeuw, bekend als de Cristo de los Favores. De verering is heel concreet: elke Goede Vrijdag om drie uur 's middags precies – het uur waarop de traditie de dood van Christus plaatst – loopt het plein vol en knielen de mensen om drie wensen te vragen.
Het duurt een paar minuten en geen enkele broederschap maakt er een spektakel van: het is een volksgebruik dat door de gewoonte in stand wordt gehouden, met duizenden mensen in stilte op een buurtplein. Het is een van de indrukwekkendste taferelen van de Granadese kalender, en heel weinig mensen van buiten kennen het.
De rest van het jaar valt het kruisbeeld nauwelijks op tussen de terrassen. Het is de moeite waard om het op te zoeken en te weten wat hier één keer per jaar gebeurt, want het verandert je kijk op het plein volledig.
Niet te missen
De Cristo de los Favores
Elke Goede Vrijdag om drie uur precies knielt het hele plein om drie wensen te vragen.
De bruiloft van de erfgenaam
Het werd in 1497 aangelegd voor de feesten van prins Juan, die datzelfde jaar op zijn negentiende overleed.
Garnata al-Yahud
De Realejo was de Joodse wijk van Granada, met een belangrijke gemeenschap in de Nasridische tijd.
De tapa is nog altijd gratis
Granada is een van de laatste steden waar de tapa bij het drankje hoort, en hier wordt dat serieus genomen.
Hoe het past in je bezoek aan Granada
De Realejo is bij uitstek de tapasbuurt van Granada, en dit plein is het middelpunt ervan. In Granada is de tapa nog altijd gratis bij je drankje – een van de laatste Spaanse steden waar dat nog algemeen zo is – en hier wordt dat serieus genomen.
De wijk bewaart bovendien het spoor van het Joodse Granada en een aantal opvallende plekken: de Cuarto Real de Santo Domingo, een Nasridisch paleis uit de 13e eeuw met een bewaarde qubba, een vierkante, overdekte zaal; de Casa de los Tiros, met zijn gevel vol beelden; en de calle Molinos, met haar cármenes, huizen met een moestuin achter een muur.
Van hier klim je via de Realejo in ongeveer twintig minuten naar het Alhambra, of ben je in tien minuten bij de Puerta de las Granadas en de Cuesta de Gomérez. Het is de minst voor de hand liggende en aangenaamste manier om het complex te naderen, met schaduw en zonder bussen.
Veelgestelde vragen
Wie was die prins Juan?
De erfgenaam van alles. Juan van Aragón en Castilië was de enige zoon van de Katholieke Koningen, de prins die de kronen van Castilië en Aragón in één persoon zou verenigen. Hij trouwde in Burgos met Margaretha van Oostenrijk, en men zegt dat ze zoveel van elkaar hielden dat de artsen voor zijn gezondheid vreesden. Hij stierf op slechts negentien jaar, in Salamanca, diezelfde herfst. Zijn dood veranderde alles: de kroon ging uiteindelijk naar zijn zus Johanna de Waanzinnige en, via haar, naar de dynastie van de Habsburgers. Van die droom is ons alleen de naam van dit plein gebleven.
En die Christus in de hoek?
Het detail zit in de klok: het bijzondere moment is klokslag drie uur 's middags, het uur waarop de traditie de dood van Christus plaatst. Precies dat moment maakt hem beroemd. Het beeld zelf is oud, van eind 17e eeuw, en buiten dat uur heb je het bijna voor jezelf, in stilte, met het Alhambra erachter. Op ons, Granadinos, gelovig of niet, maakt deze Christus altijd iets los vanbinnen.
