Aljafería Sarayı
Giriş 5 € civarında ve uzunca bir saatlik ziyaret. Merkezden yürüyerek yirmi dakika ya da tramvayla birkaç dakika uzaklıkta: Zaragoza'da eski şehrin dışına çıkmayı gerektiren tek ziyaret ve tartışmasız değer.

Avrupa'da kalan XI. yüzyıl İslam sanatının tek büyük tanığı; Alhambra'yı iki yüz yıl önceden haber veren kemerleriyle. Neye bakılır, sonradan ne eklendi ve neden rezervasyon yapmak gerekir.
🎧 Aljafería ve saraylar kenti Zaragoza rotasındaEndülüs bu kadar kuzeyde çok az saray mimarisi bıraktı ve olan azıcık şeyden de neredeyse hiçbiri ayakta kalmadı. Bu yüzden bu yapı olağanüstüdür: Zaragoza'nın bağımsız bir krallık olduğu XI. yüzyılda inşa edilmiş, neredeyse bütünüyle günümüze ulaşmış ve bugün Cortes de Aragón'u barındıran bir eğlence sarayı. Pek az İspanyol binasının gösterebileceği, birbirini izleyen kullanımlarla dolu neredeyse bin yıl.
XI. yüzyıl, Córdoba ile Granada arasında.
Córdoba Halifeliği XI. yüzyılın başında dağıldığında, Endülüs yarımadası taifa krallıklarına bölündü ve Zaragoza'nınki bunların en müreffeh ve en kültürlülerinden biriydi. Bu saray o sırada, entelektüel ve sanatsal inceliğin muazzam olduğu bir dönemde, sur dışında bir eğlence konutu olarak yükseltildi.
O dönem, İspanyol İslam sanatı gezilerinin çoğunda eksik olan parçadır; bu geziler genellikle iki yüzyılı atlayarak Córdoba'daki Mezquita'dan Alhambra'ya gider. Arada olan şey burada ve birinden ötekine nasıl varıldığını açıklıyor.
Bakılması gereken şey kemerlerdir: birbirini kesen, dilimli, karma çizgili, birkaç düzlemde üst üste binerek artık hiçbir taşıyıcı işlevi olmayan kafesler oluşturan kemerler. Córdoba'da yapılanın bir sonraki adımıdır; kemerin taşımayı bırakıp saf çizime dönüştüğü, neredeyse soyut bir uca taşınmıştır.
Salón Dorado ile havuzlu avlu merkezdeki parçalardır; alçı işçiliği, sütun başlıkları ve kemer dizileriyle iki yüzyıl sonra Granada'da yapılacak olanı doğrudan haber verirler. Bunu Alhambra'dan önce görmek, oranın okunuşunu tamamen değiştirir.
Giriş 5 € civarında ve uzunca bir saatlik ziyaret. Merkezden yürüyerek yirmi dakika ya da tramvayla birkaç dakika uzaklıkta: Zaragoza'da eski şehrin dışına çıkmayı gerektiren tek ziyaret ve tartışmasız değer.
Merkez ile Aljafería arasındaki yol üzerinde, şehir surlarının son kapısı; onarılmamasına karar verilen, 1809'un mermi izleriyle delik deşik kesme taşlarıyla. Sitios kuşatmalarında olanlara fiziksel olarak dokunulabilecek tek yer.
Uygulamayı indir ve Zaragoza şehrini istediğin zaman çevrimdışı keşfet. Kulağında yerel bir rehberle Aljafería ve saraylar kenti Zaragoza yürüyüş rotasını tamamla.
Viavoy hakkında daha fazlası →1118'deki Hristiyan fethinden sonra yapı yıkılmadı: onu asırlar boyunca kullanan Aragon krallarının sarayı oldu. Endülüs süslemesinin, başka yerlerde tamamen yok olurken burada ayakta kalmasını sağlayan şey bu süreklilikti.
XV. yüzyılda Katolik Hükümdarlar üstüne, tören salonları ve armaları ile tekrar tekrar işlenmiş boyunduruk ve oklarıyla birlikte olağanüstü kalitede, çok renkli bir Mudéjar kaset tavanı olan bütün bir kat eklediler. Sonuç, XI. yüzyıl ile XV. yüzyılın dikey olarak, biri ötekinin üstünde bir arada yaşadığı bir yapıdır.
Sonra düşüş geldi. Engizisyonun merkezi, ardından askerî kışla oldu ve Endülüs süslemesi kazınmış, duvarla kapatılmış ya da sökülmüş hâlde yarı harabeye döndü. XX. yüzyıl başının fotoğrafları tanınmaz hâlde bir yapı gösterir.
Onu kurtaran restorasyon uzun ve titizdir, XX. yüzyılın ikinci yarısındandır ve bazı noktalarda yeniden yapımın kapsamı yüzünden tartışılmıştır. Bunu bilmekte fayda var: genel ölçüt koruyucu olsa da görülen her şey özgün değildir.
Hikâyeyi tamamlayan şey bugünkü kullanımdır. Seksenli yıllardan beri yapı, tarihî olanla bir arada yaşayan çağdaş bir bölümde, yapının içine inşa edilmiş genel kurul salonları ve parlamento birimleriyle Cortes de Aragón'un merkezidir.
Bu karar bilinçliydi ve mantıklıdır: yapıyı bir müzeye dönüştürmek yerine ona gerçek bir iktidar işlevi geri vermek. Bir taifa kralının buradan hüküm sürmesinden bin yıl sonra, burası hâlâ bu topraklarla ilgili kararların alındığı yerdir.
Pratik sonucu, ziyaretin siyasi faaliyete bağlı olmasıdır. Genel kurul günlerinde giriş kısıtlanır ve saatler parlamento takvimine göre değişir; bu yüzden önceden kontrol etmek bir önlem değil, bir zorunluluktur.
Ayrıca bilmekte fayda var: bütünün en eski kısmı olan ve saraydan bile önceye uzanan Torre del Trovador, dayandığı İspanyol tiyatro eseri aracılığıyla Verdi'nin “Il trovatore” operasına adını verdi. Çok anlatılan ve doğru olan bir bilgidir.
Merkeze dönerken şehrin öbür büyük avlusu: bir Fransız antikacının 1903'te satın aldığı, parça parça söküp Paris'e götürdüğü ve elli yılı aşkın süre orada kalan XVI. yüzyıldan bir Rönesans avlusu. Geri döndü ve Coso'daki bir binanın içinde yeniden kuruldu. Giriş ücretsiz.
İki katlı avlusu ve Aragon sivil mimarisine özgü büyük oymalı ahşap saçağıyla XVI. yüzyıldan bir Rönesans sarayı. Bugün Diputación'un ücretsiz sergi salonudur: girilir, avlu geçilir ve çıkılır.
Córdoba Halifeliği XI. yüzyılın başında dağıldığında ortaya çıkan bağımsız krallıklarda üretilen sanat. İki yüzyılı atlayarak Córdoba'daki Mezquita'dan Alhambra'ya giden İspanyol İslam sanatı gezilerinin çoğunda eksik olan parçadır. Aljafería arada olan şeydir.
Çünkü birkaç düzlemde üst üste binerek taşıyıcı işlevi olmayan kafesler oluşturan, birbirini kesen dilimli kemerleri, iki yüzyıl sonra Granada'da gelişecek dili doğrudan haber verir. Onu önce görmek Alhambra'nın okunuşunu değiştirir, çünkü orada hayranlık uyandıran şeyin nereden geldiğini açıklar.
Özellikle yüksek sezonda çok tavsiye edilir. Yapı Cortes de Aragón'un merkezidir ve ziyaret saatleri parlamento faaliyetine göre değişir: genel kurul günlerinde giriş kısıtlanır ve kapalı günler vardır. Oraya gitmeden önce kontrol etmek bir önlem değil, bir zorunluluktur.
XV. yüzyılda İslam sarayının üstüne, tören salonları ve armaları ile tekrar tekrar işlenmiş boyunduruk ve oklarıyla olağanüstü kalitede, çok renkli bir Mudéjar kaset tavanı olan bütün bir kat. Sonuç, XI. yüzyıl ile XV. yüzyılın dikey olarak, biri ötekinin üstünde ve hiçbiri ötekini silmeden bir arada yaşadığı bir yapıdır.
Yapı Engizisyondan ve uzun süre askerî kışla olarak kullanılmaktan geçti ve Endülüs süslemesi kazınmış ya da duvarla kapatılmış hâlde yarı harabeye döndü. XX. yüzyılın ikinci yarısındaki restorasyon uzun ve titizdi, ama bazı noktalarda yeniden yapımın kapsamı yüzünden tartışıldı. Görülen her şey özgün değildir.
Evet. Bütünün en eski kısmı olan ve sarayın kendisinden önceye uzanan Torre del Trovador, operanın dayandığı, Antonio García Gutiérrez'in İspanyol tiyatro eseri “El trovador” aracılığıyla Verdi'nin “Il trovatore”suna adını verdi. Kule gezi kapsamında ziyaret edilebilir.
Viavoy'u indir ve Zaragoza şehrini istediğin zaman çevrimdışı gez.
