Het is moeilijk te geloven, maar de hoofdstad van de flamenco ligt niet in Andalusië. Ze ligt hier. Madrid heeft de zang en de dans niet uitgevonden, maar sinds eind 19e eeuw is het de plek waar je naartoe moest om ervan te kunnen leven: eerst naar de cafés cantantes, daarna naar de tablaos van de jaren vijftig en zestig, en vandaag naar een netwerk van zalen waar elke avond artiesten optreden die 's zomers festivals over de halve wereld vullen. Wil je echte flamenco zien — de flamenco die op een meter van je tafel wordt gespeeld en waarvan je haren overeind gaan staan —, dan vertelt deze gids je waar, wat het kost en wat je beter kunt mijden.
Gouden regel: een kleine tablao met een compacte cuadro (zang, gitaar, dans) en plaats voor 60-80 mensen geeft betere flamenco dan een grote show met diner inbegrepen. Reserveer altijd, en vraag om een tafel op de eerste twee rijen.
Waarom Madrid de hoofdstad van de flamenco is
De flamenco is geboren in Andalusië, maar professioneel geworden in Madrid. Eind 19e eeuw raakt de stad vol cafés cantantes — zaken met een houten podium, stoelen en obers — waar voor het eerst entree wordt gevraagd om naar flamencozang te luisteren. In de jaren vijftig maken die cafés plaats voor de tablaos: nachtzalen, kleiner, ontworpen om de artiest midden tussen het publiek te laten optreden. De eerste die openging was Zambra, en daarna volgde een tiental andere. Veel ervan zijn nog open.
Daarom kun je in Madrid vandaag 365 dagen per jaar flamenco zien, iets wat noch in Sevilla noch in Jerez gebeurt. De stad heeft bovendien de scholen, de tablaos die als professionele etalage dienen en de grote festivals: het Festival Flamenco Madrid in het voorjaar en Suma Flamenca, dat de regio Madrid in juni organiseert met concerten in theaters in de hele regio. En een flink deel van de toonaangevende artiesten woont hier, ook al zijn ze zeshonderd kilometer verderop geboren.
Een opmerking die je helpt te begrijpen wat je gaat zien: flamenco is niet één dans. Hij is ingedeeld in “palos” — soleá, seguiriya, alegrías, bulerías, tangos, fandangos — die het ritme, de bedoeling en zelfs de stemming veranderen. Een goede tablaoshow wisselt er in een uur verschillende af, begint met iets ernstigs en eindigt in een feest por bulerías. Je hoeft niets te begrijpen om ervan te genieten, maar als je weet dat de soleá diepgaand is en de alegrías stralend zijn, verandert dat je avond behoorlijk.
De tablaos van Madrid, een voor een
Van de meest historische tot de meest intieme, met richtprijzen.
Corral de la Morería (calle Morería, 17, bij Las Vistillas) is de grote naam. Sinds de opening in 1956 heeft vrijwel iedereen die in de flamenco van de afgelopen halve eeuw iets voorstelde op het podium gestaan, en de eetzaal heeft een eigen culinaire erkenning. Er zijn twee formules: show met een drankje, rond € 50-60, of show met diner, dat boven de € 100-150 per persoon kan uitkomen. Het is een absolute klassieker, met de plechtigheid en de prijs die daarbij horen.
Cardamomo (calle Echegaray, 15, in het Barrio de las Letras) is waarschijnlijk de tablao die artistieke kwaliteit en een intieme sfeer het best combineert. Kleine zaal, compacte cuadro, meerdere voorstellingen per avond en een affiche met artiesten die vaak wisselen. Een kaartje met drankje kost zo'n € 45-55; met tapas of diner loopt het op tot € 70-90. Omdat de zaal zo klein is, zijn alle tafels goed, maar in het hoogseizoen is hij dagen van tevoren uitverkocht.
Torres Bermejas (calle Mesonero Romanos, 11, bij de Gran Vía) is een buitenbeentje: geopend in 1960, met een tegeldecor dat het Alhambra nabootst, en op het podium stond Camarón de la Isla in zijn jonge jaren. Een kaartje met drankje zit in de marge van € 45-55. Heel centraal en makkelijk in te passen in een avond op de Gran Vía.
Las Tablas (Plaza de España, 9) is de praktischste keuze: vroege voorstellingen, bescheidener prijzen — vanaf zo'n € 30-35 met drankje — en een vlot formaat van een uur. Het heeft niet de traditie van de vorige, maar het niveau van de cuadro is degelijk en het werkt heel goed als je met een klein budget reist of met oudere kinderen.
Villa Rosa (Plaza de Santa Ana, 15) verdient een vermelding om zijn tegelgevel uit 1911, een van de meest gefotografeerde van het centrum, die Almodóvar vereeuwigde in “Tacones lejanos”. Het is de afgelopen jaren meermaals van eigenaar en formule veranderd: controleer de actuele programmering voordat je erop rekent. En Casa Patas, in de calle Cañizares in Lavapiés, was dertig jaar lang de tablao met het meeste respect van liefhebbers en van de artiesten zelf; hij sloot in 2020 en het verdwijnen ervan doet in de wijk nog altijd pijn. Raadt iemand hem je aan, dan is zijn informatie verouderd.
Buiten het circuit van de tablaos zijn er twee alternatieven die liefhebbers zeer waarderen. Het ene zijn de peñas flamencas, buurtverenigingen waar gezongen wordt voor leden en voor wie een symbolische entree wil betalen: minder productie, minder comfort en soms veel meer kunst. Het andere zijn de theaters: de Teatros del Canal, het Fernán Gómez en het Teatro Flamenco Madrid (calle del Pez, 10, in Malasaña) programmeren voorstellingen van gezelschappen tegen theaterprijzen, tussen € 20 en 35, in een langer en verhalender formaat dan dat van de tablao.
Veelgestelde vragen
Wat kost flamenco kijken in Madrid?
Een tablaokaartje met drankje inbegrepen kost tussen € 30 en 60, afhankelijk van de zaal; met diner tussen € 70 en 150. In theaters en op festivals zakken de prijzen naar € 20-35, en in peñas of sociale centra kun je live zang zien voor minder dan € 10. De beste prijs-kwaliteitverhouding is meestal een kaartje met drankje en apart eten in de wijk.
Wat is de beste tablao van Madrid?
Dat hangt af van wat je zoekt. Voor de historische en culinaire ervaring de Corral de la Morería. Voor de beste balans tussen kunst en nabijheid Cardamomo. Voor iets centraals met traditie Torres Bermejas. En voor een bescheiden prijs en een korte voorstelling Las Tablas. Geen van alle stelt teleur als je een kleine zaal en de tweede voorstelling kiest.
Is het de moeite waard om voor het diner in de tablao te betalen?
Behalve in de Corral de la Morería, die een eigen culinaire erkenning heeft, meestal niet: het diner maakt het kaartje flink duurder en de keuken is zelden van hetzelfde niveau. Je bent beter uit met alleen show en drankje, en vooraf of achteraf eten in Huertas, La Latina of Lavapiés, waar je heel goed eet voor € 20-25.
Moet je van tevoren reserveren?
Ja. De goede zalen zijn klein — tussen 60 en 120 plaatsen — en raken in het weekend en in voorjaar en najaar dagen van tevoren vol. Rechtstreeks reserveren op de website van de tablao is meestal goedkoper dan via doorverkoopplatforms, en je kunt dan om een tafel op de voorste rijen vragen, wat bij flamenco veel verschil maakt.
Kun je in Madrid gratis flamenco zien?
In sociale centra als La Tabacalera, in sommige buurtpeñas en bij optredens met de pet rond op pleinen en markten kun je live zang vinden zonder entree te betalen of met een vrijwillige bijdrage. Er is geen vaste programmering: je vraagt het in de wijk. Tijdens feesten als San Isidro staat er ook flamenco op de gemeentelijke podia, vrij toegankelijk.
Door welke wijken van Madrid wandel je vóór de voorstelling?
La Morería en Las Vistillas als je naar de Corral gaat; Huertas en Santa Ana als je naar Cardamomo gaat; Lavapiés als je goed en goedkoop wilt eten. Met Viavoy kun je vóór de voorstelling door diezelfde straten lopen met een lokale gids in je oor: “Tapas: La Latina en El Rastro” en “Multicultureel Lavapiés” bestrijken twee van de drie gebieden.
Voor je reserveert: zeven dingen die je beter kunt weten
Ten eerste het formaat. Bijna alle tablaos bieden drie opties: alleen de show met één drankje, show met tapas of show met diner. De versie met diner kost het dubbele of drievoudige en het eten is zelden de prijs waard, behalve in de Corral de la Morería. Advies: kaartje met drankje, en eten vooraf of achteraf in de wijk.
Ten tweede het tijdstip. De voorstellingen zijn meestal om 19:00-20:00 en om 21:30-22:30. De tweede voorstelling is altijd beter: er is meer sfeer, het publiek is losser en de artiesten gaan langer door. Reis je met kinderen, neem dan de eerste.
Ten derde de plaats. Reserveer telefonisch of via de eigen website van de tablao in plaats van via doorverkoopplatforms, omdat dat meestal goedkoper is en je zo om een tafel vooraan kunt vragen. In een kleine zaal is het verschil tussen de eerste en de vijfde rij enorm.
Ten vierde de duur: tussen 60 en 90 minuten. Ten vijfde de foto's: zonder flits mag het vooraf en achteraf, maar niet tijdens de nummers; respecteer dat, want het zapateado vraagt concentratie. Ten zesde het “olé”: dat roep je wanneer iets je echt raakt, niet om de twee maten. En ten zevende is fooi niet verplicht, maar wel welkom als de cuadro je heeft ontroerd.
Nog een laatste tip van een local: als de flamenco je bevallen is, blijf dan niet bij één avond. Kijk of je reis samenvalt met het Festival Flamenco Madrid (voorjaar) of met Suma Flamenca (juni), waar je voor € 20-30 in een theater grote namen ziet die nooit in een tablao optreden. En ben je overdag in het centrum, dan hebben de Plaza Mayor en de straten van het Madrid van de Habsburgers een vier eeuwen oude geschiedenis van straatmuziek die hier ook bij hoort.
Praktische informatie
RichtprijzenTablao met drankje: € 30-60. Met diner: € 70-150. Theater of festival: € 20-35. Peñas en sociale centra: van gratis tot € 10.
OpeningstijdenVoorstellingen om 19:00-20:00 en om 21:30-22:30, alle dagen van het jaar. De tweede voorstelling heeft meer sfeer.
ReserverenOnmisbaar in het weekend en in het hoogseizoen. Reserveer op de website van de tablao en vraag om een tafel op de voorste rijen.
DuurTussen 60 en 90 minuten voor een tablaoshow; 90-120 minuten voor producties van gezelschappen in een theater.
Hoe kom je erMetro La Latina (L5) voor La Morería, Sevilla of Sol voor Huertas, Callao (L3·L5) voor de Gran Vía, Lavapiés (L3) voor de wijk.
FestivalsFestival Flamenco Madrid in het voorjaar en Suma Flamenca in juni, met programmering in theaters in de hele regio Madrid.