Zaragoza · Wat te zien

Palacio de la Aljafería

Het is het best bewaarde islamitische paleis in het noorden van het schiereiland en het enige grote overblijfsel van taifakunst dat in Europa nog overeind staat. Het werd gebouwd in de 11e eeuw, toen Zaragoza een onafhankelijk koninkrijk was, en de waarde is dubbel: om wat het is en om wat het ertussenin is, want Al-Andalus liet zo ver naar het noorden heel weinig paleisarchitectuur na, en deze is vrijwel compleet bewaard gebleven.

Een taifapaleis in het noorden

Toen het kalifaat van Córdoba aan het begin van de 11e eeuw uiteenviel, ontstonden de taifa-koninkrijken, en dat van Zaragoza was een van de welvarendste. Dit paleis werd toen gebouwd als buitenverblijf buiten de stadsmuren, en het decoratieve repertoire is de grote bijdrage van dat moment.

Waar je naar moet kijken, zijn de bogen: gekruist, gelobd, gemengdlijnig, in verschillende vlakken over elkaar gelegd tot ze traceringen vormen die geen constructieve functie meer hebben, alleen nog een visuele. Het is de volgende stap na wat er in Córdoba was gedaan, doorgetrokken tot een bijna abstract uiterste.

De Salón Dorado, de Gouden Zaal, en de patio met zijn waterbekken zijn de kernstukken, met stucwerk, kapitelen en arcaden die rechtstreeks vooruitlopen op wat twee eeuwen later in de Alhambra zou worden gemaakt. Als je dit vóór Granada ziet, kijk je daar heel anders naar.

Vier functies boven op elkaar, en een parlement

Na de christelijke verovering van 1118 werd het gebouw het paleis van de koningen van Aragón, en in de 15e eeuw zetten de Katholieke Koningen er een hele verdieping bovenop met staatsiezalen en een beschilderd mudéjar-cassetteplafond van uitzonderlijke kwaliteit, met hun wapens en met het juk en de pijlen.

Daarna kwam het verval: het werd de zetel van de Inquisitie, daarna een kazerne, en het eindigde half in puin, met de Moorse decoratie afgehakt of dichtgemetseld. De lange en nauwgezette restauratie die het redde, stamt uit de tweede helft van de 20e eeuw.

En vandaag is het de zetel van de Cortes de Aragón. Dat wil zeggen: een islamitisch paleis uit de 11e eeuw waarin een regionaal parlement uit de 21e eeuw zit, met de vergaderzalen binnen de muren gebouwd. Geen ander Spaans gebouw heeft duizend jaar lang zo'n onafgebroken institutioneel gebruik gekend.

Niet te missen

Uniek in het noorden

Het grote bewaarde overblijfsel van taifakunst in Europa. Al-Andalus liet zo ver naar het noorden heel weinig paleisarchitectuur na.

De gekruiste bogen

In verschillende vlakken over elkaar gelegd tot traceringen zonder constructieve functie. Ze lopen rechtstreeks vooruit op de Alhambra.

Het cassetteplafond van de Katholieke Koningen

In de 15e eeuw zetten ze er een hele verdieping op met staatsiezalen en een uitzonderlijk beschilderd mudéjarplafond.

Vandaag een parlement

Hier zitten de Cortes de Aragón. Duizend jaar onafgebroken institutioneel gebruik, wat geen ander Spaans gebouw heeft.

Hoe het in je bezoek aan Zaragoza past

Het ligt buiten de oude binnenstad, op twintig minuten lopen van het centrum of een paar minuten met de tram, naar het westen. Het is het enige bezoek in de stad waarvoor je je moet verplaatsen, en het is dat zonder twijfel waard.

Omdat het de zetel van het parlement is, zijn de bezoektijden beperkt en wisselen ze met de activiteit van de Cortes: er zijn dagen met beperkte toegang en dagen dat het dicht is. Controleer het van tevoren en reserveer in het hoogseizoen.

Op de terugweg naar het centrum kom je langs de Puerta del Carmen, getekend door de inslagen van de belegeringen van 1808, en de basiliek van Santa Engracia. Reken op een ruim uur voor het paleis.

Veelgestelde vragen

Waar komt die vreemde naam vandaan, Al-Yafariyya?

Ik vertel het je omdat bijna niemand het weet: de naam komt van de koning zelf die het liet bouwen. Zijn volledige naam bevatte Abú Yaafar Áhmad, en uit dat “Yaafar” ontstond Al-Yafariyya, “dat van Yaafar”. Elke keer dat je de naam van het monument uitspreekt, noem je dus, zonder het te weten, een moslimkoning van duizend jaar geleden bij zijn naam. Ik vind dat prachtig.

En welke opera heeft die toren geïnspireerd?

Het is Il Trovatore, “De Troubadour”, die Verdi in 1853 in première bracht en nog steeds theaters over de hele wereld vult. Het merkwaardige is dat Verdi niets verzon: hij baseerde zich op een Spaans romantisch drama, El Trovador, van een auteur die Antonio García Gutiérrez heette. En er is nog een detail dat ik geweldig vind: die toren is eigenlijk het oudste deel van het hele complex, ouder dan het paleis zelf, gebouwd rond de negende eeuw. Dus, baksteen van meer dan elfhonderd jaar boven je hoofd.

Was dit het paleis waar de koningen altijd woonden?

Nee, en daar zit de charme. Toen het werd gebouwd, lag de ommuurde stad verderop; dit was een lustpaleis buiten de stad, omringd door tuinen en moestuinen, een soort lusthof om aan de drukte te ontsnappen. Het was niet het middelpunt van de macht van elke dag, het was de plek van genot, feest en poëzie. Met de tijd groeide de stad en slokte het op, maar het werd geboren als een gril in de open lucht.

Ontdek Zaragoza en luister in je eigen tempo

Palacio de la Aljafería maakt deel uit van onze tour De Aljafería en het Zaragoza van de paleizen.

Viavoy-app

Andere plekken in Zaragoza

Palacio de Sástago

Paraninfo van de Universiteit van Zaragoza

Parque Grande José Antonio Labordeta

Patio de la Infanta

Plaza de los Sitios en Monumento a los Sitios

Puente de Piedra