Hoi! Ik ben Sanne, uit Zaragoza, en ik laat je mijn stad zien zoals ik haar aan een vriend laat zien: zonder haast en door de oude binnenstad, die uitkijkt over de Ebro.
Overzicht
We komen langs de basiliek van El Pilar, de Seo, de Lonja, een van de grootste voetgangerspleinen van Europa en de oude Puente de Piedra, de stenen brug: tweeduizend jaar Romeinen, moslims en koningen dicht opeen langs de rivier. En er zijn drie juwelen die we niet alleen van buiten zullen zien: de basiliek van El Pilar, de Seo del Salvador en de Lonja hebben hun eigen audiogids voor binnen, inbegrepen in deze wandeling; als je bij hun deuren staat, druk je en ga je naar binnen.
Onze wandeling begint naast de Romeinse stadsmuren, aan de voet van het standbeeld van keizer Augustus, die de stad stichtte. We gaan beginnen.
Route
- 1
Romeinse stadsmuren en Caesar Augustus
Kom dichterbij bij dit stuk muur van steen en baksteen met ronde torentjes: het is een van de weinige Romeinse dingen die je nog op straatniveau ziet.
Kijk omhoog naar deze toren van roodachtige baksteen. Hij heet Torreón de la Zuda, en de naam vertelt je al waar hij vandaan komt: van het Arabische azuda, het paleis van de moslimgouverneur toen de stad Saraqusta heette en een van de grote steden van al-Ándalus was.
Voor je staat een stenen kerk met een bakstenen toren die zijn beroemdste kenmerk niet kan verbergen: hij staat scheef.
Achter op het plein, al vlak bij de andere kathedraal, gaat de grond ineens open en verschijnt het water. Dit is de Fuente de la Hispanidad, uit 1991, en hoewel veel mensen er voorbijlopen, is het de moeite waard om te blijven staan en hem te lezen als een kaart, want dat is precies wat het is.
Draai je om en neem de hele ruimte in één blik. Je staat op de Plaza del Pilar, en het eerste wat indruk maakt is de grootte: zo'n vijftigduizend vierkante meter open plaveisel, een van de grootste voetgangerspleinen van Europa.
- 6
El Picadillo
In de Calle Manifestación nummer 13, op een steenworp van het plein, zit een bar die vanaf de deur lekker naar gefrituurd ruikt: El Picadillo. Ze serveren er sinds 1985 tapas, kleine hapjes, en het is geen tent om te poseren: het is een bar om aan de toog te staan, met servetten op de grond en porties die je deelt.
Kijk omhoog en laat je meevoeren door de koepels: elf, geteld, plus de vier torens op de hoeken.
- 8
De gekleurde koepels
Kijk naar de daken van de koepels van de Pilar: ze zijn bedekt met geglazuurde tegels in groen, blauw, wit en geel, die geometrische patronen vormen. Dat is een rechtstreekse erfenis van de mudéjarsmaak, de kunst van de alarifes, de bouwmeesters die baksteen en keramiek bewerkten als geen ander. Met zon glinsteren ze als vissenschubben.
Voor je staat het stadhuis van Zaragoza, en hier zit een kleine valstrik voor het oog. Het lijkt een eeuwenoud renaissancepaleis, met zijn Aragonese galerij van boogjes boven aan de gevel, net als zijn oude buren. Nou nee: het is een nep, al is die inmiddels oud.
Voor je staat een bakstenen gebouw dat zonder torens of klokkentorens toch een juweel is: de Lonja de Zaragoza. Het werd gebouwd tussen 1541 en 1551 als koopmansbeurs, de plek waar handel werd gesloten en waren werden gewogen, en het was het eerste grote burgerlijke gebouw van de renaissance in Aragón.
- 11
Monument voor Goya
Hier, aan de zuidkant van het plein, staat in brons de man die Aragón als zijn grootste zoon beschouwt: Francisco de Goya.
Aan de oostkant van het plein is de andere kathedraal de hoofdrolspeler, die waar veel mensen aan voorbijlopen omdat ze alleen naar de Pilar willen, en dat is een enorme fout: La Seo is waarschijnlijk het fascinerendste gebouw van de stad.
- 13
De vieringtoren van La Seo
Kijk omhoog naar de lantaarntoren boven de viering, de vieringtoren. Hij is achthoekig, van doorbroken baksteen, tegelijk gotisch en mudéjar, en wordt beschouwd als een van de mooiste van Spanje. Hij werd rond het jaar 1500 herbouwd omdat de vorige dreigde in te storten.
- 14
De mudéjar-muur van de Parroquieta
Loop om de kathedraal heen naar de buitenmuur van de zogeheten Parroquieta, de kapel van San Miguel.
Aan de voet van de stad stroomt de Ebro, de reden dat dit alles bestaat. Je staat aan zijn oevers: de waterrijkste rivier van Spanje, die uit het Cantabrisch gebergte komt en het halve schiereiland doorkruist om in de Middellandse Zee te sterven.
- 16
De vier leeuwen van de Puente
Aan het begin van de brug houden bronzen leeuwen de wacht. Het zijn er vier, twee aan elk uiteinde, en ze staan hier sinds 1991, een werk van de beeldhouwer Francisco Rallo. De leeuw is het symbool van de stad, die op haar wapenschild staat, en daarom heet deze brug ook wel de brug van de Leeuwen.
En hier is de Puente de Piedra, de oudste en meest geliefde van de bruggen over de Ebro in de stad.
- 18
De cierzo
Voel de lucht. Als er hard en koud wind waait terwijl de zon schijnt, dan is dat de cierzo, de noordwestenwind die in volle vaart door de vallei van de Ebro naar beneden raast en die wij Zaragozanen zelfs in ons karakter dragen: droog, koppig en eerlijk; ze zeggen dat wij door hem zijn zoals we zijn. Midden op de brug raakt hij je vol, zonder iets dat hem tegenhoudt.
