Zaragoza · Wat te zien

Kathedraal van El Salvador

Catedral del Salvador

Ze noemen haar La Seo, en het is de andere kathedraal van Zaragoza, de oude, die veel bezoekers overslaan omdat ze naar de Pilar gaan. Dat is een flinke vergissing: dit gebouw staat op de tempel van het Romeinse forum, later de grote moskee, en het stapelt romaans, mudéjar, gotiek, renaissance en barok op elkaar zonder dat een laag de vorige heeft uitgewist. En het bewaart de beste collectie wandtapijten ter wereld.

De mudéjarmuur van de parroquieta

Voordat je naar binnen gaat, moet je om het gebouw heen lopen en de buitenmuur zoeken van de kapel van San Miguel, bekend als de parroquieta. Het is een wandvlak van baksteen en groen en wit geglazuurd keramiek, met geometrisch vlechtwerk dat het hele oppervlak bedekt als een wandtapijt, uit de 14e eeuw.

Het is een van de hoogtepunten van de Aragonese mudéjar en is erkend als Unesco-werelderfgoed. Opmerkelijk is de techniek: baksteen die uitspringend is gelegd zodat de schaduw een tekening vormt, gecombineerd met ingelegde tegels. Het hele effect wordt bereikt met het goedkoopste materiaal dat er bestaat.

Die muur verklaart waarom de mudéjar van Aragón anders is. In een streek zonder goede steengroeven in de buurt ontwikkelden de bouwmeesters een volledige decoratieve taal op basis van baksteen en keramiek, en ze brachten die naar een niveau dat in Europa zijn weerga niet kent.

Binnen: vijf beuken en een onherhaalbare collectie

Het interieur bestaat uit vijf beuken van gelijke hoogte, als hallenkerk, met gotische pijlers en een hoge achthoekige vieringtoren boven de kruising, versierd met stucwerk in mudéjarstijl. Het gevoel van ruimte is opvallend en heel anders dan de gebruikelijke verticaliteit van de gotiek.

Het hoofdretabel, van beschilderd albast uit de 15e eeuw, hoort bij de groten van Spanje, met taferelen uit het leven van Christus gesneden door Pere Johan en Hans van Zwaben. En de zijkapellen verzamelen werken uit alle periodes van het gebouw.

Maar wat La Seo uniek maakt, is het Wandtapijtenmuseum. Het brengt zo'n zestig Vlaamse stukken uit de 15e tot de 17e eeuw samen, veel van groot formaat, en geldt als de beste collectie gotische wandtapijten ter wereld, beter dan die van welk nationaal museum ook. Ze zijn hier bewaard gebleven omdat het kapittel ze nooit verkocht.

Niet te missen

De mudéjarmuur van de parroquieta

Uitspringende baksteen en geglazuurd keramiek die samen vlechtwerk vormen. Unesco-werelderfgoed, en hij zit aan de zijkant, niet aan het plein.

De beste collectie wandtapijten ter wereld

Zo'n zestig Vlaamse stukken uit de 15e tot de 17e eeuw. Ze zijn hier bewaard gebleven omdat het kapittel ze nooit verkocht.

Vijf beuken van gelijke hoogte

Een hallenkerk met een achthoekige vieringtoren, versierd met stucwerk in mudéjarstijl. Heel anders dan de gebruikelijke gotische verticaliteit.

Romeinse tempel, moskee, kathedraal

Het gebouw staat op de tempel van het forum en daarna op de grote moskee. Geen enkele laag wiste de vorige uit.

Hoe het in je bezoek aan Zaragoza past

Ze sluit de Plaza del Pilar af aan het oostelijke uiteinde, op vijf minuten van de basiliek. Ernaast ligt het Museum van het Forum van Caesaraugusta, dat de ondergrond van ditzelfde plein blootlegt en uitlegt wat hier eerder stond.

Het toegangsbewijs is inclusief het Wandtapijtenmuseum, en dat rechtvaardigt het bezoek: trek minstens twintig minuten uit voor die zaal, ook al zijn wandtapijten niet wat je verwachtte te vinden. Reken op een uur voor het geheel.

En ga niet weg zonder buitenom te lopen om de mudéjarmuur te zien. Die zit aan de zijkant die op de straat uitkijkt, niet aan het plein, en heel veel mensen gaan naar binnen en weer naar buiten zonder hem te zien, terwijl het het meest bijzondere is wat het gebouw heeft.

Veelgestelde vragen

Hoe kan een stad twee kathedralen hebben?

Het is zeldzaam, en er is een verklaring. Eeuwenlang vochten La Seo en de Pilar op leven en dood om de kathedraal te zijn, elk met zijn kapittel en zijn kanunniken, jaloers als buren op dezelfde trap. De zaak liep zo hoog op dat in 1676 de paus, het zat, een salomonsoordeel velde: hij voegde de twee kapittels samen tot één en gaf beide de titel van kathedraal. Sindsdien heeft Zaragoza één enkele kathedraal verdeeld over twee gebouwen, die om beurten een half jaar de eredienst houden. Daarom kijk je hier, heel zeldzaam, twee kathedralen recht in het gezicht.

Werden hier koningen gekroond?

Ja, dit was eeuwenlang het grote toneel van de Kroon van Aragón: hier werden koningen gekroond en werden de fueros van het koninkrijk bezworen. De meest herinnerde ceremonie was die van Ferdinand I in 1414, de eerste koning van de nieuwe dynastie Trastámara, met zulke ontzaglijke feesten, vol banketten en toernooien, dat er in heel Europa over werd gepraat. Als je binnenkomt, denk dan dat deze stenen echte kronen voorbij zagen komen. Het is niet zomaar een kerk: het is de kathedraal waar de geschiedenis van Aragón werd gemaakt.

En die toren, waarom is hij zo anders?

Omdat hij als laatste kwam en uit een andere hand. De klokkentoren is barok, van het eind van de 17e eeuw, en werd ontworpen door een Italiaanse architect die er speciaal voor werd gehaald, Giovanni Battista Contini. Hij werd opgetrokken precies waar vroeger het minaret van de oude moskee stond, dat eeuwenlang als klokkentoren had gediend. Die elegante, Europese spits is dus het laatste wat werd toegevoegd: een Italiaanse bekroning op een geschiedenis die van veel verder terugkwam.

Ontdek Zaragoza en luister in je eigen tempo

Kathedraal van El Salvador maakt deel uit van onze tour El Pilar, La Seo en de oevers van de Ebro.

Viavoy-app

Andere plekken in Zaragoza

Fuente de la Hispanidad

Kerk van La Magdalena

Kerk van San Juan de los Panetes

Kerk van San Pablo

Kerk van Santa Isabel de Portugal

Plaza del Pilar