Een enorm, rood plein, met identieke gevels en arcaden die nooit lijken op te houden. En het draagt een titel waar de stad trots op is: het is het eerste regelmatige, gesloten en volledig door arcaden omzoomde hoofdplein van Spanje. Die van Madrid en Salamanca keken naar dit plein.
De grootmoeder van alle hoofdpleinen
Het bewijs zit in de jaartallen. Dit plein werd na de brand van 1561 opnieuw opgebouwd, in de jaren zestig van de 16e eeuw. De Plaza Mayor van Madrid kwam pas in 1617, met Juan Gómez de Mora, een halve eeuw later. En die van Salamanca is van 1729 en later, bijna twee eeuwen daarna.
Met andere woorden: wie in welke Spaanse stad ook een regelmatig hoofdplein met arcaden ziet, kijkt naar een afstammeling van dit plein. Hier werd het model uitgevonden en van hier werd het gekopieerd.
Het rood van de gevels is geen toeval en geen latere versiering: het hoort bij het oorspronkelijke ontwerp en is een van de kenmerken van het geheel, dat bij de opeenvolgende restauraties bewaard is gebleven.
Eeuwenlang is op deze grond van alles gebeurd: markten, feesten, uitroepingen van koningen, stierengevechten en autodafés van de Inquisitie, met de mensen opeengepakt op de balkons alsof ze een voorstelling bijwoonden.
De salon van Valladolid
De reden dat het plein bestaat zoals het is, is een brand: in de nacht van 21 september 1561 verslond het vuur het centrum van de stad, brandden meer dan vierhonderdveertig huizen af en was Valladolid drie dagen lang één groot vuur.
Het hof was net naar Madrid verhuisd, maar Filips II nam geen genoegen met zomaar wat herbouw: hij legde het project in handen van Francisco de Salamanca en liet vanaf 1562 iets verrijzen wat in Europa niet bestond, een gesloten, regelmatig plein, bedacht als één enkel stuk stedenbouw.
In het midden staat het standbeeld van graaf Pedro Ansúrez, de edelman uit de 11e eeuw die Valladolid uit het niets opbouwde, het stadje herbevolkte, kerken bouwde en straten aanlegde samen met zijn echtgenote doña Eylo.
En het plein wordt gedomineerd door het stadhuis, met zijn klokkentoren. De arcaden eromheen zitten vol cafés en terrassen, en zijn de plek waar de stad op elk uur pauze neemt.
Niet te missen
Het eerste van Spanje
Regelmatig, gesloten en volledig met arcaden. Madrid kopieerde het in 1617 en Salamanca in 1729.
Geboren uit een brand
Die van 1561 verwoestte het centrum. Filips II liet het herbouwen als één enkel stuk stedenbouw.
Hier waren autodafés
Naast markten, feesten en stieren. De mensen keken toe vanaf de balkons, als in een theater.
Graaf Ansúrez heeft de ereplaats
De edelman uit de 11e eeuw die Valladolid uit het niets opbouwde, met zijn echtgenote doña Eylo.
Hoe het in je bezoek aan Valladolid past
Het is het exacte middelpunt van de stad en het vertrekpunt van elke route. Vanaf hier ligt de kathedraal op vijf minuten, de Mercado del Val op drie en San Pablo op tien.
De stop duurt twintig minuten, of veel langer als je onder de arcaden gaat zitten. De toegang is vrij, op elk uur.
Eromheen ligt de beste tapaszone van Valladolid, die een van de beste van Spanje is: de Plaza del Val, de Rinconada en de straten ernaast.
Veelgestelde vragen
Is het echt de eerste plaza mayor van Spanje?
Jazeker, en ik bewijs het graag met data. Deze werd herbouwd na de brand, rond de jaren zestig van de 16e eeuw. Die van Madrid kwam pas in 1617, met Juan Gómez de Mora, een halve eeuw later; en de prachtige van Salamanca dateert van 1729 af, bijna twee eeuwen na de onze. Als je die jaartallen achter elkaar ziet, begrijp je in één keer wie wie iets leerde.
