Granada · Τι να δεις

Καθεδρικός ναός της Γρανάδας

Catedral de Granada

Περνάς την πόρτα και ο κόσμος γίνεται λευκός. Μετά τη χρυσαφένια πέτρα της πρόσοψης, μέσα όλα είναι φως: γιγάντιες, κατάλευκες κολόνες που ανεβαίνουν ως έναν πανύψηλο θόλο από τον οποίο ο ήλιος μπαίνει άφθονος. Είναι ακριβώς το αντίθετο ενός γοτθικού καθεδρικού, και είναι σκόπιμο. Ξεκίνησε σε γοτθικό ρυθμό το 1523 και το 1528 ανέλαβε ο Ντιέγο ντε Σιλόε και τον μετέτρεψε σε αναγεννησιακό ναό, σχεδιασμένο σαν ύμνος στο φως.

Πάνω στο Μεγάλο Τζαμί

Το οικόπεδο δεν είναι τυχαίο: εδώ βρισκόταν το Μεγάλο Τζαμί της Γρανάδας των Νασριδών. Οι Καθολικοί Μονάρχες διέταξαν να υψωθεί ο καθεδρικός πάνω του, γκρεμίζοντας το ισλαμικό κτίριο, σε μια χειρονομία που ήταν ταυτόχρονα αρχιτεκτονική και πολιτική. Στην Κόρδοβα προτίμησαν να χωρέσουν έναν καθεδρικό μέσα στο τζαμί· εδώ επέλεξαν να το αντικαταστήσουν.

Το έργο κράτησε από το 1523 ως το 1704: σχεδόν δύο αιώνες, περίπου έξι γενιές λιθοξόων που γεννήθηκαν, δούλεψαν εδώ και πέθαναν χωρίς να το δουν τελειωμένο. Αυτό εξηγεί γιατί η κύρια πρόσοψη, έργο του Αλόνσο Κάνο, είναι μπαρόκ, ενώ το εσωτερικό είναι αναγεννησιακό.

Την αποφασιστική αλλαγή την έφερε ο Ντιέγο ντε Σιλόε το 1528. Πάνω σε μια κάτοψη που είχε ξεκινήσει σε γοτθικό πνεύμα, σχεδίασε έναν χώρο με κορινθιακούς κίονες πάνω σε πανύψηλα βάθρα, με ένα κυκλικό Κύριο Παρεκκλήσι σκεπασμένο με τρούλο, κάτι πρωτόγνωρο για ισπανικό καθεδρικό. Αυτή η λύση αντιγράφηκε αργότερα στη Μάλαγα, στο Γουαντίξ, στο Χαέν και σε αρκετούς καθεδρικούς της Αμερικής.

Το Κύριο Παρεκκλήσι και το φως

Το Κύριο Παρεκκλήσι είναι η μεγάλη ιδέα του κτιρίου: ένας κυκλικός χώρος με διάμετρο πάνω από είκοσι μέτρα, σκεπασμένος με τρούλο και περιτριγυρισμένος από έναν περίδρομο, που λειτουργεί σαν στρογγυλός ναός μέσα στον καθεδρικό. Ο Σιλόε τον συνέλαβε ως ροτόντα εμπνευσμένη από τον Πανάγιο Τάφο.

Τα βιτρό του, του 16ου αιώνα, δεν έχουν έντονα χρώματα όπως τα γοτθικά αλλά είναι πιο ανοιχτόχρωμα, για να αφήνουν να περνά το φως. Όλο το σύστημα είναι υπολογισμένο για να παράγει φωτεινότητα, όχι μισοσκόταδο: τα βάθρα υψώνουν τις κολόνες, οι θόλοι είναι ψηλότεροι και οι τοίχοι είναι ασβεστωμένοι λευκοί.

Στο Κύριο Παρεκκλήσι βρίσκονται επίσης οι προτομές των Καθολικών Μοναρχών σε στάση προσευχής και επτά μεγάλοι πίνακες του Αλόνσο Κάνο για τη ζωή της Παναγίας. Και το όργανο —δύο όργανα, στην πραγματικότητα, αντικριστά στον χορό— είναι από τα μεγάλα ισπανικά μπαρόκ όργανα, με τις οριζόντιες σάλπιγγες μάχης του.

Μη χάσεις

Ένας καθεδρικός φτιαγμένος από φως

Κολόνες πάνω σε ψηλά βάθρα και ασβεστωμένοι τοίχοι: το αντίθετο του γοτθικού, και επίτηδες.

Το κυκλικό Κύριο Παρεκκλήσι

Μια ροτόντα είκοσι μέτρων εμπνευσμένη από τον Πανάγιο Τάφο, πρωτόγνωρη για ισπανικό καθεδρικό.

Εκατόν ογδόντα χρόνια εργασιών

Από το 1523 ως το 1704. Αναγεννησιακό εσωτερικό, μπαρόκ πρόσοψη: έξι γενιές λιθοξόων.

Το πρότυπο που εξήχθη

Η λύση του Σιλόε αντιγράφηκε στη Μάλαγα, στο Γουαντίξ, στο Χαέν και σε αρκετούς καθεδρικούς της Αμερικής.

Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στη Γρανάδα

Είναι κολλητά στο Βασιλικό Παρεκκλήσι, που είναι παλαιότερο και ανεξάρτητο κτίριο με ξεχωριστή είσοδο: δύο διαφορετικά μνημεία, δύο είσοδοι, δύο ουρές. Αξίζει να δεις και τα δύο, και με αυτή τη σειρά: πρώτα το Βασιλικό Παρεκκλήσι, που είναι μικρότερο και πιο κατανυκτικό, και μετά τον καθεδρικό.

Γύρω βρίσκεται το εμπορικό ιστορικό κέντρο: η Αλκαϊθερία, η Πλάθα Μπιμπ-Ράμπλα με τα τραπεζάκια της και τους πάγκους με λουλούδια, και το Κοράλ ντελ Καρμπόν πέντε λεπτά μακριά. Είναι η χριστιανική και αστική Γρανάδα, το ακριβές αντίβαρο της Αλάμπρα και του Αλμπαϊθίν.

Μια σημείωση για τον χρόνο: τον βλέπεις άνετα σε σαράντα πέντε λεπτά. Και μια άλλη για το πλαίσιο, που βοηθά να καταλάβεις τα πάντα: ο καθεδρικός υψώθηκε ως διακήρυξη εξουσίας πάνω στην πόλη που μόλις είχε κατακτηθεί, όπως και το Παλάτι του Καρόλου Ε΄ μέσα στην Αλάμπρα. Τα τρία κτίρια —Βασιλικό Παρεκκλήσι, καθεδρικός και παλάτι— αφηγούνται την ίδια επιχείρηση.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο χρειάστηκε για να υψωθεί τέτοιος όγκος;

Κρατήσου: σχεδόν δύο αιώνες. Ο θεμέλιος λίθος μπήκε το 1523 και θεωρήθηκε τελειωμένος μόλις το 1704. Αυτό σημαίνει έξι ή εφτά γενιές λιθοξόων που γεννήθηκαν, δούλεψαν εδώ και πέθαναν χωρίς να τον δουν τελειωμένο· ο παππούς πελεκούσε μια κολόνα που θα ολοκλήρωνε ο εγγονός του. Γι' αυτό, αν κοιτάξεις με την ησυχία σου, θα προσέξεις ότι κάτω ξεπροβάλλει το γοτθικό της αρχής και πάνω κυριαρχεί πια το μπαρόκ γούστο του τέλους. Έναν καθεδρικό δεν τον χτίζει μια εποχή: τον χτίζει ο χρόνος.

Αυτός ο τρόπος να φτιαχτεί η εκκλησία αντιγράφηκε κι αλλού;

Και βέβαια. Αυτό που έκανε εδώ ο Ντιέγο ντε Σιλόε, εκείνος ο τρόπος να παντρευτεί το γοτθικό με την Αναγέννηση, έγινε πρότυπο. Από εδώ βγήκε η ιδέα για άλλους ανδαλουσιανούς καθεδρικούς, όπως της Μάλαγας, του Γουάδιξ ή του Χαέν, που ακολούθησαν τα χνάρια του. Σκέψου το: βρίσκεσαι μπροστά σε ένα είδος μητρικού σχεδίου της ανδαλουσιανής Αναγέννησης. Και το εκπληκτικό είναι ότι ένας μόνο άνθρωπος, με αυτό το έργο, χάραξε την πορεία της αρχιτεκτονικής μιας ολόκληρης περιοχής για γενιές.

Ανακάλυψε την πόλη Granada και άκουσέ την με τον δικό σου ρυθμό

Γύρισέ την με ντόπιους ξεναγούς, με τον δικό σου ρυθμό και χωρίς σύνδεση.

Εφαρμογή Viavoy

Άλλα μέρη στην πόλη Granada

Κοράλ ντελ Καρμπόν

Ελ Μπανιουέλο

Χενεραλίφε

Αλκαθάμπα

Μεσουάρ

Παρατηρητήριο Σαν Νικολάς