Μια αψίδα διαφορετική από τις άλλες: ούτε πέταλο ούτε ύφος μουδέχαρ, αλλά κλασικοί κίονες, ήρεμες γραμμές και μια μεγάλη λατινική επιγραφή στην κορυφή. Και δεν είναι πύλη τείχους: είναι ένα μνημείο που υψώθηκε επίτηδες για να τιμήσει έναν άνθρωπο, σχεδόν ένας πολιτικός βωμός.
Ο πρώτος ανεξάρτητος κόμης της Καστίλης
Την έχτισε με δική του εντολή το ίδιο το Δημοτικό Συμβούλιο του Μπούργκος στα τέλη του 16ου αιώνα, γύρω στο 1580 και κάτι, πάνω στο οικόπεδο όπου, έλεγαν, βρισκόταν το σπίτι του κόμη.
Και ποιος ήταν ο Φερνάν Γκονθάλεθ για να του αξίζει κάτι τέτοιο; Ο πρώτος ανεξάρτητος κόμης της Καστίλης, τον 10ο αιώνα. Ως τότε η Καστίλη ήταν μια συνοριακή γη υποταγμένη στο βασίλειο του Λεόν· εκείνος ήταν που την ένωσε και κατάφερε να πάψει να δέχεται διαταγές απ' έξω.
Δηλαδή: χωρίς τον Φερνάν Γκονθάλεθ δεν θα υπήρχε η Καστίλη όπως την ξέρουμε, και χωρίς την Καστίλη η ιστορία της χερσονήσου θα ήταν άλλη. Γι' αυτό το Μπούργκος, που νιώθει κοιτίδα όλων αυτών, του ύψωσε αυτό το επίσημο μνημείο.
Και η επιγραφή έχει το δικό της ενδιαφέρον: λένε ότι τη συνέθεσε ούτε λίγο ούτε πολύ ο φρα Λουίς ντε Λεόν, ο ποιητής και ουμανιστής από τη Σαλαμάνκα. Διάβασέ την αργά ακόμη κι αν δεν ξέρεις λατινικά, και φαντάσου την περηφάνια της πόλης όταν την ύψωνε.
Ο κόμης που έχει το δικό του ποίημα
Στα μέσα του 13ου αιώνα, ένας μοναχός της μονής του Σαν Πέδρο ντε Αρλάνθα έγραψε το «Ποίημα του Φερνάν Γκονθάλεθ», ένα μακρύ έπος που εξυμνεί τον κόμη ως πατέρα και ελευθερωτή της Καστίλης.
Δεν είναι τυχαίο ότι το έγραψε ένας μοναχός της Αρλάνθα: ήταν η μονή που είχε προστατεύσει ο κόμης και όπου θέλησε να ταφεί όταν πέθανε, γύρω στο έτος 970. Αυτό το ποίημα είναι ένα από τα κομβικά έργα του καστιλιάνικου «μεστέρ ντε κλερεθία», της λόγιας ποίησης των κληρικών.
Ο κόμης δεν είναι θαμμένος εδώ, παρόλο που αυτή είναι η γωνιά του στην πόλη. Αιώνες αργότερα, όταν η μονή της Αρλάνθα ερήμωσε, τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στον συλλογικό ναό του Κοβαρρούμπιας, στα νότια της επαρχίας.
Η μορφή της αψίδας —κλασική, με κίονες και αέτωμα— έχει κι αυτή σημασία. Είναι μια θριαμβική αψίδα ρωμαϊκού τύπου υψωμένη μέσα στην Αναγέννηση, και η γλώσσα της λέει ακριβώς αυτό που ήθελε να πει: ότι η Καστίλη είχε τους δικούς της ιδρυτικούς ήρωες, συγκρίσιμους με των αρχαίων.
Μη χάσεις
Δεν είναι πύλη, είναι μνημείο
Την ύψωσε το Δημοτικό Συμβούλιο του Μπούργκος γύρω στο 1580 πάνω στο οικόπεδο όπου έλεγαν ότι βρισκόταν το σπίτι του.
Ο πρώτος ανεξάρτητος κόμης
Ένωσε την Καστίλη τον 10ο αιώνα και κατάφερε να πάψει να δέχεται διαταγές από το βασίλειο του Λεόν.
Η επιγραφή θα ήταν του φρα Λουίς
Λένε ότι τη συνέθεσε ο ποιητής και ουμανιστής φρα Λουίς ντε Λεόν.
Έχει το δικό του ποίημα
Το «Ποίημα του Φερνάν Γκονθάλεθ», γραμμένο τον 13ο αιώνα από έναν μοναχό του Σαν Πέδρο ντε Αρλάνθα.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στο Μπούργκος
Βρίσκεται στην οδό Φερνάν Γκονθάλεθ, τον παλιό δρόμο των προσκυνητών και τη διαδρομή του Δρόμου του Σαντιάγο μέσα από το Μπούργκος, στο πάνω μέρος της παλιάς πόλης.
Η στάση είναι δέκα λεπτά. Περνάς από κάτω της πηγαίνοντας από τον καθεδρικό προς το κάστρο και τις εκκλησίες της πάνω πόλης.
Πολύ κοντά βρίσκονται το Σολάρ ντελ Σιντ και η Αψίδα του Σαν Μαρτίν, η πύλη μουδέχαρ που ήταν η τελετουργική είσοδος της πόλης.
Συχνές ερωτήσεις
Υπάρχει κάποιο ποίημα για τον Φερνάν Γκονθάλεθ;
Υπάρχει, και είναι κόσμημα. Σχεδόν τρεις αιώνες μετά τον θάνατό του, ένας μοναχός της μονής του Σαν Πέδρο δε Αρλάνθα έγραψε το «Ποίημα του Φερνάν Γκονθάλεθ», ένα μακρύ άσμα που εξυμνεί τον κόμη ως πατέρα και ελευθερωτή της Καστίλης. Δεν είναι τυχαίο ότι το έγραψε ένας μοναχός της Αρλάνθα: ήταν η μονή που εκείνος είχε προστατεύσει, και του ανταπέδιδαν τη χάρη κάνοντάς τον θρύλο. Έτσι κατασκευάζονταν οι εθνικοί ήρωες, με στίχο και με μνήμη.
Πού είναι θαμμένος ο κόμης;
Όχι εδώ, παρόλο που αυτή είναι η γωνιά του στην πόλη. Ο Φερνάν Γκονθάλεθ ίδρυσε και προστάτεψε τη μονή του Σαν Πέδρο δε Αρλάνθα, σε ένα πανέμορφο τοπίο νότια του Μπούργκος, και εκεί θέλησε να αναπαυθεί όταν πέθανε, γύρω στο έτος εννιακόσια εβδομήντα. Αιώνες αργότερα, όταν εκείνη η μονή ερήμωσε, μετέφεραν τον τάφο του στη συλλογική εκκλησία του Κοβαρρούμπιας, ένα μεσαιωνικό χωριό που αξίζει πάρα πολύ τον κόπο. Εκεί μπορείς να δεις σήμερα τον τάφο του ανθρώπου που επινόησε την Καστίλη.
