Είναι το σαλόνι της Άβιλα: ένα ορθογώνιο με στοές στις τρεις πλευρές, με κεντρική θέση την πρόσοψη του Δημαρχείου, όπου η πόλη δίνει ραντεβού, ψωνίζει και χάνει τον χρόνο της επίτηδες. Και το κάνει εδώ και πολύ περισσότερο καιρό απ' όσο φαίνεται, γιατί κάτω από αυτό το πλακόστρωτο βρισκόταν η αγορά της ρωμαϊκής Άβιλα. Δύο χιλιάδες χρόνια δημόσιας ζωής στο ίδιο τετράγωνο κομμάτι γης.
Δύο χιλιάδες χρόνια χωρίς να αλλάξει θέση
Όταν εδώ ήταν η ρωμαϊκή Άμπουλα, σε αυτό το σημείο βρισκόταν το φόρουμ: το πολιτικό κέντρο, το σημείο όπου γίνονταν η πολιτική, το εμπόριο και η απονομή δικαιοσύνης. Πέρασαν οι αιώνες, άλλαξαν οι κυρίαρχοι και οι γλώσσες, κι όμως η λειτουργία δεν μετακινήθηκε: πάνω στο φόρουμ μπήκε η μεσαιωνική πλατεία, και πάνω σε αυτήν η σημερινή.
Αυτή η συνέχεια είναι πιο σπάνια απ' όσο φαίνεται. Το συνηθισμένο στις ισπανικές πόλεις είναι το κέντρο να μετακινείται με τους αιώνες, ακολουθώντας την ανάπτυξη ή τις νέες εξουσίες. Εδώ δεν συνέβη, εν μέρει επειδή το τείχος εμπόδισε την πόλη να μεγαλώσει και την ανάγκασε να συνεχίσει να χρησιμοποιεί ό,τι υπήρχε.
Και πριν από τη Ρώμη υπήρχαν ήδη άνθρωποι εδώ. Αυτά τα εδάφη τα κατοικούσαν οι Βέττωνες, ο προρωμαϊκός λαός κτηνοτρόφων που άφησε σε όλο το οροπέδιο εκείνους τους γρανιτένιους ταύρους και χοίρους που λέγονται βεράκος, και είχαν τον οικισμό τους σε αυτόν ακριβώς τον λόφο.
Η μικρή, όχι η μεγάλη
Το όνομα σε μπερδεύει ώσπου να σου το εξηγήσουν: είναι το Μερκάδο Τσίκο (η Μικρή Αγορά) για να ξεχωρίζει από το Μερκάδο Γράντε (τη Μεγάλη Αγορά), την πλατεία που ανοίγεται έξω από τον περίβολο μπροστά στην Πύλη του Αλκάθαρ. Δύο αγορές, μία μέσα και μία έξω, με διαφορετικούς ρόλους.
Η μέσα ήταν η καθημερινή αγορά, για τον καθημερινό εφοδιασμό του πληθυσμού μέσα στα τείχη· η έξω, η αγορά των μεγάλων πανηγυριών και των ζώων, που δεν μπορούσαν να μπουν στον περίβολο. Αυτή η διαίρεση είναι η συνηθισμένη στις τειχισμένες πόλεις και εξηγεί τη χάραξη και των δύο χώρων.
Οι στοές που κλείνουν τις τρεις πλευρές χρησίμευαν για να πουλάνε κάτω από στέγη, είτε έβρεχε είτε έκαιγε ο ήλιος του οροπεδίου, που στην Άβιλα είναι τα δύο άκρα του χρόνου. Ακόμη και σήμερα γίνεται αγορά εδώ, και αυτή η συνέχεια της χρήσης είναι που κάνει την πλατεία να μη μοιάζει με σκηνικό.
Μη χάσεις
Εδώ ήταν το ρωμαϊκό φόρουμ
Πάνω του μπήκε η μεσαιωνική πλατεία και πάνω σε αυτήν η σημερινή. Δύο χιλιάδες χρόνια δημόσιας ζωής χωρίς να αλλάξει θέση.
Το τείχος την πάγωσε
Εμποδίζοντας την πόλη να μεγαλώσει την ανάγκασε να συνεχίσει να χρησιμοποιεί το ίδιο κέντρο, κάτι ασυνήθιστο στις ισπανικές πόλεις.
Μικρή απέναντι στη Μεγάλη
Η μέσα ήταν η καθημερινή αγορά· η έξω, των πανηγυριών και των ζώων, που δεν μπορούσαν να μπουν στον περίβολο.
Πριν από τη Ρώμη, οι Βέττωνες
Ο προρωμαϊκός λαός που άφησε τα γρανιτένια βεράκος στο οροπέδιο είχε ήδη τον οικισμό του σε αυτόν τον λόφο.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στην Άβιλα
Βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο του περιβόλου, πέντε λεπτά από τον καθεδρικό, τη μονή της Αγίας Τερέζας και την Πύλη του Αλκάθαρ. Τη διασχίζεις αρκετές φορές τη μέρα χωρίς να το επιδιώξεις.
Γύρω της βρίσκονται τα μέγαρα που έχτισαν οι ευγενείς της Άβιλα μέσα στον περίβολο —των Άγκιλα, των Βερδούγο, των Βελάδα, ο πύργος των Γκουθμάνες— και που δείχνουν τι ήταν αυτή η πόλη όταν το καστιλιάνικο μαλλί κινούσε χρήματα.
Είναι το καλύτερο μέρος για να σταματήσεις για φαγητό ή για ένα ποτό, με τραπεζάκια κάτω από τις στοές. Και είναι μια αληθινή πλατεία, με κατοίκους, όχι ένας χώρος-μουσείο: αυτό φαίνεται οποιαδήποτε ώρα.
Συχνές ερωτήσεις
Υπήρχε η Άβιλα πριν από τους Ρωμαίους;
Ναι, και από πολύ πριν. Πριν φτάσει η Ρώμη και ιδρύσει εδώ την Άμπουλα, αυτά τα εδάφη τα κατοικούσαν οι Βέτονες, ένας προρωμαϊκός λαός, κτηνοτρόφων και πολεμιστών, ο ίδιος που άφησε σε όλο το οροπέδιο εκείνους τους τεράστιους γρανιτένιους ταύρους και χοίρους που τους λένε βερράκος. Αυτοί είχαν ήδη τον οικισμό τους σε αυτόν τον λόφο, ελκυσμένοι από ό,τι και όλοι μετά: ένα ύψωμα εύκολο στην άμυνα και νερό κοντά. Όταν πατήσεις αυτή την πλατεία, σκέψου ότι πίσω σου έχεις πάνω από δύο χιλιάδες χρόνια ανθρώπων που διάλεγαν ακριβώς αυτό το σημείο.
