Εκατοντάδες χουρμαδιές σε τέσσερις τέλειες σειρές μετατρέπουν την Εξπλανάδα σε ένα τούνελ πράσινης σκιάς. Δεν βρίσκονται εκεί για διακόσμηση: ο φοίνικας είναι το σύμβολο αυτού του τόπου, ο ίδιος που σχηματίζει στη γειτονική περιοχή τον μεγαλύτερο φοινικώνα της Ευρώπης, φυτεμένο πριν από περισσότερα από χίλια χρόνια.
Ένα δάσος φυτεμένο από τους Άραβες
Στο Έλτσε, μισή ώρα από το Αλικάντε, υπάρχουν πάνω από διακόσιες χιλιάδες χουρμαδιές που ποτίζονται από ένα σύστημα αρδευτικών καναλιών που οι Άραβες κατασκεύασαν πριν από περισσότερα από χίλια χρόνια και που λειτουργεί ακόμη. Είναι ο μεγαλύτερος φοινικώνας της Ευρώπης και έχει ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
Δεν είναι διακοσμητικός κήπος: ήταν ένα παραγωγικό γεωργικό σύστημα, με τον φοίνικα να δίνει χουρμάδες και σκιά στις καλλιέργειες από κάτω, με την τεχνική της καλλιέργειας σε δύο επίπεδα που χαρακτηρίζει την αρδευόμενη γεωργία του Αλ Άνδαλους. Κάθε φοίνικας της Εξπλανάδας είναι πρώτος ξάδερφος εκείνων.
Η χουρμαδιά χρειάζεται, κατά την αραβική παροιμία, τα πόδια στο νερό και το κεφάλι στη φωτιά: ρίζες μόνιμα υγρές και κόμη στον ήλιο. Αυτό εξηγεί γιατί ευδοκιμεί στα νοτιοανατολικά της χερσονήσου, όπου ο ήλιος περισσεύει και η ιστορική άρδευση έλυσε τα υπόλοιπα.
Τι γίνεται από κάτω
Κάτω από αυτούς τους φοίνικες συνοψίζεται η ζωή του Αλικάντε, και αξίζει να την παρατηρήσεις με προσοχή γιατί είναι μια αρκετά σταθερή χορογραφία. Το πρωί, συνταξιούχοι που διαβάζουν την εφημερίδα και επισκέπτες με τη φωτογραφική μηχανή. Το μεσημέρι, άνθρωποι που ψάχνουν τη σκιά.
Το σούρουπο έρχεται η δυνατή στιγμή: ολόκληρες οικογένειες στον καθιερωμένο περίπατο, ζευγάρια, υπαίθριες τραπεζαρίες που γεμίζουν και κάποιος μουσικός του δρόμου που δοκιμάζει την τύχη του. Το καλοκαίρι στήνονται πάγκοι με βιβλία, μικρά παζάρια και συναυλίες, και ο περίπατος γίνεται σκηνή.
Τα παγκάκια είναι σχεδόν πάντα πιασμένα, κι αυτό λέει κάτι σημαντικό για το μέρος: εδώ το να κάθεσαι χωρίς να κάνεις τίποτα, μόνο να βλέπεις τη ζωή να περνά μπροστά στη θάλασσα, είναι ένα απολύτως αξιοπρεπές και κοινωνικά αναγνωρισμένο σχέδιο.
Μετράει και ο ήχος: το τρίξιμο της ψιλής άμμου κάτω από τα πόδια, το φτερούγισμα των περιστεριών, οι φωνές που μπερδεύονται. Η Εξπλανάδα δεν είναι σκηνικό για φωτογραφίες, είναι το μέρος όπου η πόλη αναπνέει, και την απολαμβάνεις καλύτερα σταματημένος παρά περπατώντας.
Μη χάσεις
Ξαδέρφες του φοινικώνα του Έλτσε
Πάνω από 200.000 χουρμαδιές φυτεμένες από τους Άραβες πριν από χίλια χρόνια, Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
Ήταν γεωργία, όχι κηπουρική
Καλλιέργεια σε δύο επίπεδα: ο φοίνικας έδινε χουρμάδες και σκιά στις καλλιέργειες από κάτω.
Τα πόδια στο νερό, το κεφάλι στη φωτιά
Η αραβική παροιμία περιγράφει τι χρειάζεται η χουρμαδιά: υγρές ρίζες και κόμη στον ήλιο.
Ο μόνος άξονας με σκιά
Το καλοκαίρι είναι η μόνη διαδρομή του κέντρου που μπορείς να κάνεις το μεσημέρι χωρίς να υποφέρεις.
Πώς ταιριάζει στην επίσκεψή σου στο Αλικάντε
Είναι η ίδια η Εξπλανάδα ντε Εσπάνια, οπότε τη διατρέχεις περπατώντας στο παραλιακό μέτωπο ανάμεσα στην πλατεία Πουέρτα δελ Μαρ και το λιμάνι.
Η συνεχής σκιά είναι ένα σημαντικό πρακτικό στοιχείο: σε μια πόλη όπου ο καλοκαιρινός ήλιος είναι αμείλικτος, αυτός είναι ο μόνος άξονας του κέντρου που μπορείς να περπατήσεις το μεσημέρι χωρίς να υποφέρεις.
Κι αν σε ενδιαφέρει ο φοινικώνας, το Έλτσε απέχει μισή ώρα με το προαστιακό τρένο από τον σταθμό του Αλικάντε, και τον Φοινικώνα και το Ουέρτο δελ Κούρα (τον Κήπο του Ιερέα) τα επισκέπτεσαι σε μισή μέρα. Είναι από τις καλύτερες σύντομες εκδρομές από την πόλη.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος φύτεψε αυτόν τον τόσο τεράστιο φοινικώνα;
Οι Άραβες, πριν από πάνω από χίλια χρόνια. Στο Έλτσε, μισή ώρα από εδώ, έστησαν ένα δάσος με πάνω από διακόσιες χιλιάδες φοίνικες και το πότισαν με ένα έξυπνο σύστημα αυλακιών που λειτουργεί ακόμη· σήμερα έχει ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Κάθε φοίνικας που βλέπεις εδώ, στην Εξπλανάδα, είναι πρώτος ξάδερφος εκείνων. Ένας κήπος κληρονομημένος από την Αλ-Άνδαλους που μένει ζωντανός ένα βήμα από το σπίτι.
