Seville · Co zobaczyć

Bazylika Macarena

Basílica de la Macarena

Biała, czysta fasada obok murów, a w środku, w złoconym retabulum, najbardziej ukochana figura Sewilli: Virgen de la Esperanza Macarena, barokowa rzeźba z około 1680 roku, po której twarzy spływa pięć szklanych łez. Bazylika jest młoda – ukończono ją w 1949 roku – ale kult ma trzy i pół wieku i nie jest to zwykły kult: dla połowy miasta ta twarz jest emocjonalnym środkiem całego roku.

Anonimowa rzeźba, która jest wszystkim

Figura pochodzi z około 1680 roku i oficjalnie jest anonimowa: nie zachowała się żadna umowa ani dokument, który by ją komuś przypisywał. Spora część specjalistów wskazuje na Luisę Roldán, zwaną la Roldana, córkę rzeźbiarza Pedra Roldána i jedną z bardzo nielicznych kobiet rzeźbiarek hiszpańskiego baroku, która została nadworną rzeźbiarką królewską.

To figura do ubierania: wyrzeźbione są tylko twarz i dłonie, a reszta to konstrukcja, na którą nakłada się szaty. Zamiast odbierać jej wartości, skupia to całą pracę na twarzy, i tu jest klucz: Macarena ma wyraz zawieszony między bólem a słodyczą, który zmienia się zależnie od tego, skąd na nią patrzysz.

Obecną bazylikę, dzieło Aurelia Gómeza Millána, wzniesiono w 1949 roku, bo poprzednia siedziba – sąsiedni kościół San Gil – stała się za mała i ucierpiała podczas szturmu i pożaru w 1936 roku. To nowoczesny budynek neobarokowy postawiony w jednym celu: by pomieścić rzeźbę i ludzi, którzy przychodzą ją zobaczyć.

Żałoba z 1920 roku i muzeum

Macarena tylko raz w swojej historii została ubrana na czarno. Było to w maju 1920 roku, kiedy na arenie w Talaverze zginął torero José Gómez Ortega, Joselito el Gallo, jej czciciel i jedna z wielkich postaci swoich czasów. Bractwo przybrało ją w żałobę, a miasto się zatrzymało. Była to zbiorowa żałoba bez precedensu.

Joselito podarował jej komplet pięciu szmaragdów, które Virgen nosi do dziś: to te, które noszą jego imię. Historia tej więzi między torreadorem a figurą dość dobrze streszcza, jak działają tu uczucia, i tłumaczy, dlaczego muzeum bazyliki odwiedza się równie chętnie jak sam kościół.

W tym muzeum są haftowane płaszcze, korony, wyposażenie paso (feretronu procesyjnego) i stroje gromadzone przez wieki. Najważniejszy eksponat to korona z koronacji kanonicznej w 1964 roku, najwyższego wyróżnienia, jakie Kościół przyznaje figurze, odprawionej podczas uroczystości, na którą przyszło całe miasto.

Nie do przegapienia

Pięć łez

Ze szkła, spływające po twarzy. Wyraz zmienia się zależnie od kąta, pod jakim patrzysz.

Atrybucja la Roldanie

Najbardziej ukochana figura Sewilli jest oficjalnie anonimowa. Wielu przypisuje ją rzeźbiarce z XVII wieku.

Szmaragdy Joselita

Dar od torreadora. Kiedy zginął w 1920 roku, Virgen jedyny raz w swojej historii przywdziała żałobę.

Muzeum płaszczy

Hafty, korony i wyposażenie paso, w tym korona z koronacji kanonicznej w 1964 roku.

Jak to wpasować w zwiedzanie Sewilli

Przylega do łuku Arco de la Macarena i stoi naprzeciwko Hospital de las Cinco Llagas. Wejście do bazyliki jest bezpłatne; muzeum ma osobny bilet, tani, i warto do niego zajrzeć, jeśli interesuje cię haft albo chcesz zrozumieć fenomen bractw.

Naturalny spacer prowadzi dalej w głąb miasta calle San Luis: kościół San Luis de los Franceses jest dziesięć minut stąd, Plaza del Pumarejo piętnaście, a Alameda de Hércules dwadzieścia.

I ostrzeżenie co do dat: nad ranem w Wielki Piątek Macarena wyrusza w procesji i dzielnica zmienia się w coś zupełnie innego. Jeśli podróżujesz w te dni, nawet nie myśl o planowaniu czegokolwiek innego na tę noc; a jeśli przyjeżdżasz w innym terminie, pamiętaj, że w czasie nabożeństw bazylika jest zamknięta.

Najczęstsze pytania

Kto wyrzeźbił Macarenę?

I tu jest rzecz zdumiewająca: nie wiadomo tego na pewno. Najbardziej ukochana figura Sewilli jest oficjalnie anonimowa. Wielu ekspertów przypisuje ją Luisie Roldán, zwanej la Roldana, córce wielkiego Pedra Roldána i jednej z bardzo nielicznych kobiet rzeźbiarek hiszpańskiego baroku, która została nawet nadworną rzeźbiarką króla. To, że twarz, przy której płacze pół miasta, mogła wyjść spod rąk kobiety w samym środku siedemnastego wieku, wzrusza mnie za każdym razem, gdy o tym opowiadam.

Czy to prawda, że ma rywalkę?

Rywalkę czułą, owszem. Po drugiej stronie rzeki, w Trianie, jest inna Matka Boża Nadziei, Esperanza de Triana, z własnym bractwem i oddanymi wiernymi. Obie Esperanzy od wieków spierają się o serce Sewilli, a każda dzielnica przysięga, że jej jest najpiękniejsza. To tutejsza przekomarzanka, bardziej dla żartu niż na serio, ale jeśli powiesz komuś z Macareny, że ta z Triany jest lepsza... szykuj się.

Czy kiedyś ją koronowano?

Tak, i to był wielki dzień. Kanoniczna koronacja to największy zaszczyt, jaki Kościół przyznaje figurze, a Macarenę koronowano w 1964 roku podczas tłumnej ceremonii, na którą przyszła cała Sewilla. Od tamtej pory nosi złotą koronę godną królowej. Dla dzielnicy to nie jest tylko rzeźba: to jej królowa, przez duże K, i tego dnia dano to jasno do zrozumienia całemu światu.

Odkryj Seville i słuchaj we własnym tempie

Zwiedzaj z lokalnymi przewodnikami, we własnym tempie i offline.

Aplikacja Viavoy

Inne miejsca w Seville

Calle Betis

Calle Pureza

Calle Sierpes

Calle Susona i legenda o Susonie

Callejón del Agua i Calle Judería

Kaplica Carmen